verbthird (-iō variant) conjugation, deponent
exorior
exorior (present infinitive exorīrī, perfect active exortus sum)
Classical[ɛkˈsɔ.ri.ɔr]Ecclesiastical[eɡˈzɔː.ri.or]
Meaning
- deponentto come out or forth, appear
exoriare, aliquis nostris ex ossibus ultor
arise from my ashes unknown avenger!29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 4.625quin luctu in ipso luctus exoritur novus
2018 translation by John G. Fitch Even in the midst of grief new grief arisesc. 4 BCE – 65 CE, Seneca Minor, Oedipus 62 - deponentto have one's spirits lifted
ego enim nunc primum paulum exorior, et maxime quidem iis litteris quae Roma adferuntur de Domitio, de Picentium cohortibus
1999 translation by D. R. Shackleton Bailey I am plucking up spirit a little now for the first time, chiefly because of the letters I am getting from Rome about Domitius and the Picene cohorts68 BCE – 44 BCE, Cicero, Epistulae ad Atticum 150 - deponentto become
- deponentto begin
Conjugation deponent
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | exorior | exoriēbar | exoriar | — | — | — |
| 2nd sg. | exoreris exorere, exorīris | exoriēbāris exoriēbāre | exoriēris exoriēre | — | — | — |
| 3rd sg. | exoritur | exoriēbātur | exoriētur | — | — | — |
| 1st pl. | exorimur | exoriēbāmur | exoriēmur | — | — | — |
| 2nd pl. | exoriminī | exoriēbāminī | exoriēminī | — | — | — |
| 3rd pl. | exoriuntur | exoriēbantur | exorientur | — | — | — |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | exoriar | exorīrer exorerer | — | — |
| 2nd sg. | exoriāris exoriāre | exorīrēris exorīrēre, exorerēris, exorerēre | — | — |
| 3rd sg. | exoriātur | exorīrētur exorerētur | — | — |
| 1st pl. | exoriāmur | exorīrēmur exorerēmur | — | — |
| 2nd pl. | exoriāminī | exorīrēminī exorerēminī | — | — |
| 3rd pl. | exoriantur | exorīrentur exorerentur | — | — |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | exorere | — |
| pres. 2nd pl. | exoriminī | — |
| fut. 2nd sg. | exoritor | — |
| fut. 3rd sg. | exoritor | — |
| fut. 3rd pl. | exoriuntor | — |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | exorīrī | — |
| perfect infinitive | exortum esse | — |
| future infinitive | exoritūrum esse | — |
| present participle | exoriēns | — |
| perfect participle | exortus exorta, exortā, exortae, exortam, exortārum, exortās, exorte, exortī, exortīs, exortō, exortōrum, exortōs | — |
| future participle | exoritūrus exoritūra, exoritūrā, exoritūrae, exoritūram, exoritūrārum, exoritūrās, exoritūre, exoritūrī, exoritūrīs, exoritūrō, exoritūrōrum, exoritūrōs, exoritūrum | exoriendus exoriundus, exorienda, exoriendā, exoriendae, exoriendam, exoriendārum, exoriendās, exoriende, exoriendīs, exoriendōrum, exoriendōs |
gerundexoriendī, exoriendō, exoriendumsupineexortum, exortū
ex-ŏrĭor, ortus, 3 and 4 (
I. part. fut. act. exorturus, Aug. Civ. D. 17, 14 fin.—The praes. indic. and imperf. subj. acc. to the third conj.:
exoritur, Lucr. 1, 23; Verg. A. 2, 313; Ov. F. 4, 904 al.: exoreretur, Lucr. 2, 507; cf. id. 1, 108; Liv. 27, 27, 3. —Imper.: exorere, Ter. Hec. 2, 1, 16—v. orior), v. dep. n., to come out or forth, to spring up (esp. suddenly, unexpectedly), to rise (class.). I. In gen.
A. Lit.:
post solstitium Canicula exoritur, Cic. Div. 2, 44, 93: exoriens sol, Verg. G. 1, 438; cf.: jubare exorto, id. A. 4, 130: tu sola exorere, quae, etc., spring up, start up, Ter. Hec. 2, 1, 16; cf. Lucr. 1, 124; and Cic. Deiot. 1, 3.—b. Part. praes. subst., exoriens (sc. sol), the rising sun, the morning (very rare):
qua venit exoriens, qua deficit, Prop. 3, 5, 27 (4, 4, 27 M.).—To designate a cardinal point, the orient, east: plantaria facito ab exoriente, Col. Arb. 3, 3.—B. Trop.:
exoritur Antipatri ratio ex altera parte, springs, arises, Cic. Off. 3, 12, 52: lex Julia de vi adversus eos exoritur, qui vim commiserint, Just. Inst. 4, 18, 8: ego nunc paulum exorior, et maxime quidem iis litteris, etc., recover myself, Cic. Att. 7, 26, 1.—II. In partic., to arise, proceed, originate, begin, appear, become.
A. Lit.:
(Nilus) exoriens penitus media ab regione diei, arising, proceeding, Lucr. 6, 723: e terraque exorta repente arbusta salirent, id. 1, 187; cf. ib. 180: ipse novas assignationes instituit et repentinus Sulla nobis exoritur, arises, appears, Cic. Agr. 3, 3, 10; cf.: sic repente anuli beneficio rex exortus est Lydiae (Gyges), became, id. Off. 3, 9, 38: exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor, Verg. A. 4, 625.—B. Trop.:
honestum, quod ex virtutibus exoritur, Cic. Fin. 5, 23, 64; cf.: horum (decemvirum) ex injustitia subito exorta est maxima perturbatio, id. Rep. 2, 37: tot bella repente aliis ex locis exorta sunt, started up, arose, Liv. 31, 40, 7 Drak.: a Myrrhina haec sunt exorta omnia, proceeded from, are owing to, Ter. Hec. 4, 4, 10: exorti utero dolores, Plaut. Am. 5, 1, 40: subito exorta est nefaria Catonis promulgatio, Cic. Fam. 1, 5, 2; Caes. B. C. 2, 12, 4: id cum contingit, amor exoriatur necesse est, Cic. Lael 14, 48: amicitias exorta aliqua offensione dirumpimus, id. ib. 22, 85: exoritur trepidos inter discordia cives, Verg. A. 12, 583; cf. id. ib. 2, 313; 3, 128: de Praenestinorum defectione fama, Liv. 6, 21, 9 al.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
ex-orior (exoritur, V.: exorerentur, L.; imper. exorere, T.), ortus, īrī, dep.,
to come out, come forth, spring up, rise, appear: Canicula exoritur: exoriens sol, V.: exortus est servus, qui, etc.: rex exortus est Lvdiae: Exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor, V.—Fig., to begin, take origin, arise, be caused, be produced: A Myrrhinā, T.: bella aliis ex locis, L.: nullam exoriri moram posse, Cs.: exortā aliquā offensione: Exoritur clamor virūm, V.: de Praenestinorum defectione fama, L.—To recover oneself, take courage: paulum.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁éǵʰs
- Proto-Italic*eks
- Latinexorior
Latin ex- Proto-Indo-European *h₃er-der. Proto-Italic *oriōr Latin orior Latin exorior From ex- + orior.