LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbthird conjugation, third person-only in the passive

īnsurgō

īnsurgō (present infinitive īnsurgere, perfect active īnsurrēxī, supine īnsurrēctum)
Classical[ĩːˈsʊr.ɡoː]Ecclesiastical[inˈsur.ɡo]

Meaning

  1. intransitiveto rise up (against)

Conjugation conjugation 3

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.īnsurgōīnsurgēbamīnsurgamīnsurrēxīīnsurrēxeramīnsurrēxerō
2nd sg.īnsurgisīnsurgēbāsīnsurgēsīnsurrēxistīīnsurrēxerāsīnsurrēxeris
3rd sg.īnsurgitīnsurgēbatīnsurgetīnsurrēxitīnsurrēxeratīnsurrēxerit
1st pl.īnsurgimusīnsurgēbāmusīnsurgēmusīnsurrēximusīnsurrēxerāmusīnsurrēxerimus
2nd pl.īnsurgitisīnsurgēbātisīnsurgētisīnsurrēxistisīnsurrēxerātisīnsurrēxeritis
3rd pl.īnsurguntīnsurgēbantīnsurgentīnsurrēxērunt
īnsurrēxēre
īnsurrēxerantīnsurrēxerint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.īnsurgamīnsurgeremīnsurrēxerimīnsurrēxissem
2nd sg.īnsurgāsīnsurgerēsīnsurrēxerīsīnsurrēxissēs
3rd sg.īnsurgatīnsurgeretīnsurrēxeritīnsurrēxisset
1st pl.īnsurgāmusīnsurgerēmusīnsurrēxerīmusīnsurrēxissēmus
2nd pl.īnsurgātisīnsurgerētisīnsurrēxerītisīnsurrēxissētis
3rd pl.īnsurgantīnsurgerentīnsurrēxerintīnsurrēxissent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.———
2nd sg.———
3rd sg.īnsurgiturīnsurgēbāturīnsurgētur
1st pl.———
2nd pl.———
3rd pl.īnsurgunturīnsurgēbanturīnsurgentur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.——
2nd sg.——
3rd sg.īnsurgāturīnsurgerētur
1st pl.——
2nd pl.——
3rd pl.īnsurganturīnsurgerentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.īnsurge—
pres. 2nd pl.īnsurgite—
fut. 2nd sg.īnsurgitō—
fut. 3rd sg.īnsurgitōīnsurgitor
fut. 2nd pl.īnsurgitōte—
fut. 3rd pl.īnsurguntōīnsurguntor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitiveīnsurgereīnsurgī
perfect infinitiveīnsurrēxisseīnsurrēctum esse
future infinitiveīnsurrēctūrum esseīnsurrēctum īrī
present participleīnsurgēns
īnsurgente, īnsurgentem, īnsurgentēs, īnsurgentī, īnsurgentia, īnsurgentibus, īnsurgentis, īnsurgentīs, īnsurgentium
—
perfect participle—īnsurrēctum
īnsurrēcta, īnsurrēctā, īnsurrēctae, īnsurrēctam, īnsurrēctārum, īnsurrēctās, īnsurrēcte, īnsurrēctī, īnsurrēctīs, īnsurrēctō, īnsurrēctōrum, īnsurrēctōs, īnsurrēctus
future participleīnsurrēctūrus
īnsurrēctūra, īnsurrēctūrā, īnsurrēctūrae, īnsurrēctūram, īnsurrēctūrārum, īnsurrēctūrās, īnsurrēctūre, īnsurrēctūrī, īnsurrēctūrīs, īnsurrēctūrō, īnsurrēctūrōrum, īnsurrēctūrōs, īnsurrēctūrum
īnsurgendum
īnsurgundum
gerundīnsurgendī, īnsurgendō, īnsurgendumsupineīnsurrēctum, īnsurrēctū

in-surgo, surrexi, rectum, 3, v. n.
I. To rise upon, to rise up or to: insurgite remis, rise on your oars, i. e. ply your oars vigorously, Verg. A. 3, 560; 3, 207; 5, 189; so, remis insurgitur, Val. Fl. 2, 14: insurgit transtris, id. ib. 1, 450: nigro glomerari pulvere nubem Prospiciunt Teucri, ac tenebras insurgere campis, Verg. A. 9, 33: sibilat insurgens capiti, raising its head, Sil. 10, 546.—
(b). With acc.: jugum (i. q. in jugum), App. M. 1, p. 103.—
II. To raise one's self, to rise, mount: insurgat Aquilo, Hor. Epod. 10, 7: si forte prolapsus est, attolli et insurgere haud licitum, Tac. G. 39, 8: altior insurgens et cursu concitus heros, Verg. A. 12, 902: et (serpens) sibilat ore, Arduus insurgens, id. ib. 11, 755: acuta silex Speluncae dorso insurgens, id. ib. 8, 233: inde colles insurgunt, Liv. 22, 4, 2: pone tergum insurgebat silva, Tac. A. 2, 16; so in fight, to rise for a blow: ostendit dextram insurgens Entellus, Verg. A. 5, 443: altior, Sil. 5, 294. —
B. Transf.
1. To rise, grow in power: insurgere regnis alicujus, to rise against, i. e. to aim at seizing one's kingdom, Ov. M. 9, 444: Caesar insurgere paulatim, Tac. A. 1, 2: Romanas opes insurgere, id. ib. 11, 16. —
2. Of waters, floods: vastius insurgens decimae ruit impetus undae, Ov. M. 11, 530: Atax usque eo solitus insurgere, ut se ipse non capiat, Mel. 2, 6, 6.—
3. To arise: insurgunt fremitus, Val. Fl. 2, 82. —
4. To rise up, to rouse or bestir one's self: invigilare publicis utilitatibus et insurgere, Plin. Pan. 66, 2.—
5. Of speech, to rise above the level of ordinary language, to become sublime: Horatius insurgit aliquando, Quint. 10, 1, 96: augeri debent sententiae, et insurgere, id. 9, 4, 23: haec sunt, quibus mens pariter et oratio insurgant, id. 12, 2, 28; id. 11, 3, 13.

Origins

  1. Proto-Indo-European*h₁én
  2. Proto-Italic*en
  3. Proto-Italic*en-
  4. Latinīnsurgō

Latin surgō Latin īnsurgō From in- + surgō.

Descendants
  • Italianinsorgere
  • Catalaninsurgir
  • Frenchinsurger
  • Catalanensurtfrom Vulgar Latin *insurctus
  • Siciliannzùrgiri

Quick answers

What does īnsurgō mean in Latin?
īnsurgō, a verb, means “to rise up (against)”.
What are the principal parts of īnsurgō?
īnsurgō, īnsurgere, īnsurrēxī, īnsurrēctum (third conjugation, third person-only in the passive).
How do you pronounce īnsurgō?
In classical Latin, [ĩːˈsʊr.ɡoː]; in ecclesiastical (church) Latin, [inˈsur.ɡo].
Where does īnsurgō come from?
Proto-Indo-European *h₁én → Proto-Italic *en → Proto-Italic *en- → Latin īnsurgō.