ille1
Meaning
- demonstrativedeterminerthat, yon; those
ille regit dictīs animōs et pectora mulcet
that [man], by having spoken, guides [their] minds and soothes [their] hearts29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 1.1534th century, St Jerome, Vulgate, Tobit 3:24 in illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu gloriae summi Dei at that time the prayers of them both were heard in the sight of the glory of the most high God
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | ille | illa | illud |
| genitive | illī̆us | illī̆us | illī̆us |
| dative | illī | illī | illī |
| accusative | illum | illam | illud |
| ablative | illō | illā | illō |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | illī | illae | illa |
| genitive | illōrum | illārum | illōrum |
| dative | illīs | illīs | illīs |
| accusative | illōs | illās | illa |
| ablative | illīs | illīs | illīs |
sol me ille admonuit, that sun, Cic. de Or. 3, 55, 209: in illa tranquillitate atque otio jucundissime vivere, id. Rep. 1, 1: cum omnis arrogantia odiosa est, tum illa ingenii atque eloquentiae multo molestissima, id. Div. in Caecil. 11, 36: in illa vita, id. ib. 1, 3: illum Aurora nitentem Luciferum portet, Tib. 1, 3, 93.—ergo ille, cives qui id cogit, etc., Cic. Rep. 1, 2: tum ille, Non sum, inquit, nescius, etc., id. de Or. 1, 11, 45; cf. id. Rep. 1, 9; 1, 10: illum ab Alexandrea discessisse nemo nuntiat, id. Att. 11, 17, 3; cf.: de illius Alexandrea discessu nihil adhuc rumoris, id. ib. 11, 18, 1: ne illi sanguinem nostrum largiantur, Sall. C. 52, 12.—In neutr. with gen.: Galba erat negligentior, quam conveniret principi electo atque illud aetatis, Suet. Galb. 14: illud horae, id. Ner. 26.—itaque cum primum audivi, ego ille ipse factus sum: scis quem dicam, Cic. Fam. 2, 9, 1; cf.: qui cum illis una ipsum illum Carneadem diligenter audierat, id. de Or. 1, 11, 45: ille quoque ipse confessus est, Cels. 1, 3: huic illi legato, Cic. Fl. 22, 52: hunc illum fatis Portendi generum, Verg. A. 7, 255; cf.: hic est enim ille vultus semper idem quem, etc., Cic. Tusc. 3, 15, 31: hic est ille status quantitatis, Quint. 7, 4, 15: est idem ille tyrannus deterrimum genus, Cic. Rep. 1, 42: eandem illam (sphaeram), id. ib. 1, 14: cum et idem qui consuerunt et idem illud alii desiderent, id. Off. 2, 15 fin.: illum reliquit alterum apud matrem domi, Plaut. Men. prol. 26.—sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat, Verg. A. 3, 490; cf. Cic. de Or. 1, 20, 91: non ille timidus perire, etc., Hor. C. 4, 9, 51; id. S. 2, 3, 204: Parmenides, Xenophanes, minus bonis quamquam versibus, sed tamen illi versibus increpant, etc., Cic. Ac. 2, 23, 74.Xenophon, Socraticus ille, id. ib. 2, 14, 58: auditor Panaetii illius, id. ib. 1, 11, 45: a qua (gratia) te flecti non magis potuisse demonstras, quam Herculem Xenophontium illum a voluptate, id. Fam. 5, 12, 3: ut ex eodem Ponto Medea illa quondam profugisse dicitur, id. de Imp. Pomp. 9, 22: magno illi Alexandro simillimus, Vell. 2, 41: honestum illud Solonis est, Cic. de Sen. 14, 50: illa verba, Quint. 10, 7, 2: velocitas, id. ib. 8.—hoc dico, nullum te Aspendi signum, Verres, reliquisse, Cic. Verr. 2, 1, 20, § 53.—quaesisse, num ille aut ille defensurus esset, Cic. Rosc. Am. 21, 59: commendo vobis illum et illum, Suet. Caes. 41.—philosophi quidam, minime mali illi quidem, sed, etc., Cic. Off. 3, 9, 39: ludo autem et joco uti illo quidem licet, sed, etc., id. ib. 1, 29, 103: Q. Mucius enucleate ille quidem et polite, ut solebat, nequaquam autem, etc., id. Brut. 30, 115: alter bellum comparat, non injustum ille quidem, suis tamen civibus exitiabile, id. Att. 10, 4, 3: sequi illud quidem, verum, etc., id. Fat. 18, 41.—ex illo fluere et retro sublapsa referri Spes Danaūm, Verg. A. 2, 169 (for which in full: tempore jam ex illo casus mihi cognitus urbis Trojanae, id. ib. 1, 623): solis ex illo vivit in antris, Ov. M. 3, 394: scilicet ex illo Junonia permanet ira, id. H. 14, 85.— Hence, advv. nunc ego me illa per posticum ad congerrones conferam, Plaut. Most. 3, 3, 27; id. Mil. 2, 3, 17: hac vel illa cadit, Plin. Ep. 2, 17, 18: ac ne pervium illa Germanicis exercitibus foret, obsaepserat, Tac. H. 3, 8; 5, 18; id. A. 2, 17: ipsum quin etiam Oceanum illa tentavimus, id. G. 34: forte revertebar festis vestalibus illa, qua, etc., Ov. F. 6, 395 Merk. (vulg. illac).—principio ut illo advenimus, ubi primum terram tetigimus, Plaut. Am. 1, 1, 48: neque enim temere praeter mercatores illo adit quisquam, Caes. B. G. 4, 20, 3: nam illo non saxum, non materies advecta est, Cic. Verr. 2, 1, 56, § 147; Sen. Q. N. 4, 2, 28; Plin. 18, 33, 76, § 328: To. Vin' huc vocem? Do. Ego illo accessero, Plaut. Pers. 4, 4, 26: positiones huc aut illo versae, Sen. Q. N. 2, 11, 1.—haec omnia Caesar eodem illo pertinere arbitrabatur, ut, etc., to that very purpose, Caes. B. G. 4, 11, 4: spectat, Dig. 47, 10, 7.—illim equidem Gnaeum profectum puto, Cic. Att. 9, 14, 2 (al. illinc): quid illim afferatur, id. ib. 7, 13, b, 7 (al. illinc); id. ib. 11, 17, 3: omnem se amorem abjecisse illim atque in hanc transfudisse, i. e. from her, id. Phil. 2, 31, 77; id. Harusp. Resp. 20, 42.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
From Old Latin olle (“he, that”) (also ollus, olla), from Proto-Italic *olnos, from Proto-Indo-European *h₂ol-no-s or *h₂l̥-no-s, from *h₂el- (“beyond, other”). Cognate with Latin uls (“beyond”), alius (“other”), and alter (“the other”); Umbrian ulu (“to that place”), Old Church Slavonic лани (lani, “last year”, literally “in that (year)”). Initial i- from o- has no parallel case and owe to contamination from is and iste, or the palatalizing effect of l exilis.
- Romanianăl
- Romanianăla
- Romanianaia
- Romanianăia
- Romanianalea
- Romanianăluia
- Romanianăleia
- Romanianălora
- Portugueseelefrom Old Galician-Portuguese ele
- Spanishlo
- Spanishel
- Spanishél
- Asturianellifrom Old Leonese ille
- Asturianélfrom Old Leonese ille
- Mirandeseelfrom Old Leonese ille
- Galicianelfrom Old Galician-Portuguese ele
- Galicianelefrom Old Galician-Portuguese ele
- Occitanlefrom Old Occitan lo
- Old Frenchle
- Old Frenchla
- Old Frenchels
- Central Italianilli
- Old Neapolitanillo
- Ligurianlò
- Piedmonteselò
- Old Sardinianillu
- Sicilianiḍḍu
- Sicilianḍḍu