noun · masculinefourth declension
ōrnātus
ōrnātus m (genitive ōrnātūs)
Classical[oːrˈnaː.tʊs]Ecclesiastical[orˈnaː.tus]
Meaning
- a furnishing, preparing
- an act of adornment, embellishment, decoration
- fancy dress or apparel
- accoutrements, furniture
- an ornament, decoration, or feature
Latīnē defined in Latin in our graded readers
equipped, adornedōrnātus -a -um — in De Bello Gallico III
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | ōrnātus | ōrnātūs |
| genitive | ōrnātūs | ōrnātuum |
| dative | ōrnātuī | ōrnātibus |
| accusative | ōrnātum | ōrnātūs |
| ablative | ōrnātū | ōrnātibus |
| vocative | ōrnātus | ōrnātūs |
ornātus, a, um, Part. and P. a., from orno.
ornātus, ūs (
I. gen. ornati, Ter. And. 2, 2, 28; dat. ornatu, C. Caes. ap. Gell. 4, 16, 8), m. orno (class.; cf.: cultus, munditia), a furnishing, providing, preparing; a preparation.
I. Lit.
A. In gen. (very rare):
in ornat bus publicis (i. e. epulis, conviviis), Varr. R. R. 3, 9, 17: in aedibus nihil ornati, no preparation (for the wed ding), Ter And. 2, 2, 28: Pompeiis emptus ornatus (trapeti), Cato, R. R. 22, 3.—B. In partic., an adornment, decoration, embellishment, ornament (class.):
portarum, itinerum, locorumque omnium, Hirt. B. G. 8, 51. —2. Transf., in concr., splendid dress, attire, apparel:
ornatus appellatur cultus ipse, quo quis ornatur, Fest. p. 184 Müll.: nauclericus, Plaut. Mil. 4, 4, 41: vide ornatus hic satine me condecet? id. Ps. 4, 1, 24: militaris, Cic. Off. 1, 18, 61: regalis, id. Fin. 2, 21, 69: equus regio ornatu instructus, trappings, Plin. 8, 42, 64, § 154 dub. (Jan.: regio instratu ornatus).—So of a woman's head-dress, Ov. A. A. 3, 138; Verg. A. 7, 74: corporis ornatum exuere, Juv. 10, 321.—II. Trop.
A. In gen., furniture, accoutrements, equipage:
eloquentia quocumque ingreditur, eodem est instructu ornatuque comitata, Cic. de Or. 3, 6, 23: ornatus autem verborum duplex, unus simplicium, alter collocatorum, id. Or. 23, 80.—B. In partic., a decoration, ornament:
aedilitatis, Cic. Dom. 43, 111: afferre ornatum orationi, id. Or. 39, 134.— Of the world, corresp. to the Gr. κόσμος, Cic. Ac. 2, 38, 119: hic tantus caeli ornatus, id. N. D. 2, 44, 115; cf. Plin. 2, 4, 3, § 8: caeli et terra et omnis ornatus eorum, Vulg. Gen. 2, 1.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
ōrnātus adj. with comp. and sup.
P. of orno, fitted out, furnished, provided, supplied, equipped, accoutred: sapiens plurimis artibus: equus, L.: elephantus, N.: naves omni genere armorum ornatissimae, Cs.: Graecia copiis non instructa solum, sed etiam ornata, abundantly furnished.—As subst n.: in aedibus nil ornati, no preparation, T.: Quid istuc ornatist? attire, T.— Adorned, decorated, embellished, handsome: sepulcrum floribus: nihil ornatius.—Excellent, distinguished, eminent, illustrious: omnium hominum homo ornatissume, T.: homo ornatissimus loco, ordine, nomine, honored: versūs, embellished: oratio: locus ad dicendum ornatissimus, admirable.
ōrnātus ūs, m
orno, splendid dress, fine attire, apparel: venio ornatu prologi, dressed as, T.: regalis: arma ornatumque mutaverant, S.: omnem ornatum flammā cremari, head-dress, V.: corporis ornatum exuere, Iu.—Fig., furniture, accoutrements, outfit, apparatus: eloquentia eodem instructu ornatuque comitata.—A decoration, ornament: urbis: adferre ornatum orationi.—The world, universe: ut hic ornatus umquam dilapsus occidat.
Origins
Proto-Indo-European *-tus Proto-Italic *-tus Latin -tus Latin ōrnātus From ōrnō + -tus (forming action nouns).
In English words that came into English from ōrnātus
- ornateōrnātus