facilitās
Meaning
- ease, easiness, facility, readiness
- willingness; affability, courteousness
- levity, heedlessness
Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Humanitas · Comitas · Facilitas · Civilitas
Humanitas is a virtue of universal extent, which, like the mental cultivation, proceeding from intelligence, ennobles the whole man in mind and heart, and gives to his nature mildness and philanthropy, as a principle; in opp. to feritas; comitas (from κόσμος) is a moral virtue, which, like affability, without respect to higher rank in society, treats every man as a man; facilitas, a social virtue, which, like complaisance, by forbearance and meeting the views of others, facilitates mutual intercourse in life, and makes it pleasant; civilitas, a political virtue, which, like the republican feeling of a prince, makes the specific difference between a ruler and his people unfelt, and treats his subjects as fellow-citizens. Nep. Milt. 8. In Miltiade erat quum summa humanitas, tum mira comitas, ut nemo tam humilis esset cui non ad eum aditus pateret. (v. 6.)
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | facilitās | facilitātēs |
| genitive | facilitātis | facilitātum |
| dative | facilitātī | facilitātibus |
| accusative | facilitātem | facilitātēs |
| ablative | facilitāte | facilitātibus |
| vocative | facilitās | facilitātēs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- facilitas, faciles mores (De Am. 3. 11)
- a sociable, affable disposition.
haec in bonis rebus, quod alii ad alia bona sunt aptiores, facilitas nominetur, in malis proclivitas, inclination, disposition, Cic. Tusc. 4, 12, 28; cf.: aetatis illius (i. e. puerilis) facilitas, capability, Quint. 1, 12, 11: audendi facilitas, id. 12, 6, 7: pariendi, Plin. 21, 24, 95, § 167: oris, i. e. easy enunciation, Quint. 10, 7, 26: corporis, a tendency to blush, Sen. Ep. 11: soli, facility in working, Plin. 18, 19, 49, § 178: picea tonsili facilitate, id. 16, 10, 18, § 40: (smaragdi) ad crassitudinem sui facilitate translucida, i. e. facility in transmitting the rays of light, id. 37, 5, 16, § 63.— Fabianus disputabat expedite magis quam concitate, ut possis dicere, facilitatem esse illam, non celeritatem, Sen. Ep. 40: quae in oratore maxima sunt, ingenium, inventio, vis, facilitas, Quint. 10, 2, 12; 10, 5, 1; 10, 7, 20; 11, 1, 42; Suet. Gramm. 23 al.; cf. Quint. 10, cap. 7.—syn.: lenitas, humanitas): male docet te mea facilitas multa, Ter. Heaut. 4, 1, 35: si illius comitatem et facilitatem tuae gravitati severitatique asperseris, Cic. Mur. 31, 66; cf. id. Lael. 18, 66: pro tua facilitate et humanitate, id. Fam. 13, 24, 2: facilitas in audiendo, id. Q. Fr. 1, 1, 7, § 21; cf.: facilitas et lenitudo animi, id. Off. 1, 25, 88 Orell. N. cr.: facilitas indulgentiaque, Suet. Caes. 72: facilitate par infimis esse, Cic. de Imp. Pomp. 14, 41: sermonis, id. Att. 12, 40, 2: magis id facilitate quam alia ulla culpa mea contigit, id. de Or. 2, 4, 15: actio facilitatem significans, id. ib. 2, 43, 184.—fornicationis, Vulg. Jerem. 3, 9.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*dʰeh₁-
- Proto-Indo-European*dʰeh₁k-
- Proto-Indo-European*dʰh₁kyéti
- Proto-Italic*θakjō
- Proto-Italic*fakjō
- Latinfacilitās
Proto-Indo-European *-elis Proto-Italic *-elis Latin -ilis Latin facilis Proto-Indo-European *-teh₂ Proto-Indo-European *-ts Proto-Indo-European *-teh₂ts Proto-Italic *-tāts Latin -tās Latin facilitas Derived from facilis (“doable, easy”) + -tās (“-ity”). Doublet of facultās.
- Catalanfacilitat
- Frenchfacilité
- Italianfacilità
- Portuguesefacilidade
- Romanianfacilitate
- Spanishfacilidad
- Galicianfacilidade
- Piedmontesefacilità
In English words that came into English from facilitās
- facilityfacilitās
- facultyfacultas