fortūnō
Meaning
- to make happy, prosper
- to bless
Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Felix · Prosper · Faustus · Fortunatus · Beatus
Felix, fœlix, (φῦλον ἔχων) is the most general expression for happiness, and has a transitive and intransitive meaning, making happy and being happy; prosper and faustus have only a transitive sense, making happy, or announcing happiness; prosperum (πρόσφορος) as far as men’s hopes and wishes are fulfilled; faustum (from ἀφαύω, φαυστήριος) as an effect of divine favor, conferring blessings; whereas fortunatus and beatus have only an intransitive or passive meaning, being happy; fortunatus, as a favorite of fortune, like εὐτυχής; beatus (ψίης) as conscious of happiness, and contented, resembling the θεοὶ ῥεῖα ζάωντες, like μακάριος. (vi. 125.)
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | fortūnō | fortūnābam | fortūnābō | fortūnāvī | fortūnāveram | fortūnāverō |
| 2nd sg. | fortūnās | fortūnābās | fortūnābis | fortūnāvistī | fortūnāverās | fortūnāveris |
| 3rd sg. | fortūnat | fortūnābat | fortūnābit | fortūnāvit | fortūnāverat | fortūnāverit |
| 1st pl. | fortūnāmus | fortūnābāmus | fortūnābimus | fortūnāvimus | fortūnāverāmus | fortūnāverimus |
| 2nd pl. | fortūnātis | fortūnābātis | fortūnābitis | fortūnāvistis | fortūnāverātis | fortūnāveritis |
| 3rd pl. | fortūnant | fortūnābant | fortūnābunt | fortūnāvērunt fortūnāvēre | fortūnāverant | fortūnāverint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | fortūnem | fortūnārem | fortūnāverim | fortūnāvissem |
| 2nd sg. | fortūnēs | fortūnārēs | fortūnāverīs | fortūnāvissēs |
| 3rd sg. | fortūnet | fortūnāret | fortūnāverit | fortūnāvisset |
| 1st pl. | fortūnēmus | fortūnārēmus | fortūnāverīmus | fortūnāvissēmus |
| 2nd pl. | fortūnētis | fortūnārētis | fortūnāverītis | fortūnāvissētis |
| 3rd pl. | fortūnent | fortūnārent | fortūnāverint | fortūnāvissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | fortūnor | fortūnābar | fortūnābor |
| 2nd sg. | fortūnāris fortūnāre | fortūnābāris fortūnābāre | fortūnāberis fortūnābere |
| 3rd sg. | fortūnātur | fortūnābātur | fortūnābitur |
| 1st pl. | fortūnāmur | fortūnābāmur | fortūnābimur |
| 2nd pl. | fortūnāminī | fortūnābāminī | fortūnābiminī |
| 3rd pl. | fortūnantur | fortūnābantur | fortūnābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | fortūner | fortūnārer |
| 2nd sg. | fortūnēris fortūnēre | fortūnārēris fortūnārēre |
| 3rd sg. | fortūnētur | fortūnārētur |
| 1st pl. | fortūnēmur | fortūnārēmur |
| 2nd pl. | fortūnēminī | fortūnārēminī |
| 3rd pl. | fortūnentur | fortūnārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | fortūnā | fortūnāre |
| pres. 2nd pl. | fortūnāte | fortūnāminī |
| fut. 2nd sg. | fortūnātō | fortūnātor |
| fut. 3rd sg. | fortūnātō | fortūnātor |
| fut. 2nd pl. | fortūnātōte | — |
| fut. 3rd pl. | fortūnantō | fortūnantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | fortūnāre | fortūnārī |
| perfect infinitive | fortūnāvisse | fortūnātum esse |
| future infinitive | fortūnātūrum esse | fortūnātum īrī |
| present participle | fortūnāns | — |
| perfect participle | — | fortūnātus |
| future participle | fortūnātūrus fortūnātūra, fortūnātūrā, fortūnātūrae, fortūnātūram, fortūnātūrārum, fortūnātūrās, fortūnātūre, fortūnātūrī, fortūnātūrīs, fortūnātūrō, fortūnātūrōrum, fortūnātūrōs, fortūnātūrum | fortūnandus fortūnanda, fortūnandā, fortūnandae, fortūnandam, fortūnandārum, fortūnandās, fortūnande, fortūnandīs, fortūnandōrum, fortūnandōs |
tibi patrimonium dei fortunent, Cic. Fam. 2, 2: eumque honorem tibi deos fortunare volo, id. ib. 15, 7; Liv. 34, 4 fin.: quod faxitis, deos velim fortunare, id. 6, 41, 12: quamcumque deus tibi fortunaverit horam, whatever happy hour Providence has allotted you, Hor. Ep. 1, 11, 22.—Absol.: deos ego omnes, ut fortunassint, precor, Afran. ap. Non. 1. 1.—Hence, fortūnātus, a, um, P. a., prospered, prosperous, lucky, happy, fortunate (syn.: beatus, felix). salvus atque fortunatus semper sies, Plaut. Aul. 2, 2, 5: et miser sum et fortunatus, id. Capt. 5, 3, 16: qui me in terra aeque Fortunatus erit, si illa ad me bitet? id. Curc. 1, 2, 52: quam est hic fortunatus putandus, cui, etc., Cic. Rep. 1, 17: nec quicquam insipiente fortunato intolerabilius fieri potest, id. Lael. 15, 54: laudat senem et fortunatum esse dicit, id. Tusc. 3, 24, 57: mihi vero Cn. et P. Scipiones comitatu nobilium juvenum fortunati videbantur, id. de Sen. 9, 29: o hominem fortunatum! id. Quint. 25, 80: fortunate senex! Verg. E. 1, 47: fortunatus et ille deos qui novit agrestes, id. G. 2, 493: c fortunatam rem publicam! Cic. Cat. 2, 4, 7; cf.: o fortunatam natam me consule Romam, id. poët Fragm. ap. Quint. 9, 4, 41; 11, 1, 24; cf. also Juv. 10, 122: fortunatus illius exitus, Cic. Brut. 96, 329: vita, Hor. Ep. 1, 11, 14: ut nobis haec habitatio Bona, fausta, felix fortunataque eveniat, Plaut. Trin. 1, 2, 3 (v. felix).—Comp.: ecquis me hodie vivit fortunatior? Ter. Eun. 5, 8, 1: Carneades dicere solitus est, nusquam se fortunatiorem quam Praeneste vidisse Fortunam, Cic. Div. 2, 41 fin.; Hor. A. P. 295.—Sup.: Archelaüs, qui tum fortunatissimus haberetur, Cic. Tusc. 5, 12, 34: fortunatissimo proelio decertare, Vell. 2, 12, 5.—fortunatus laborum, happy in his sufferings, Verg. A. 11, 416: fortunate animi! Stat. Th. 1, 638. —gratia fortunati et potentis, Cic. Off. 2, 20, 69: apud Scopam, fortunatum hominem et nobilem, id. de Or. 2, 86, 352: quid vos hanc miseram ac tenuem sectamini praedam, quibus licet jam esse fortunatissimis? Caes. B. G. 6, 35, 8.—also called Fortunatorum insulae, Plaut. Trin. 2, 4, 148; and transf.: amoena virecta fortunatorum nemorum, Verg. A. 6, 639.—Adv.: fortūnāte, fortunately, prosperously: nunc bene vivo et fortunate atque ut volo, Plaut. Mil. 3, 1, 112: facile et fortunate evenit, id. Ep. 2, 2, 61: feliciter, absolute, fortunate vivere, Cic. Fin. 3, 7, 26: scite aut fortunate gestum, Liv. 10, 18, 5.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
Proto-Indo-European *bʰer-der. Proto-Italic *fortūnā Latin fortūna Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō Latin fortūnō From fortūna + -ō.