adjectivethird-declension two-termination adjective
immūnis
immūnis (neuter immūne)
Classical[ɪmˈmuː.nɪs]Ecclesiastical[imˈmuː.nis]
Meaning
- two terminationfree or exempt from taxes, public service, or penalty (+ ablative)
- two terminationgiftless, without presents
Latīnē defined in Latin in our graded readers
quem poena nōn tangitimmūnis -e — in Metamorphoses I, ch. 16
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | immūnis | immūnis | immūne inmūne |
| genitive | immūnis | immūnis | immūnis |
| dative | immūnī inmūnī | immūnī inmūnī | immūnī inmūnī |
| accusative | immūnem inmūnem | immūnem inmūnem | immūne inmūne |
| ablative | immūnī inmūnī | immūnī inmūnī | immūnī inmūnī |
| vocative | immūnis | immūnis | immūne inmūne |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | immūnēs inmūnēs | immūnēs inmūnēs | immūnia inmūnia |
| genitive | immūnium inmūnium | immūnium inmūnium | immūnium inmūnium |
| dative | immūnibus inmūnibus | immūnibus inmūnibus | immūnibus inmūnibus |
| accusative | immūnīs immūnēs, inmūnēs | immūnīs immūnēs, inmūnēs | immūnia inmūnia |
| ablative | immūnibus inmūnibus | immūnibus inmūnibus | immūnibus inmūnibus |
| vocative | immūnēs inmūnēs | immūnēs inmūnēs | immūnia inmūnia |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- immunis (tributorum) (Verr. 5. 21. 51)
- exempt from taxation.
immūnis (inm- and archaic in-moenis), e, adj. in-munus,
I. free or exempt from a public service, burāen, or charge (class.; cf.: expers, exsors).
I. Lit.:
melius hi quam nos, qui piratas immunes, socios vectigales habemus, Cic. Off. 3, 11, 49: quid immunes? hi certe nihil debent, Cic. Verr. 2, 5, 21, § 53: sine foedere immunes civitates ac liberae, id. ib. 2, 3, 6, § 13; id. Font. 4, 7: immunis militiā, Liv. 1, 43, 8: Ilienses ab omni onere immunes praestitit, Suet. Claud. 25: qui agros immunes liberosque arant, i. e., free from taxes, tax-free, Cic. Verr. 2, 2, 69, § 166; cf. id. Agr. 3, 2, 9: duo milia jugerum Sexto Clodio rhetori assignasti, et quidem immunia, Suet. Rhet. 5.—(b). With gen.:
immunes portoriorum, Liv. 38, 14: ceterorum immunes nisi propulsandi hostis, Tac. A. 1, 36.— B. Transf., beyond the polit. and milit. sphere, free or exempt from, that contributes or gives nothing (mostly poet.):
non cnim est inhumana virtus neque immunis neque superba, inactive, Cic. Lael. 14, 50: quem scis inmunem Cinarae placuisse rapaci, who made no presents, without presents, Hor. Ep. 1, 14, 33; id. C. 4, 12, 23: Enipeus, Ov. M. 7, 229: immunisque sedens aliena ad pabula fucus, doing nothing, idle, Verg. G. 4, 244: ipsa quoque immunis rastroque intacta, without compulsion, free, Ov. M. 1, 101.—In a play on the word: Ly. Civi inmuni scin quid cantari solet? ... Ph. Verum, gnate mi, is est inmunis, quoi nihil est qui munus fungatur suum, Plaut. Trin. 2, 2, 69; 73.—II. Trop., not sharing or partaking in, free from, devoid of, without any thing (poet. and in post-Aug. prose); constr. with gen., abl., with ab, or absol.
(a). With gen.:
aspicit urbem Immunem tanti belli, Verg. A. 12, 559: tanti boni, Ov. Tr. 4, 2, 62: mali, id. M. 8, 691: necis, exempt from, id. ib. 9, 253: caedis manus, free from, unstained with, id. H. 14, 8: delictorum paternorum, Vell. 2, 7: aequoris Arctos, not setting in, Ov. M. 13, 293 (an imitation of the Homeric ἄμμορος λοετρῶν Ὠκεανοῖο, Il. 18, 489); Ov. F. 4, 575.—(b). With abl.:
animum immunem esse tristitiā, Sen. Ep. 85: Cato omnibus humanis vitiis, Vell. 2, 35, 2: exercitum immunem tanta calamitate servavit, id. 2, 120, 3.—(g). With ab:
immunis ab omnibus arbitris esse, Vell. 2, 14 fin.: dentes a dolore, Plin. 32, 4, 14, § 37. —(d). Absol.:
immunis aram si tetigit manus, stainless, pure, Hor. C. 3, 23, 17: amicum castigare ob meritam noxiam, Inmoenest facinus, a thankless office, Plaut. Trin. 1, 1, 1; cf.: inmoene, improbum, culpandum, vel interdum munere liberatum, Gloss. Plac. p. 476.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
immūnis (inm-) e, adj.
2 MV-, not bound, free from obligation, disengaged, unemployed: non est inhumana virtus neque inmunis, unsocial: sedens ad pabula, idle, V.: tellus, untilled, O.: operum famulae, O.—Making no return, without payment: te meis Immunem tingere poculis, gratis, H.—Making no contribution, unburdened, untaxed, not tributary: piratas inmunīs habere: sine foedere civitates: militiā, L.: eorum (portoriorum) Romani, L.: neque eras inmunis, neglected, O.— Fig., not sharing, free from, devoid of, without, apart from: urbs belli, V.: bos aratri, O.: necis, exempt from, O.: aequoris Arctos, not setting in, O.—Guiltless, pure: manus, H.
Origins
- Proto-Indo-European*mey-
- Latinimmūnis
Proto-Indo-European *moy-nósder. Proto-Italic *moinos Latin mūnus Proto-Indo-European *né Proto-Indo-European *n̥- Proto-Italic *n̥- Latin in- Proto-Indo-European *-is Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-ih₂der.? Proto-Italic *-is Latin -is Latin in- -is Latin immūnis From mūnus (“duty, service”) + in- -is (“less”).
Descendants
- Catalanimmune
- Englishimmune
- Frenchimmun
- Frenchimmune
- Germanimmun
- Italianimmune
- Portugueseimune
- Spanishinmune
- Kazakhиммундыfrom Russian имму́нный
In English words that came into English from immūnis
- immuneimmūnis
- immunityimmūnitās
- muneimmūnis