noun · masculinesecond declension
nīdus
nīdus m (genitive nīdī)
Classical[ˈniː.dʊs]Ecclesiastical[ˈniː.dus]
Mille Verba core vocabulary
Meaning
- nest
- dwelling for animals
Latīnē defined in Latin in our graded readers
domus avis, ex rāmīs parvīs facta; in nīdō ōva sunt.nīdus -ī m — in Mille Verba, Animālia
sēdēs aviumnīdus -ī (m) — in Evangelium secundum Matthaeum, ch. 6
domus avisnīdus -ī (m) — in Metamorphoses I, ch. 23
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | nīdus | nīdī |
| genitive | nīdī | nīdōrum |
| dative | nīdō | nīdīs |
| accusative | nīdum | nīdōs |
| ablative | nīdō | nīdīs |
| vocative | nīde | nīdī |
nīdus, i, m. kindred with Sanscr. nīda and the Germ. and Engl. nest,
I. a nest.
I. Lit.:
fingere et construere nidos, Cic. de Or. 2, 6, 23: tignis nidum suspendit hirundo, Verg. G. 4, 307: facere, Ov. M. 8, 257: ponere, Hor. C. 4, 12, 5: struere, Tac. A. 6, 28; Plin. 10, 33, 49, § 92: confingere, id. 10, 33, 49, § 93.—Plur., of a single nest: propria cum jam facit arbore nidos, Juv. 14, 80.—Poet.: majores pennas nido extendere, i. e. to raise one's self above one's birth, Hor. Ep. 1, 20, 21.—II. Transf.
A. The young birds in a nest (poet.):
nidi loquaces, Verg. A. 12, 475; id. G. 4, 17: nidi queruli, Sen. Herc. Fur. 148.—2. Transf.
(a). Of three children at a birth:
loquax, Juv. 5, 143.—(b). A litter of pigs in a sty, Col. 7, 9, 13.—
C. A dwelling, residence, house, home:
tu nidum servas, Hor. Ep. 1, 10, 6: celsae Acherontiae, id. C. 3, 4, 14 (cf. Cic. de Or. 1, 44, 196): senectae, Aus. Mos. 449: nequitiae nidum fecit, Pub. Syr. Sent. v. 10 Rib.—D. A vessel in the shape of a nest, a bowl, goblet: nidus potilis, Varr. ap. Non. 145, 3 (Sat. Men. 77, 8).
Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
nīdus ī, m
a nest: effingere et constituere nidos: tignis nidum suspendit hirundo, V.: facere, O.: Maiores pinnas nido extendisse, i. e. risen above one's birth, H.: nidi loquaces, i. e. broods, V.—Plur., of one nest, Iu.—A nest, dwelling, house, home: tu nidum servas, H.: dulcīs revisere nidos, cells (of bees), V.
Origins
From Proto-Italic *nizdos, from Proto-Indo-European *nisdós (“nest”). Cognate with Sanskrit नीड (nīḍá), Old Armenian նիստ (nist), Old Church Slavonic гнѣздо (gnězdo), Old English nest (whence English nest).
Gallo-Romance
- Catalanniu
- Occitannis
- Frenchnidfrom Old French nid
- Frenchniaisfrom Old French nid
- Englishnidefrom Old French nid
- Franco-Provençalnid
- Normannidfrom Old French nid
Italo-Dalmatian
- Italiannido
- Italiannidio
- Corsicannidu
- Dalmatiannaid
- Istriotneîl
- Neapolitannido
- Neapolitannivo
- Siciliannidu
- Venetannit
- Venetannìo
Insular Romance
- Sardiniannidu
- Campidaneseniufrom Sardinian nidu
Ibero-Romance
- Spanishnidofrom Old Spanish nido
- Aragoneseniedo
- Asturiannieru
- Asturianñeru
- Asturianníu
- Asturianñíu
- Extremaduranñíu
- Mirandeseniu
- Old Galician-Portuguese*nio
- Ladinonidofrom Old Spanish nido
Borrowings
- Englishnidus
- Interlinguanido
Rhaeto-Romance
- Friuliannît
- Friuliannîd
- Romanshgnieu
- Romanshigniv
Gallo-Italic
- Emiliannîd
- Liguriannïo
- Lombardnid
- Lombardnin
- Piedmonteseni
- Romagnolnid
In English words that came into English from nīdus
- niche*nīdicāre
- nidifynīdificō
- nidicolousnīdus
- nidifugousnīdus
- nidusnīdus
- nidalnīdus
- nidiformnīdifōrmis
- nidationnīdus
- nidenīdus
- nidificatenīdificātus
- nidologynīdus