verbfirst conjugation, deponent
moderor
moderor (present infinitive moderārī or moderārier, perfect active moderātus sum)
Classical[ˈmɔ.dɛ.rɔr]Ecclesiastical[ˈmɔː.de.ror]
Meaning
- deponentto set a measure or bounds to; moderate, mitigate, allay, qualify.
- deponentto restrain
- broadlydeponentto manage, arrange, regulate, rule, guide, govern, direct, control. (dative or accusative)
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Conjugation conjugation 1 deponent
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | moderor | moderābar | moderābor | — | — | — |
| 2nd sg. | moderāris moderāre | moderābāris moderābāre | moderāberis moderābere | — | — | — |
| 3rd sg. | moderātur | moderābātur | moderābitur | — | — | — |
| 1st pl. | moderāmur | moderābāmur | moderābimur | — | — | — |
| 2nd pl. | moderāminī | moderābāminī | moderābiminī | — | — | — |
| 3rd pl. | moderantur | moderābantur | moderābuntur | — | — | — |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | moderer | moderārer | — | — |
| 2nd sg. | moderēris moderēre | moderārēris moderārēre | — | — |
| 3rd sg. | moderētur | moderārētur | — | — |
| 1st pl. | moderēmur | moderārēmur | — | — |
| 2nd pl. | moderēminī | moderārēminī | — | — |
| 3rd pl. | moderentur | moderārentur | — | — |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | moderāre | — |
| pres. 2nd pl. | moderāminī | — |
| fut. 2nd sg. | moderātor | — |
| fut. 3rd sg. | moderātor | — |
| fut. 3rd pl. | moderantor | — |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | moderārī moderārier | — |
| perfect infinitive | moderātum esse | — |
| future infinitive | moderātūrum esse | — |
| present participle | moderāns | — |
| perfect participle | moderātus | — |
| future participle | moderātūrus | moderandus |
gerundmoderandī, moderandō, moderandumsupinemoderātum, moderātū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- moderari equum
- to manage a horse.
- moderatum se praebere
- to behave with moderation.
- moderatum, continentem esse
- to behave with moderation.
- moderari aliquid (Flacc. 5. 12)
- to show moderation in a matter.
mŏdĕror, ātus, 1 (
I. inf. moderarier for moderari, Lucr. 5, 1298), v. dep. modus, to set a measure, set bounds to a thing (syn.: tempero, rego, guberno).
I. Lit., to moderate, mitigate, restrain, allay, temper, qualify; with dat. (class.):
moderari linguae, Plaut. Curc. 4, 1, 25: moderare animo, ne sis cupidus, id. Mil. 4, 5, 16: dictis, id. Curc. 1, 3, 39: alicui, Cic. Att. 5, 20, 9; cf.: moderari uxoribus, id. Rep. 4, 6, 16 (also ap. Non. 499, 15): quis illi finem statuet aut quis moderabitur, Sall. C. 51, 36: irae, Hor. Ep. 1, 2, 59: fortunae suae, Liv. 37, 35, 5: animo et orationi, Cic. Q. Fr. 1, 1, 13: cursui, to sail slowly, Tac. A. 2, 70.—(b). With acc. (post-Aug.):
gaudium moderans, Tac. A. 2, 75: duritiam legum, Suet. Claud. 14: pretia, id. Dom. 7.—II. Transf., to manage, regulate, rule, guide, govern, direct (class. with acc.):
senatum servire populo, cui populus ipse moderandi et regendi sui potestatem tradidisset? Cic. de Or. 1, 52, 226: deus, qui regit et moderatur et movet id corpus, id. Rep. 6, 24, 26: linguam, Sall. J. 82, 2: moderari equos ac flectere, Caes. B. G. 4, 33: habenas, Ov. M. 6, 223: hocine fieri, ut inmodestis te hic moderere moribus? i. e. immodeste te geras, Plaut. Curc. 1, 3, 44: res rusticas, Cic. Verr. 2, 3, 98, § 227: officio consilia, id. Fin. 2, 25, 81: fidem blandius Orpheo, to strike more harmoniously, Hor. C. 1, 24, 14: mens quae omnia moderetur, Cic. Ac. 2, 37, 119: cantus numerosque, id. Tusc. 5, 36, 104.—With dat.: ego inscitus sum, qui ero me postulem moderarier, Plaut. Men. 2, 3, 88: non vinum hominibus moderari, sed homines vino solent, id. Truc. 4, 3, 57: pleni moderari frena theatri, Juv. 10, 128: funiculo navi moderari, Cic. Inv. 2, 51, 154.—Absol.: in utroque magis studia partium quam bona aut mala sua moderata (sunt), Sall. J. 73, 4: fortuna, cujus libido gentibus moderatur, id. C. 51, 25.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
moderor ātus, ārī, dep.
modus, to set a measure, set bounds, put restraint upon, moderate, mitigate, restrain, allay, temper, qualify : moderari uxoribus: quis illi finem statuet aut quis moderabitur? S.: orationi: irae, H.: fortunae suae, L.: amori, O.: cursui, to sail slowly , Ta.— To manage, regulate, rule, guide, govern, direct : Ex suā libidine, T.: in utroque magis studia partium quam bona aut mala sua moderata (sunt), were controlling , S.: recitat, ita moderans, ne, etc., controlling (his voice), Ta.: corpus: equos, Cs.: habenas, O.: fidem blandius Orpheo, strike more harmoniously , H.: mens quae omnia moderetur: frena theatri, Iu.: funiculo navi, with a rope : gentibus, S.
Origins
From the same root as modus m (“measure, manner”), but not directly derived from this noun, which declines in Latin as a masculine o-stem. The form moderor was presumably built on a neuter s-stem noun derived from Proto-Indo-European *med- (“to measure”) + *-os (noun-forming suffix), whose existence is also indirectly attested by the -es- found in modestus.
Descendants
- Catalanmoderar
- Englishmoderate
- Frenchmodérer
- Italianmoderare
- Portuguesemoderar
- Romanianmodera
- Spanishmoderar
- Galicianmoderar
- Sicilianmudirari