pars
Meaning
- femininea part, portion, piece, share
Ultimas oppidi partes [...] petiverunt, parsque ibi, cum angusto exitu portarum se ipsi premerent, a militibus, pars iam egressa portis ab equitibus est interfecta
They rushed into the utmost parts of the town, and a part was slain by the infantry when they were crowding upon each other in the narrow passage of the gates, and the part that exited from the gates, was massacred by the cavalryc. 52 BCE, Julius Caesar, Commentarii de bello Gallico VII.28 - femininepars ... pars ..., some ... others ...
Īnstant ārdentēs, Tyriī: pars dūcere mūrōs, mōlīrīque arcem, et manibus subvolvere saxa;
They press on with such eager haste, [these people] of Tyre: some [builders work] to extend the walls, and to construct the citadel, and to overturn stones with their hands; others [labor] to select a site for a dwelling and to mark it with a furrow.29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 1.423–425 - feminineplural normallya party, fraction, side
Quod prope ex omnibus partibus flumine et palude circumdata
Because enclosed almost on every side by a river and a marshc. 52 BCE, Julius Caesar, Commentarii de bello Gallico VII.15Ut si qua ex parte
In order that if on any sidec. 52 BCE, Julius Caesar, Commentarii de bello Gallico VII.28 - femininein plurala part, character
- femininein plurala part, function, office, duty
- femininea lot, portion, fate
- femininea portion or share of food
- femininea task, lesson
- femininea part, place, region of the earth
- femininea part, fraction
- femininea part of a body, a member
- feminineplural normallya party
- femininea direction
aut quam in partem aut
either in which direction orc. 52 BCE, Julius Caesar, Commentarii de bello Gallico I.40
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Pars · Portio
Pars (from πείρω) denotes a part, with reference to a whole; whereas portio, a part or share with reference to a possessor. Plin. H. N. xi. 15. Æstiva mellatione decimam partem apibus relinqui placet, si plenæ fuerint alvi; si minus, pro rata portione. (iv. 148.)
Partes · Factio
Partes denote the party, which is formed of itself by difference of principles and interests; whereas factio (from σφηκόω) the clique of partisans, formed by narrow differences of the members of a party with each other, and who act together with a blind party-spirit, in order necessarily and by force to give the upper hand to their own cause. Sall. Jug. 31. Inter bonos amicitia, inter malos factio est.
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | pars particula | partēs particulae |
| genitive | partis particulae | partium particulārum |
| dative | partī particulae | partibus particulīs |
| accusative | partem partim, particulam | partēs partīs, particulās |
| ablative | parte partī, particulā | partibus particulīs |
| vocative | pars particula | partēs particulae |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- maior pars
- the majority.
- aliqua ex parte
- to a certain extent.
- certamen partium
- party-strife.
- neutram partem sequi
- to be neutral.
- partes agere alicuius
- to play the part of some one.
- extremae terrae partes
- the most distant countries, the world's end.
- partium studiosum esse
- to be a strong partisan.
- in neutris partibus esse
- to be neutral.
26 more phrases
- alicuius partibus studere
- to embrace the cause of..., be a partisan of...
- in nullam partem disputare
- to say nothing either for or against an argument.
- nullam partem sensus habere
- to possess not the least spark of feeling.
- pro viribus or pro mea parte
- as well as I can; to the best of my ability.
- partium studiis divisum esse
- to be torn by faction.
- omnes officii partes exsequi
- to fulfil one's duty in every detail.
- partes (usually of plebeians)
- a party; faction.
- quoquo versus; in omnes partes
- in all directions.
- orbis, pars (terrae), cingulus
- a zone.
- nullam officii partem deserere
- to fulfil one's duty in every detail.
- partes generibus subiectae sunt
- the species is subordinate the genus.
- in contrarium; in contrarias partes
- in an opposite direction.
- pro virili parte (cf. sect. V. 22.)
- as well as I can; to the best of my ability.
- partium studium, also simply studia
- party-spirit.
- contentio partium (Phil. 5. 12. 32)
- party-strife.
- in bonam (malam) partem accipere aliquid
- to take a thing in good (bad) part.
- nullius or neutrius (of two) partis esse
- to be neutral.
- in omnes partes aciem (oculorum) intendere
- to gaze intently all around.
- in duas partes discedere (Sall. Iug. 13. 1)
- to divide into two factions.
- omni ex parte; in omni genere; omnibus rebus
- from every point of view; looked at in every light.
- actor primarum (secundarum, tertiarum) partium
- the actor who plays the leading part.
- alicuius partes (causam) or simply aliquem sequi
- to embrace the cause of..., be a partisan of...
ne expers partis esset de nostris bonis, Ter. Heaut. 4, 1, 39: urbis, imperil, Cic. Verr. 2, 5, 32, § 84: duae partes frumenti, id. ib. 2, 3, 19, § 48: magnas partes habuit publicorum, id. Rab. Post. 2, 4: dare partes amicis, id. ib.: Belgae pertinent ad inferiorem partem fluminis Rheni, Caes. B. G. 1, 1: copias in quattuor partes distribuerat, Sall. J. 101, 3: locare agrum partibus, Plin. Ep. 9, 37, 3: pars occidentalis Jordanis, the west side, Vulg. Jos. 23, 4.—magna pars in iis civitatibus, Cic. Balb. 8, 21: major pars populi, id. Agr. 2, 9, 22: maxima pars hominum, Hor. S. 2, 3, 121; cf.: minor pars populi, Cic. Agr. 2, 7, 18: multa pars mei, Hor. C. 3, 30, 6.—faciunt pars hominum, Plaut. Trin. 1, 1, 13; id. Most. 1, 2, 33; id. Capt. 2, 1, 36: pars levem ducere equitum jacturam; pars, etc., Liv. 22, 8; cf. id. 21, 7; 23; 20: pars triumphos suos ostentantes, Sall. J. 31, 10: poscebantque pericula, pars virtute, multi ferocia et cupidine praemiorum, Tac. H. 5, 11: tergora deripiunt costis et viscera nudant: Pars in frusta secant, Verg. A. 1, 212.—Rarely of a single person: cum pars Niliacae plebis, cum verna Canopi, Crispinus ventilet, etc., Juv. 1, 26.—(poma) quae candida parte, Parte rubent, Ov. M. 3, 483: melichloros est geminus, parte flavus, parte melleus, Plin. 37, 11, 73, § 191.—Esp., with magnā, maximā, etc.: ab semisomnis ac maximā parte inermibus refringi, Liv. 9, 24, 12 Weissenb. ad loc.: invalido exercitu et magnā parte pestilentiā absumpto, id. 24, 34, 14: quod saxum magnā parte ita proclive est, id. ib.; 41, 6, 6.—ex parte gaudeo, Cic. Q. Fr. 3, 1, 3, § 9: de decem viris sacrorum ex parte de plebe creandis, Liv. 6, 42, 2.—Esp., si ullā ex parte sententia hujus interdicti infirmata sit, Cic. Caecin. 13, 38; id. Rosc. Com. 12, 33: ex magnā parte tibi assentior, id. Att. 7, 3, 3: aut omnino, aut magnā ex parte, id. Tusc. 1, 1, 1: saucii ex magnā parte milites, Liv. 21, 56, 8: ne minimā quidem ex parte, not in the slightest degree, Cic. Off. 1, 22, 76.— non multis partibus malit, Cic. Fin. 3, 11, 36: quoniam numero multis partibus esset inferior, Caes. B. C. 3, 84; 3, 80: in Hortensii sententiam multis partibus plures ituros, Cic. Fam. 1, 2, 2; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 9, 3: omnium virorum bonorum vitam omnibus partibus plus habere semper boni quam mali, in all respects, every way, Cic. Fin. 5, 31, 91.—in parte expeditior, in parte difficilior, Quint. 5, 7, 22; 11, 2, 34: in parte verum videtur, id. 2, 8, 6; 4, 5, 13; 10, 7, 25.—quibus aliquid opis fortasse ego pro meā, tu pro tuā, pro suā quisque parte ferre potuisset, Cic. Fam. 15, 15, 3: pro meā parte adjuvi, ut, etc., id. ib. 5, 2, 9: sciunt ii, qui me norunt, me pro illā tenui infirmāque parte id maxime defendisse, ut, etc., id. Rosc. Am. 47, 136: quisquis adest operi, plus quam pro parte laborat, Ov. F. 4, 301.—Likewise, quodsi pudica mulier in partem juvet Domum (i. e. quae ad eam proprie pertinet), Hor. Epod. 2, 39 (for which: age sis tuam partem nunc iam hunc delude, Plaut. As. 3, 3, 89 Fleck., where others read tu in partem).—magnam partem ex iambis nostra constat oratio, Cic. Or. 56, 189; Liv. 5, 14: maximam partem ad arma trepidantes caedes oppressit, id. 9, 37, 9: maximam partem lacte atque pecore vivunt, Caes. B. G. 4, 1.—So, bonam partem, Lucr. 6, 1249.—in eam partem accipio, i. e. in that sense, Ter. Eun. 5, 2, 37: in eam partem peccant, quae cautior est, Cic. Rosc. Am. 20, 56.—moveor his rebus omnibus, sed in eam partem, ut salvi sint vobiscum omnes, Cic. Cat. 4, 2, 3: has litteras scripsi in eam partem, ne me motum putares, id. Att. 16, 1, 6.—antehac est habitus parcus ... is nunc in aliam partem palmam possidet, for the opposite quality Plaut. Most. 1, 1, 32.—magna vis est fortunae in utramque partem, vel secundas ad res, vel adversas, id. Off. 2, 6, 19: neutram in partem, id. ib.: neque ego ullam in partem disputo, Cic. Verr. 2, 5, 3, § 6: mitiorem in partem interpretari, id. Mur. 31, 64: in optimam partem aliquid accipere, id. Att. 10, 3, 2; id. Fam. 14, 2, 3: in partem aliquem vocare, to call upon one to take his share, to summon to a division of any thing, id. Caecin. 4, 12.—gens omni parte pacata, Liv. 41, 34; Hor. S. 1, 2, 38: quod sit omni ex parte ... perfectum, Cic. Lael. 21, 79: omnique a parte placebam, Ov. H. 15, 45.—quod etsi per partes nonnumquam damnosum est, in summā tamen fit compendiosum, Col. 1, 4, 5: per partes emendare aliquid, Plin. Ep. 2, 5, 10; Dig. 12, 1, 13.—Brundusii jacere in omnes partes est molestum, Cic. Att. 11, 6, 2; id. Fam. 4, 10, 2; 13, 1, 2.timeo huic nostrae parti, quid hic respondeat, Ter. And. 2, 5, 8: cum non liceret mihi nullius partis esse, Cic. Fam. 10, 31, 1: a parte heredum intraverant duo, Plin. Ep. 6, 31, 10: nec ex advocatis partis adversae judex eligendus, of the opposite party, Quint. 5, 6, 6; 7, 9, 14; 12, 9, 19 et saep.: ut alius in aliam partem mente atque animo traheretur, Caes. B. C. 1, 21.—Hence, esp.: ex alterā parte, on the other hand: omnia ex alterā parte collocata, Cic. Off. 3, 3, 11: si videatis catenas, non minus profecto vos ea species moveat, quam si ex alterā parte cernatis, etc., Liv. 22, 59, 15: idem ex alterā parte et ancilla fecit, Petr. 18 fin.: parvuli amplexi patrem tenebant. Ex alterā parte uxor maritum osculis fatigabat, Just. 23, 2, 9; cf. Cic. Or. 32, 114.— esp. freq. in Tac.), Cic. Phil. 13, 20, 47: erat, inquit, illarum partium, id. Quint. 21, 69: in duas partes discedunt Numidae, Sall. J. 13, 1: ita omnia in duas partes abstracta sunt, id. ib. 41, 5: mihi a spe, metu, partibus rei publicae animus liber erat, id. C. 4, 2: ducere aliquem in partes, Tac. A. 15, 51: trahere, id. ib. 4, 60: transire in partes, id. H. 1, 70. —cur partes seni Poëta dederit, quae sunt adulescentium, a youthful part, id. Heaut. prol. 1; 10: esse primarum, secundarum, aut tertiarum partium, Cic. Div. in Caecil. 15, 51: servus primarum partium, id. Fl. 27, 65.—sine illum priores partes hosce aliquot dies Apud me habere, Ter. Eun. 1, 2, 71: in scribendo priores partes alicui tribuere, Cic. Q. Fr. 3, 4, 4: puero me hic sermo inducitur, ut nullae esse possent partes meae, so that I could not take a part in it, id. Att. 13, 19, 4: constantiae, moderationis, temperantiae, verecundiae partes, id. Off. 1, 28, 98: has partes lenitatis et misericordiae, quas me natura ipsa docuit semper egi libenter, id. Mur. 3, 6: partes accusatoris obtinere, id. Quint. 2, 8; id. Rosc. Am. 34, 95: tuum est hoc munus, tuae partes, etc., id. Fam. 11, 5, 3: promitto atque confirmo, me ... imperatoris suscepturum officia atque partes, id. ib. 3, 10, 8: Antonii audio esse partes, ut de totā eloquentiā disserat, id. de Or. 2, 7, 26: transactis jam meis partibus ad Antonium audiendum venistis, id. ib. 2, 4, 15; id. Att. 7, 26, 2: ut ad partes paratus veniat, qs. prepared to act his part, Varr. R. R. 2, 5; so, ad partes parati, Ov. Am. 1, 8, 87; cf. Liv. 3, 10; Gai. Inst. 4, 160; Mos. et Rom. Leg. Coll. 14, 3, 2.—In sing. (mostly post-Aug.): haec igitur tibi reliqua pars est, ... ut rem publicam constituas, etc., Cic. Marc. 9, 27: pars consilii pacisque, Tac. H. 3, 46: videri alia quoque hujus partis atque officii, Quint. 11, 3, 174: pars defensoris tota est posita in refutatione, id. 5, 13, 1: neglegentiae, humilitatis, id. 9, 4, 35 et saep. (v. Bonnell, Lex. Quint. p. 627).— hancine ego partem capio ob pietatem praecipuam? Plaut. Rud. 1, 3, 4.—equiti Romano avidius vescenti partes suas misit, Suet. Calig. 18.—Also, the remains of a meal, App. M. 2, p. 125 med. —puer frugi est, decem partes dicit, Petr. 75, 4; 46, 3; 58, 7; Inscr. Grut. 625, 8; Inscr. Orell. 2872.—Orientis partes, id. Mur. 41, 89: in extremis ignoti partibus orbis, Ov. Tr. 3, 3, 3; cf. Ruhnk. on Ov. H. 18, 197.— tres jam copiarum partes, fourths, Caes. B. G. 1, 12: agri partes duae, thirds, Liv. 8, 1: duabus partibus peditum amissis, id. 21, 40: mulctae novem partes, tenths, Nep. Timol. 4.—nam lingua mali pars pessima servi, Juv. 9, 121.—Esp., the private parts, Ov. F. 1, 437; id. A. A. 2, 584; Auct. Priap. 30; 38; Phaedr. 4, 7.—Of a testicle, Col. 7, 11.—Hence, adv.: partim (old acc. sing.), partly, in part, a part, some of, some. atque haud scio an partim eorum fuerint, qui, etc., id. ib. 7, 3, 16: utrum neglegentia partim magistratuum, an, etc., nescio, Quadrig. ap. Gell. 10, 13, 4: Bruttios Apulosque, partim Samnitium ac Lucanorum defecisse ad Poenos, Liv. 23, 11.—So, repeated: corpora partim Multa virum terrae infodiunt avectaque partim Finitimos tollunt in agros, Verg. A. 11, 204: partim ... partim: cum partim ejus praedae profundae libidines devorassent, partim nova quaedam et inaudita luxuries, partim etiam, etc., Cic. Pis. 21, 48: eorum autem ipsorum partim ejus modi sunt, ut, etc., id. Off. 2, 21, 9; 72; id. de Or. 2, 22, 94; 1, 31, 141: partim copiarum ad tumulum expugnandum mittit, partim ipse ad arcem ducit, Liv. 26, 46: eorum autem, quae objecta sunt mihi, partim ea sunt, etc., id. 42, 41, 2; Nep. Att. 7, 2.—ex quibus partim tecum fuerunt, partim, etc., Cic. Vatin. 7, 16: partim ex illis distracti ac dissipati jacent, id. Leg. 2, 17, 42: cum partim e nobis ita timidi sint, ut, etc.,... partim, etc., id. Phil. 8, 11, 32: ex dubiis partim nobis ipsis ad electionem sunt libera, partim aliorum sententiae commissa, Quint. 3, 4, 8.—partim quae perspexi his oculis, partim quae accepi auribus, id. ib. 3, 3, 3: amici partim deseruerint me, partim etiam prodiderint, Cic. Q. Fr. 1, 3, 5: diuturni silentii ... non timore aliquo, sed partim dolore, partim verecundiā, finem hodiernus dies attulit, id. Marc. 1, 1; Quint. 7, 1, 3: partim quod ... partim quod, etc., Caes. B. G. 5, 6, 3: partim ductu, partim auspiciis suis, Suet. Aug. 21: partim cupiditate ... partim ambitione ... partim etiam inscientiā, Quint. 12, 11, 14: Scipio dux partim factis fortibus partim suāpte fortunā quādam ingentis ad incrementa gloriae celebratus converterat animos, Liv. 29, 26, 5: postea renuntiavit foro partim pudore, partim metu, Suet. Rhet. 6.—Sometimes partim is placed only in the second member of a partitive proposition: Caesar a nobilissimis civibus, partim etiam a se omnibus rebus ornatis, trucidatus, Cic. Div. 2, 9, 23; Cic. Verr. 2, 2, 65, § 158.—Sometimes it corresponds to alius, quidam, etc.: bestiarum terrenae sunt aliae, partim aquatiles, aliae quasi ancipites, Cic. N. D. 1, 37, 103: multa inusitata partim e caelo, alia ex terrā oriebantur, quaedam etiam, etc., id. Div. 1, 42, 93: quibusdam placuisse mirabilia quaedam, partim fugiendas esse nimias amicitias, Cic. Am. 13, 45: castra hostium invadunt, semisomnos partim, alios arma sumentes fugant, Sall. J. 21, 2: Gaetulos accepimus, partim in tuguriis, alios incultius vagos agitare, etc., id. ib. 19, 5; 38, 3; 40, 2; cf. id. ib. 13, 2; Gell. 2, 22, 1.—mirum quin tibi ego crederem, ut ipse idem mihi faceres, quod partim faciunt argentarii, Plaut. Pers. 3, 3, 28: bubulcis obsequitor, partim quo libentius boves curent, Cato, R. R. 5, 6; 6, 3. —Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
From Proto-Italic *partis > parts > pars. Probably from the same root as pār and portiō. This could be the Proto-Indo-European root *perh₂- (“sell, exchange”), which also gave the Ancient Greek πόρνη (pórnē, “prostitute”), and πέρνημι (pérnēmi, “sell”). Others refer to (the perhaps identical) Proto-Indo-European *per- (“to pass through”), whence Latin porta, portus, parō, pariō, perīculum, experior, Ancient Greek πέρα (péra), πείρω (peírō), πόρος (póros), Proto-Germanic *faraną (“to go, to travel”) and *fērō (“danger”), whence English fare and fear, German fahren and Gefahr. While keeping the separate root Proto-Indo-European *sperH-, that could also explain Latin parcus, parcō, Ancient Greek σπαρνός (sparnós), English spare. According to Michiel De Vaan's Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (2008), probably from the same root as pariō.
- Catalanpart
- Frenchpartfrom Old French part
- Englishpartfrom Old French part
- Englishparsefrom Old French part
- Italianparte
- Occitanpart
- Portugueseparte
- Romanianparte
- Sardinianparti
- Sardinianparte