LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
adverb

hodiē

hodiē (not comparable)
Classical[ˈhɔ.di.eː]Ecclesiastical[ˈɔː.di.e]
№ 981 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary

Meaning

  1. not comparabletoday
    Quid agis hodiē?How are you today?

Latīnē defined in Latin in our graded readers

hōc diē.
hodiē adv. — in Mille Verba, Tempus et Numerī
today
hodiē — in Seneca, ch. XIX

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

hodie qui est dies Non. Sept.; cras qui dies futurus est Non. Sept.
to-day the 5th of September; tomorrow September the 5th.

hŏdĭē, adv. contr. from hoc die, on this day,
I. to-day.
I. Lit.: quem quidem negat Eros hodie: cras mane putat, Cic. Att. 13, 30, 2; so opp. cras, Ov. R. Am. 94; Hor. Ep. 1, 16, 33: hodie mane, this morning, Cic. Att. 13, 9, 1: hodie cum diluculo, Plaut. Am. 2, 2, 111: hodie numquam ad vesperum vivam! id. As. 3, 3, 40: pridie Vinalia, qui dies hodie est, Cic. Phil. 14, 5, 14: Nonae sunt hodie Sextiles, Cic. Verr. 1, 10, 31: hodie tricesima sabbata, Hor. S. 1, 9, 69: equidem te, nisi nunc, hodie nusquam vidi gentium, Plaut. Am. 2, 2, 54: ego hodie compendi feci binos panes in dies: Ita mea ancilla, quae fuit hodie, sua nunc est: Jam hodie alienum cenabit, etc., till today, id. Pers. 4, 3, 2 sq.: faciam hodie, ut, etc., * Caes. B. C. 3, 91, 3: si cenas hodie mecum, Hor. Ep. 1, 7, 70.—Of the nighttime: illa nocte aliquis, tollens ad sidera vultum, Dicet: Ubi est hodie, quae Lyra fulsit heri? Ov. F. 2, 76.—
B. Pleon. (freq. in Plaut.): maximo hercle hodie malo vostro istunc fertis, Plaut. Men. 5, 7, 24: ut ego hodie raso capite calvos capiam pileum, id. Am. 1, 2, 1.—
II. Transf., in gen., to - day, at the present day, at this time, now, in these times: ut omnes, qui tum eos agros, ubi hodie est haec urbs, incolebant, etc., Cic. Rep. 2, 2 fin.; cf.: id quod retinemus hodie, id. ib. 2, 9; id. Fam. 9, 22, 2: mihi non minori curae est, qualis res publica post mortem meam futura sit, quam qualis hodie sit, id. Lael. 12, 43; id. Cael. 2, 3; id. Ac. 2, 1, 3: hodie omnes sic habent, etc., Cic. Verr. 2, 5, 25, § 64: nec turba deorum talis (erat) ut est hodie, Juv. 13, 47: sunt summa hodie, quibus illustratur forum, ingenia, Quint. 10, 1, 122; cf.: sunt et hodie clari ejusdem operis auctores, qui, etc., id. 3, 2, 21; for which: sunt clari hodieque et qui olim nominabuntur, id. 10, 1, 94; so, hodieque = et hodie, Cic. de Or. 1, 22, 103; id. Rab. Post. 16, 43 al.; but in the post-Aug. per. freq. hodieque for hodie quoque: hodie etiam, usque adhuc, etiam nunc, to this day, still, Vell. 1, 4, 3; 2, 8, 3; 2, 27, 5; Sen. Ep. 90, 16; Tac. G. 3; Suet. Claud. 19; id. Galb. 1; id. Tit. 2; Plin. 8, 45, 70, § 176; 30, 1, 1, § 2; v. que.—
B. To-day, now, at once, immediately (cf. τήμερον): hodie itura, on the point of going, Ter. Eun. 3, 2, 10: quin agitis hodie? ... Properate, Plaut. Cas. 4, 1, 7: non dices hodie, quorsum, etc., Hor. S. 2, 7, 21: si hodie postulem, etc., Cic. Tull. 23, 53.

Origins

  1. Proto-Indo-European*gʰe
  2. Proto-Italic*hod
  3. Latinhodiē

Proto-Indo-European *ḱe Proto-Italic *ke Latin -ce Latin hōc Proto-Indo-European *dyew- Proto-Indo-European *-s Proto-Indo-European *dyḗws Proto-Italic *djous Latin dies Latin hodie From hōc + diē (locative singular), literally “on this day”; a construction found in Old Latin, and also used in crāstinī diē (“tomorrow”, literally “on tomorrow's day”). Compare Welsh heddiw, Breton hiziv, German heute (“today”), Russian сего́дня (sevódnja, “today”), which are semantically the same construction, but with etymologically unrelated roots, and hence are not cognates.

Gallo-Romance
  • Catalanhui
  • Catalanvui
  • Catalanavui
  • Occitanuòifrom Old Occitan hoi
  • Occitanuèifrom Old Occitan hoi
  • Franco-Provençalhoi
  • Old Frenchhui
Ibero-Romance
  • Portuguesehojefrom Old Galician-Portuguese oge
  • Spanishhoyfrom Old Spanish oy
  • Aragonesehue
  • Aragonesegüe
  • Asturiangüefrom Old Leonese hue
  • Asturiangüeifrom Old Leonese hue
  • Leonesegüeifrom Old Leonese hue
  • Falahoixhifrom Old Galician-Portuguese oge
  • Falahoixifrom Old Galician-Portuguese oge
  • Galicianhoxefrom Old Galician-Portuguese oge
Italo-Dalmatian
  • Italianoggi
  • Gallureseogghjfrom Corsican oghje
  • Sassareseoggifrom Corsican oghje
  • Dalmatianvai
  • Dalmatianvuai
  • Istriotancòi
  • Istriotancùi
  • Istriotuncùi
  • Istriotincùi
  • Neapolitanoje
Insular Romance
  • Campidaneseoi
  • Logudoreseoe
  • Nuoreseoje
  • Nuoreseoze
  • Nuoreseoe
Rhaeto-Romance
  • Friulianvuê
  • Ladinincö
  • Romanshoz
  • Emilianincû
  • Ligurianancheu
  • Lombardincoeu
  • Piedmonteseancheuj
  • Romagnolincù
Borrowings
  • Esperantohodiaŭ
  • Idohodie
  • Interlinguahodie

In English words that came into English from hodiē

  • hodiernalhodiernus
  • hodiernhodiernus

Quick answers

What does hodiē mean in Latin?
hodiē, a adverb, means “today”.
How do you pronounce hodiē?
In classical Latin, [ˈhɔ.di.eː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈɔː.di.e].
Where does hodiē come from?
Proto-Indo-European *gʰe → Proto-Italic *hod → Latin hodiē.