verbthird conjugation
īnsūmō
īnsūmō (present infinitive īnsūmere, perfect active īnsūmpsī, supine īnsūmptum)
Classical[ĩːˈsuː.moː]Ecclesiastical[inˈsuː.mo]
Meaning
- to spend or expend (money, time, effort)
- to apply, employ or bestow
Conjugation conjugation 3
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | īnsūmō | īnsūmēbam | īnsūmam | īnsūmpsī | īnsūmpseram | īnsūmpserō |
| 2nd sg. | īnsūmis | īnsūmēbās | īnsūmēs | īnsūmpsistī | īnsūmpserās | īnsūmpseris |
| 3rd sg. | īnsūmit | īnsūmēbat | īnsūmet | īnsūmpsit | īnsūmpserat | īnsūmpserit |
| 1st pl. | īnsūmimus | īnsūmēbāmus | īnsūmēmus | īnsūmpsimus | īnsūmpserāmus | īnsūmpserimus |
| 2nd pl. | īnsūmitis | īnsūmēbātis | īnsūmētis | īnsūmpsistis | īnsūmpserātis | īnsūmpseritis |
| 3rd pl. | īnsūmunt | īnsūmēbant | īnsūment | īnsūmpsērunt īnsūmpsēre | īnsūmpserant | īnsūmpserint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | īnsūmam | īnsūmerem | īnsūmpserim | īnsūmpsissem |
| 2nd sg. | īnsūmās | īnsūmerēs | īnsūmpserīs | īnsūmpsissēs |
| 3rd sg. | īnsūmat | īnsūmeret | īnsūmpserit | īnsūmpsisset |
| 1st pl. | īnsūmāmus | īnsūmerēmus | īnsūmpserīmus | īnsūmpsissēmus |
| 2nd pl. | īnsūmātis | īnsūmerētis | īnsūmpserītis | īnsūmpsissētis |
| 3rd pl. | īnsūmant | īnsūmerent | īnsūmpserint | īnsūmpsissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | īnsūmor | īnsūmēbar | īnsūmar |
| 2nd sg. | īnsūmeris īnsūmere | īnsūmēbāris īnsūmēbāre | īnsūmēris īnsūmēre |
| 3rd sg. | īnsūmitur | īnsūmēbātur | īnsūmētur |
| 1st pl. | īnsūmimur | īnsūmēbāmur | īnsūmēmur |
| 2nd pl. | īnsūmiminī | īnsūmēbāminī | īnsūmēminī |
| 3rd pl. | īnsūmuntur | īnsūmēbantur | īnsūmentur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | īnsūmar | īnsūmerer |
| 2nd sg. | īnsūmāris īnsūmāre | īnsūmerēris īnsūmerēre |
| 3rd sg. | īnsūmātur | īnsūmerētur |
| 1st pl. | īnsūmāmur | īnsūmerēmur |
| 2nd pl. | īnsūmāminī | īnsūmerēminī |
| 3rd pl. | īnsūmantur | īnsūmerentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | īnsūme | īnsūmere |
| pres. 2nd pl. | īnsūmite | īnsūmiminī |
| fut. 2nd sg. | īnsūmitō | īnsūmitor |
| fut. 3rd sg. | īnsūmitō | īnsūmitor |
| fut. 2nd pl. | īnsūmitōte | — |
| fut. 3rd pl. | īnsūmuntō | īnsūmuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | īnsūmere | īnsūmī |
| perfect infinitive | īnsūmpsisse | īnsūmptum esse |
| future infinitive | īnsūmptūrum esse | īnsūmptum īrī |
| present participle | īnsūmēns | — |
| perfect participle | — | īnsūmptus īnsūmpta, īnsūmptā, īnsūmptae, īnsūmptam, īnsūmptārum, īnsūmptās, īnsūmpte, īnsūmptī, īnsūmptīs, īnsūmptō, īnsūmptōrum, īnsūmptōs |
| future participle | īnsūmptūrus īnsūmptūra, īnsūmptūrā, īnsūmptūrae, īnsūmptūram, īnsūmptūrārum, īnsūmptūrās, īnsūmptūre, īnsūmptūrī, īnsūmptūrīs, īnsūmptūrō, īnsūmptūrōrum, īnsūmptūrōs, īnsūmptūrum | īnsūmendus īnsūmundus, īnsūmenda, īnsūmendā, īnsūmendae, īnsūmendam, īnsūmendārum, īnsūmendās, īnsūmende, īnsūmendīs, īnsūmendōrum, īnsūmendōs |
gerundīnsūmendī, īnsūmendō, īnsūmendumsupineīnsūmptum, īnsūmptū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- sumptum facere, insumere in aliquid
- to spend money on an object.
- pecuniam insumere in aliquid or consumere in aliqua re
- to devote money to a purpose.
in-sūmo, mpsi, mptum, 3, v. a.,
I. to take for any thing; hence to apply to, expend upon.
I. Lit.
(a). In aliquid:
ut nullus teruncius insumatur in quemquam, Cic. Att. 5, 17, 2: sumptum in aliquam rem, id. Inv. 2, 38, 113: sestertios tricenos in cenam, Gell. 2, 24, 11.—(b). With dat.:
paucos dies reficiendae classi, Tac. A. 2, 53.— II. Trop.
A. To apply, employ, bestow:
operam frustra, Liv. 10, 18: operam libellis accusatorum, Tac. A. 3, 44: vitam versibus, id. Or. 9.—(b). With in and abl.:
nec in evolvenda antiquitate satis operae insumitur, Tac. Or. 29. —(g). With ad:
omnis cura ad speculandum hoc malum insumitur, Plin. 9, 46, 70, § 153.—B. To take to one's self, to take, assume:
interficiendi domini animum, Tac. A. 14, 44: medium latus, Stat. Th. 2, 39: dignas insumite mentes Coeptibus, id. ib. 12, 643.— C. To use up, exhaust, weaken:
corpus, Cael. Aur. Tard. 2, 2, 60: corporis virtutem, id. Acut. 2, 37, 213.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
īn-sūmō sūmpsī, sūmptus, ere,
to take for, apply, expend: ut nullus teruncius insumatur in quemquam: non est melius quo insumere possis, H.: Nullum ultra verbum, quin amares, etc., waste no word, to hinder, etc., H.—Fig., to apply, employ, bestow: nullā operā insumptā, without effort: frustra operam, L.—To take to oneself, assume: interficiendi domini animum, Ta.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁én
- Proto-Italic*en
- Proto-Italic*en-
- Latinīnsūmō
Proto-Indo-European *upó Proto-Italic *supo Latin sub Latin sub- Proto-Indo-European *h₁em- Proto-Indo-European *-eti Proto-Indo-European *h₁émeti Proto-Italic *emō Latin emō Latin sūmō Latin īnsūmō From in- (“in, inside”) + sūmō (“take; consume”).
Descendants
- Englishinsume
- Spanishinsumir
- Portugueseinsumo
- Galicianensumir