noun · masculinefourth declension
partus
partus m (genitive partūs)
Classical[ˈpar.tʊs]Ecclesiastical[ˈpar.tus]
Meaning
- masculinea bearing, childbearing, parturition
- masculinea birth, delivery
spem partus adimit [Amulius] deprived [Rea Silvia] of the hope of delivery
27 BCE – 25 BCE, Titus Livius, Ab urbe condita I.3 - masculineyoung, offspring
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | partus | partūs |
| genitive | partūs partuīs, partī | partuum |
| dative | partuī partū | partibus partubus |
| accusative | partum | partūs |
| ablative | partū | partibus partubus |
| vocative | partus | partūs |
partus, a, um, Part. and P. a., from 2. pario.
partus, ūs (
I. gen. parti, Pac. ap. Non. 486, 6:
partuis, Varr. ib. 8; dat. sing. partu, Prop. 1, 13, 30; dat. plur. partibus, App. M. 9, 33), m. 2. pario, a bearing, bringing forth, birth (equally common in the sing. and plur.). I. In abstr.: propinquitas parti, Pac. ap. Non. 486, 6:
cum esset gravida Auria, et jam appropinquare partus putaretur, Cic. Clu. 11, 31; cf. Ov. M. 9, 673: antequam veniret partus ejus, peperit, the time for bearing, Vulg. Isa. 66, 7: Diana adhibetur ad partus, Cic. N. D. 2, 27, 69: maturos aperire partus Lenis, Hor. C. S. 13: partūs discrimen subire, Juv. 6, 592: (Dejanira) Oenei partu edita, begotten, Poët. ap. Cic. Tusc. 2, 8, 20.—B. Trop.:
et Graeciae quidem oratorum partus atque fontes vides, i. e. beginnings, Cic. Brut. 13, 49.—II. In concr., the young or offspring of any creature, the fœtus or embryo:
bestiae pro suo partu propugnant, Cic. Tusc. 5, 27, 79: Veneri partus suus, Verg. A. 7, 321: partus Missos ad Orcum, Hor. C. 3, 4, 40: tanti partus equae constat, Juv. 6, 626: partum ferre, i. e. to be pregnant, Plin. 8, 32, 50, § 112; so, partum gerere, id. 8, 47, 72, § 187: partum eniti, to bear, bring forth, id. 7, 3, 3, § 34: partum edere, id. 7, 3, 3, § 35: partum reddere, id. 10, 12, 15, § 32: partum abigere, to cause abortion, id. 14, 18, 22, § 116: partum eicere, id. 24, 6, 20, § 30: partum mortuum pellere, id. 22, 21, 26, § 54: partum trahere, id. 20, 8, 30, § 74: partus gravidarum extorquere tormentis, Flor. 3, 4.—Leg. maxim: partus sequitur ventrem, Gai. Inst. 1, 78; Ulp. Fragm. 5, 9. —Of plants, Varr. R. R. 1, 8 fin.; Col. 3, 10, 16; Plin. 17, 2, 2, § 13.—B. Trop.:
neque concipere aut edere partum mens potest, nisi, etc., Petr. 118.partus,
I. gen., from pars, v. pars init.
Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
partus adj.
P. of pario, gained, acquired : parta bona.—As subst n., an acquisition, possession, store : Frigoribus parto fruuntur, V.: dedecus est parta amittere, S.: tantis Parta malis curā Servantur, Iu.: parta a Lucullo, the conquests of , Ta.: retinere parta, Ta.
partus ūs, m
pario, a bearing, bringing forth, birth, delivery : partus instabat prope, T.: cum iam appropinquare partus putaretur: maturos aperire partūs Lenis, H.—Fig.: Graeciae oratorum partūs atque fontīs vides, i. e. beginnings.— Young, offspring : bestia pro suo partu propugnant: plurīs enisa partūs, L.: partūs Missos ad Orcum, H.: tanti partus equae constat, foal , Iu.
Origins
Proto-Indo-European *perh₃-der. Proto-Italic *parjō Latin pariō Proto-Indo-European *-tus Proto-Italic *-tus Latin -tus Latin partus From pariō (“to bring forth, give birth (to)”) + -tus.
Descendants
- Catalanpart
- Frenchpart
- Italianparto
- Portugueseparto
- Spanishparto
- Englishpostpartum
- Friulianpart
- Venetanpart