noun · neutersecond declension
mōmentum
mōmentum n (genitive mōmentī)
Classical[moːˈmɛn.tũː]Ecclesiastical[moˈmɛn.tum]
Meaning
- movement, motion, impulse; course
- change, revolution, movement, disturbance
- particle, part, point
- brief space, moment (in time), short time
- cause, circumstance
- weight, influence, importance
mōmentum facere/habere
to have importance, to exercise influencemaximē mōmentī
most important - New Latinmomentum, quantity of motion
- New Latinmoment (product of a distance and physical quantity)
Latīnē defined in Latin in our graded readers
punctum temporis gravemōmentum -ī (n) — in IVLIANVS II: Imperium, ch. 9
pondus temporis; id quod rem movetimportance, weight
mōmentum -ī (n) — in De Bello Gallico III, ch. 11, 21
importance, weight
mōmentum -ī (n) — in De Bello Gallico I
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | mōmentum | mōmenta |
| genitive | mōmentī | mōmentōrum |
| dative | mōmentō | mōmentīs |
| accusative | mōmentum | mōmenta |
| ablative | mōmentō | mōmentīs |
| vocative | mōmentum | mōmenta |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- momento temporis
- at the important moment.
- momentum afferre ad aliquid
- to determine the issue of; to turn the scale.
- magni (nullius) momenti esse
- to be of great (no) importance.
- ex parvis saepe magnarum rerum momenta pendent
- important results are often produced by trivial causes.
mōmentum, i, n. for movimentum, from moveo,
I. a movement, motion (as an indwelling force; cf.: motio, motus; class.).
I. Lit.:
astra forma ipsa figuraque sua momenta sustentant, Cic. N. D. 2, 46, 117: pisces levi caudae in utrumque momento velocitatem suam flectunt, Sen. Ep. 90, 24: utque leves tactus momentaque parva sequantur, Ov. M. 4, 180.—II. Transf.
A. An alteration, change, disturbance, movement, revolution:
cetera populi Romani vectigalia, perlevi saepe momento fortunae, inclinatione temporis pendere, Cic. Agr. 2, 29, 80: nullum momentum annonae facere, to effect no alteration in the price of corn, Liv. 4, 12: animi, id. 39, 5: provincias magnis momentis concusserat, Vell. 2, 78, 1: sine momento rerum, partisque ruinā cadere, Luc. 7, 118.—B. A particle sufficient to turn the scales:
momentum staterae, Vulg. Isa. 40, 15; id. Sap. 11, 23; hence, a particle, a part, a point: myrrhae momentum, Plin. 30, 10, 27, § 87: quibus (regnis) pro ignobili momento erat accessura Macedonia, a make-weight, Just. 7, 3, 1: sol cotidie ex alio caeli momento, quam pridie, oritur, a point, part, Plin. 18, 34, 77, § 333: corpus orationis in parva momenta diducendo consumere, Quint. 3, 11, 23; to lose the main subject in minute divisions: ordo rerum tribus momentis consertus est, id. 5, 10, 71: officiorum, parts, Cic. Mur. 2, 3. —b. In partic.
(a). Of time, a short time, brief space, moment (syn. punctum):
parvis momentis multa natura affingit, instants, moments, Cic. Div. 1, 52, 118: momentis certis dimensis, at certain fixed times, Plin. Ep. 4, 30, 3: non cunctandum ratus Hannibal, totis viribus adgressus urbem momento cepit, Liv. 21, 14, 3: momento temporis, in a moment, id. 21, 33; 35, 11, 13: momento horae, in quick lapse of time, Hor. S. 1, 1, 7; cf.: momento unius horae, Curt. 9, 6, 21: horae momento, Liv. 5, 7, 3; 9, 16: Maecenati triennio supremo nullo horae momento contigit somnus, could not sleep a single hour, Plin. 7, 51, 52, § 172: brevi horarum momento, in a few hours, Just. 2, 14, 9: ut momentum horae pereat, that a short hour be lost, Phaedr. 3 prol. 5: momento fit cinis diu silva, in a moment, Sen. Q. N. 3, 27, 3: in momento, in ictu oculi, Vulg. 1 Cor. 15, 52: in momento indignationis, id. Isa. 54, 8: pruna stomacho non utilissima, sed brevi momento, are hurtful, but only for a short time, Plin. 23, 7, 66, § 132: quantum quoquo momento temporis adiciatur, Gai. Inst. 2, 70: hoc fit dicis gratia uno momento, id. ib. 1, 141.—(b). Transf., of space, distance, a little way:
parvo momento antecedere, Caes. B. C. 2, 6: visūs nostri tarditas non subsequitur momenta currentis (sc. stellae), sed videt simul et unde exsilierit et quo pervenerit, does not trace the successive points of its course, but sees the whole at once, Sen. Q. N. 1, 14, 4.— 2. Trop., a cause, a circumstance; weight, influence, importance, moment:
minimis momentis maximae inclinationes temporum fiunt, from the slightest causes spring the greatest changes, Cic. Phil. 5, 10, 26: momenta omnia observare, all the circumstances, id. Fam. 6, 10, 5: unamquamque rem momento suo ponderare, according to its importance, id. Font. 6, 21; cf.: ut omnia verborum momentis, non rerum ponderibus examinet, id. Rep. 3, 8, 12: ita parvae res magnum in utramque partem momentum habuerunt, influence, Caes. B. C. 3, 70: quorum adventus hoc tamen momenti fecit, ut Scipio abscederet inde, etc., Liv. 29, 35: nullum momentum in dando adimendoque regno habere, no decisive influence, id. 1, 47, 6: momenti aliquid apud Magnetas ad repetendam societatem Romanam facere, id. 35, 39, 3: cave quidquam habeat momenti gratia, weight, influence, Cic. Mur. 30, 62: magno ad persuadendum momento esse, id. Inv. 2, 26, 77: potentia, motives, Ov. M. 11, 285: Leonis (sideris), influence, Hor. Ep. 1, 10, 16: praebe nostrae momenta saluti, promote, Ov. P. 4, 13, 49: erant octo cohortes ... tum discordiā temporum a legione digressae, prout inclinassent, grande momentum sociae aut adversae, Tac. H. 1, 59: levi momento aestimare aliquid, to consider of little moment, to prize lightly, Caes. B. G. 7, 39: nullius momenti aliquid putare, of no moment, unimportant, Cic. Vatin. 1, 1: nullius momenti apud exercitum futurum, Nep. Alcib. 8, 4: quod (oppidum) per se parvum magni momenti locum obtinuit, Tac. H. 3, 8: id est maximi momenti et ponderis, of the greatest moment, Cic. Vatin. 4, 19: exponunt, se tentāsse etiam haud magni momenti finitimarum gentium auxilia, Liv. 10, 16, 5: sed in bello nihil tam leve est, quod non magnae interdum rei momentum faciat, id. 25, 18, 3; 28, 17, 10; 27, 45, 5: inpensam in rem maximi ad omnia momenti facere, id. 43, 23, 8: nullā in re nisi in virtute propensionem ne minimi quidem momenti esse ad, etc., Cic. Fin. 4, 17, 47: omnino nihil habere momenti, id. ib. 2, 12, 38.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
mōmentum ī, n
1 MV-, a movement, motion : astra figurā suā momenta sustentant: momenta parva sequi, O.: animus momenta sumit utroque, i. e. fluctuates , O.— An alteration, change, disturbance, movement, revolution : perleve fortunae: annonae, alteration in the price of corn , L. — A make-weight, over-weight, that which turns the scales : eo (bello) quantumcumque virium momentum addiderint, rem omnem inclinaturos, L.— An expenditure of strength, decisive effort, exertion : haud maiore momento fusi Galli sunt, quam, etc., L.— A short time, brief space, moment, instant : parvis momentis multa natura adfingit: momento temporis, in a moment , L.: horae momento, on the instant , H.: momento unius horae, L.: momentum ut horae pereat, that a short hour be lost , Ph.— A little way : parvo momento antecedere, Cs.—Fig., a cause, circumstance, weight, influence, importance, moment : saepe in bello parvis momentis magni casūs intercederent, by trifling circumstances , Cs.: momenta omnia observare, all the circumstances : unam quamque rem momento suo ponderare, according to its importance : magnum in utramque partem momentum habere, influence , Cs.: nullum momentum in dando regno facere, decisive influence , L.: magnum attulit nostris ad salutem momentum, contributed largely , Cs.: cave quicquam habeat momenti gratia, influence : perpendens momenta officiorum, motives : parva momenta in spem metumque inpellere animos, trifling occasions , L.: momenta potentia, motives , O.: praebe nostrae momenta saluti, promote , O.: levi momento aestimare, prize lightly , Cs.: nullius momenti apud exercitum futurum, N.: levioris momenti consultatio, unimportant , L.: res maximi ad omnia momenti, L.: iuvenis, maximum momentum rerum civitatis, a power in the state , L.
Origins
From *movimentum (compare later Medieval Latin movimentum), from Proto-Italic *mowementom. Equivalent to moveō (“move, set in motion; excite”) + -mentum (“suffix used to forming nouns from verbs”).
Descendants
- Catalanmoment
- Englishmomentum
- GermanMoment
- Italianmomento
- Englishmomentfrom Old French moment
- Frenchmomentfrom Old French moment
- Romanianmomentfrom Old French moment
- Occitanmoment
- Portuguesemomento
- Sardinianmamentu
In English words that came into English from mōmentum
- momentmōmentum
- momentummōmentum
- momentarymōmentārius
- momentaneousmōmentāneus
- momentanemomentaneus