noun · femininefirst declension
īnsidiae
īnsidiae f pl (genitive īnsidiārum)
Classical[ĩːˈsɪ.di.ae̯]Ecclesiastical[inˈsiː.di.e]
Meaning
- plural normallyambush
Occasionem repperisti, verbero,
You have found an opportunity, scoundrel, when you question me amid hostile ambushc. 191 BCE, Plautus, Pseudolus 4.4.9-10 - plural normallyartifice, plot, snare
ubi insidiae parum cessere, ad vim transgressus Canninefatis, Frisios, Batavos propriis cuneis componit
Translation by Alfred John Church and William Jackson Brodribb When stratagem proved ineffectual, he resorted to force, arranging in distinct columns the Canninefates, the Batavians, and the Frisii.c. 100 CE – 110 CE, Tacitus, Historiae 4.16
Latīnē defined in Latin in our graded readers
dolus hostium latentiumīnsidiae -ārum (f) — in IVLIANVS I: Gallia, ch. 8, 13
dolus occultusambush, treachery
īnsidiae -ārum (f) — in De Bello Gallico I, De Bello Gallico II, ch. 12 and De Bello Gallico III, ch. 5
dolus occultusīnsidiae -ārum (f) — in Aeneis, ch. 4
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | — | īnsidiae |
| genitive | — | īnsidiārum |
| dative | — | īnsidiīs |
| accusative | — | īnsidiās |
| ablative | — | īnsidiīs |
| vocative | — | īnsidiae |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- subsidere in insidiis (Mil. 19. 49)
- to place oneself in ambush.
- aliquem in insidias elicere, inducere
- to draw some one into an ambush.
- insidias collocare, locare (Mil. 10. 27)
- to set an ambuscade.
- aliquem in insidiis locare, collocare, ponere
- to place some one in ambush.
- insidias alicui parare, facere, struere, instruere, tendere
- to waylay a person.
insĭdĭae, ārum, f. plur. (in sing. insidia prima, Sall. Fragm. ap. Charis. p. 75 P.) [insideo],
I. an ambush, ambuscade (class.).
I. Lit
A. Of persons:
qui sustinuerant primos impetus insidiarum, Hirt. B. G. 8, 19: equites procedere longius jussi, donec insidiae coorirentur, Tac. H. 2, 24.—B. Of place:
si forte in insidias devenero, Plaut. As. 1, 1, 92: signa aenea in insidiis ponere, Cic. Deiot. 7, 21: milites in insidiis collocare, Caes. B. G. 3, 20: intrare insidias, id. B. C. 3, 38.—Particular phrases. (a). To lay an ambush for any one:
insidias dare alicui, Plaut. Mil. 2, 3, 32: facere vitae alicujus, Cic. Q. Fr. 2, 3, 4: ponere vitae alicujus, id. Sest. 18, 41: insidias penitus abstrusas ponere contra aliquem, id. Agr. 2, 18, 49: parare alicui, id. Rosc. Am. 9, 26: tendere, id. Rosc. Com. 16, 46: collocare, id. Mil. 10, 27: comparare, id. Clu. 16, 47: struere, id. ib. 66, 190: componere, Tac. H. 5, 22: compo nere in aliquem, Prop. 2, 32 (3, 30), 19: componere alicui, Tib. 1, 6, 4: disponere, Quint. 4, 2, 48: afferre ovilibus, Calp. Ecl. 1, 40: avibus moliri, Verg. G. 1, 271.— (b). In abl. alone, abl. with ex, or acc. with per, by artifice or stratagem, craftily, insidiously:
Marcellus insidiis interfectus est, Cic. Att. 13, 10, 3: per insidias quempiam interficere, id. Dom. 23: per insidias circumvenire, Caes. B. G. 1, 42: non ex insidiis, sed aperte ac palam elaborare, Cic. Or. 12, 38: ex insidiis invadere aliquem, Sall. J. 113, 6.—II. Trop., artifice, crafty device, plot, snare:
nimis insidiarum ad capiendas aures adhiberi videtur, Cic. Or. 51, 170: compositae orationis insidiis fidem alicujus attentare, id. ib. 61, 208: noctis, Verg. G. 1, 426: maris, Val. Fl. 1, 416: post obitum parentis periculo insidiarum subjectus pupillus, Gai. Inst. 2, 181.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
īnsidiae ārum, f
SED-, a snare, trap: non lupus insidias explorat, V.: caprum Excipere insidiis, V.—In war, an ambush, ambuscade: signa aenea in insidiis ponere: insidias intravisse, Cs.: eius vitae a me insidiae positae: insidiae tenduntur alcui: Miloni insidias conlocare: ex insidiis petere, L.: locum insidiis conspeximus, for a secret attack, V.—Fig., artifice, crafty device, plot, snare: Insidias nostrae fecit adulescentiae, T.: nimis insidiarum ad capiendas aurīs adhiberi videtur: noctis, V.—In abl. or in phrases with per or ex, by artifice, by stratagem, craftily, insidiously: insidiis circumventi, S.: Marcellus insidiis interfectus est: fraude et insidiis circumventus, L.: per insidias circumveniri, Cs.: ex insidiis.
Origins
From īnsideō (“to sit in, upon”).
In English words that came into English from īnsidiae
- insidiousīnsidiōsus