verbfourth conjugation, no supine stem
parturiō
parturiō (present infinitive parturīre, perfect active parturīvī or parturiī)
Classical[parˈtʊ.ri.oː]Ecclesiastical[parˈtuː.ri.o]
Meaning
- to be in labour
- to be pregnant
- to teem with
Conjugation conjugation 4 no-supine
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | parturiō | parturiēbam | parturiam | parturīvī parturiī | parturīveram parturieram | parturīverō parturierō |
| 2nd sg. | parturīs | parturiēbās | parturiēs | parturīvistī parturiistī | parturīverās parturierās | parturīveris parturieris |
| 3rd sg. | parturit | parturiēbat | parturiet | parturīvit parturiit | parturīverat parturierat | parturīverit parturierit |
| 1st pl. | parturīmus | parturiēbāmus | parturiēmus | parturīvimus parturiimus | parturīverāmus parturierāmus | parturīverimus parturierimus |
| 2nd pl. | parturītis | parturiēbātis | parturiētis | parturīvistis parturiistis | parturīverātis parturierātis | parturīveritis parturieritis |
| 3rd pl. | parturiunt | parturiēbant | parturient | parturīvērunt parturīvēre, parturiērunt, parturiēre | parturīverant parturierant | parturīverint parturierint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | parturiam | parturīrem | parturīverim parturierim | parturīvissem parturiissem |
| 2nd sg. | parturiās | parturīrēs | parturīverīs parturierīs | parturīvissēs parturiissēs |
| 3rd sg. | parturiat | parturīret | parturīverit parturierit | parturīvisset parturiisset |
| 1st pl. | parturiāmus | parturīrēmus | parturīverīmus parturierīmus | parturīvissēmus parturiissēmus |
| 2nd pl. | parturiātis | parturīrētis | parturīverītis parturierītis | parturīvissētis parturiissētis |
| 3rd pl. | parturiant | parturīrent | parturīverint parturierint | parturīvissent parturiissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | parturior | parturiēbar | parturiar |
| 2nd sg. | parturīris parturīre | parturiēbāris parturiēbāre | parturiēris parturiēre |
| 3rd sg. | parturītur | parturiēbātur | parturiētur |
| 1st pl. | parturīmur | parturiēbāmur | parturiēmur |
| 2nd pl. | parturīminī | parturiēbāminī | parturiēminī |
| 3rd pl. | parturiuntur | parturiēbantur | parturientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | parturiar | parturīrer |
| 2nd sg. | parturiāris parturiāre | parturīrēris parturīrēre |
| 3rd sg. | parturiātur | parturīrētur |
| 1st pl. | parturiāmur | parturīrēmur |
| 2nd pl. | parturiāminī | parturīrēminī |
| 3rd pl. | parturiantur | parturīrentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | parturī | parturīre |
| pres. 2nd pl. | parturīte | parturīminī |
| fut. 2nd sg. | parturītō | parturītor |
| fut. 3rd sg. | parturītō | parturītor |
| fut. 2nd pl. | parturītōte | — |
| fut. 3rd pl. | parturiuntō | parturiuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | parturīre | parturīrī |
| perfect infinitive | parturīvisse parturiisse | — |
| present participle | parturiēns | — |
| future participle | — | parturiendus parturiundus, parturienda, parturiendā, parturiendae, parturiendam, parturiendārum, parturiendās, parturiende, parturiendīs, parturiendōrum, parturiendōs |
gerundparturiendī, parturiendō, parturiendum
partŭrĭo, īvi or ĭi, 4 (
I. imperf. parturibat, Phaedr. 4, 21, 1), v. desid. a. [2. pario], to desire to bring forth, to be in travail or labor; said of women and of animals.
I. Lit.:
vereor ne parturire intellegat, Ter. Hec. 3, 3, 53: tu (Lucina) voto parturientis ades, Ov. F. 3, 256: parturiens canis, Phaedr. 1, 18, 3.—Prov.: parturiunt montes, nascetur ridiculus mus, said of those who promise great things, but accomplish little or nothing; like the Engl. expression, great cry and little wool, Hor. A. P. 139 (after the Greek proverb, ὤδινεν ὄρος, εἶτα μῦν ἀπέτεκεν); cf., also, Phaedr. 4, 21, 1 sq.—II. Transf.
A. To be big or pregnant with any thing; to brood over, meditate, purpose, Cic. Mur. 39, 84:
ut aliquando dolor populi Romani pariat, quod jamdiu parturit! id. Phil. 2, 46, 118; so, quod diu parturit animus vester, aliquando pariat, Liv. 21, 18, 12: ingentes parturit ira minas, Ov. H. 12, 208; cf.: filioli mei quos iterum parturio, Vulg. Gal. 4, 19.—* B. To be anxious or concerned:
quā (securitate) frui non possit animus, si tamquam parturiat unus pro pluribus, Cic. Lael. 13, 45; App. M. 7, 4.—C. In gen., to bring forth, produce, yield, generate, etc. (poet.):
quis Parthum paveat ... Quis Germania quos horrida parturit Fetus, incolumi Caesare? Hor. C. 4, 5, 26: et nunc omnis ager, nunc omnis parturit arbos, is budding forth, Verg. E. 3, 56; id. G. 2, 330; cf. Col. poët. 10, 10: neque parturit imbres Perpetuos (Notus), Hor. C. 1, 7, 16: felicemque uterum, qui nomina parturit annis, i. e. the yearly consuls, Claud. Cons. Prob. et Olybr. 204: parturit innumeros angusto pectore mundos, to conceive, imagine, id. Cons. Mall. Theod. 81, 3.—Hence, P. a. as subst.: partŭrĭens, entis, f., a woman in labor: dolores parturientis, Vulg. Osee, 13, 13; id. Psa. 47, 6.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
parturiō (parturībat, Ph.), īvī, —, īre, desid.
pario, to desire to bring forth, be in travail, labor : tu (Lucina) voto parturientis ades, O.: parturiens canis, Ph.—Prov.: Parturiunt montes, nascetur ridiculus mus, great cry and little wool , H.— To be big with, be pregnant with, brood over, meditate, purpose : quod conceptum res p. parturit: quod diu parturit animus vester, aliquando pariat, L.: ingentīs parturit ira minas, O.— To be in pain, be anxious, be troubled : si tamquam parturiat unus pro pluribus.— To bring forth, produce, yield, generate : Germania quos parturit Fetūs, H.: nunc omnis parturit arbos, is budding forth , V.
Origins
Proto-Indo-European *perh₃-der. Proto-Italic *parjō Latin pariō Latin -turiō Latin parturiō From pariō (“to bear, give birth”) + -turiō (desiderative suffix).
Borrowings
- Portugueseparturir
- Spanishparturienta
Italo-Romance
- Italianpartorire
Rhaeto-Romance
- Friulianparturî