LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
noun · femininethird declension

excūsātiō

excūsātiō f (genitive excūsātiōnis)
Classical[ɛk.skuːˈsaː.ti.oː]Ecclesiastical[ek.skuˈs̬at.t͡si.o]

Meaning

  1. excuse

Latīnē defined in Latin in our graded readers

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Purgatio · Excusatio · Satisfactio

Purgatio consists, like justification, in clearing one’s self of a suspicion or accusation by proving it groundless; excusatio, like making an excuse, is acknowledging something wrong, but with the assertion of, or reference to, subjective innocence; satisfactio, like atonement, is the satisfaction made to the suffering, or injured party, in case of innocence, by purgatio or excusatio,—in case of guilt, by veniæ petitio or by pœna (vi. 293.)

Declension

declension
formsingularplural
nominativeexcūsātiōexcūsātiōnēs
genitiveexcūsātiōnisexcūsātiōnum
dativeexcūsātiōnīexcūsātiōnibus
accusativeexcūsātiōnemexcūsātiōnēs
ablativeexcūsātiōneexcūsātiōnibus
vocativeexcūsātiōexcūsātiōnēs

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

valetudinis excusatione uti
to excuse oneself on the score of health.

excūsātĭo (excuss-), ōnis, f. excuso,
I. an excusing, excuse (freq. and class.); constr. with obj. or subj. gen., absol., with cur, quominus, etc.
(a). With gen. obj.: peccati, Cic. Lael. 11, 37: intermissionis litterarum, id. Fam. 16, 25: valent apud me excusationes injuriae tuae, id. Sull. 16, 47.—
(b). With gen. subj.: pauci ejusdem generis addit cum excusatione Pompeii conjuncta (shortly before: velle Pompeium se Caesari purgatum), Caes. B. C. 1, 8, 4.—With both constructions: excusatio Ser. Sulpicii legationis obeundae, Cic. Phil. 9, 4, 8.—
(g). With a causal gen. (freq.): hic dies summa'st apud me inopiae excusatio, Plaut. As. 3, 1, 31: excusatio vel pietatis, vel necessitatis, vel aetatis, Cic. Cael. 1, 2; cf. adolescentiae, id. ib. 18, 43: me neque honoris neque aetatis excusatio vindicat a labore, id. Sull. 9, 26: aetatis, Caes. B. C. 1, 85, 9: valetudinis, Cic. Pis. 6, 13: oculorum, id. de Or. 2, 68, 275: familiaris funeris, id. Rab. Perd. 3, 8: amicitiae, id. Lael. 12, 43: necessitatis, id. Rab. Post. 10, 27: summae stultitiae, id. Caecin. 11, 30 et saep.—
(d). Absol.: turpis enim excusatio est si quis contra rem publicam se amici causa fecisse fateatur, Cic. Lael. 12, 40: illa perfugia, quae sumunt sibi ad excusationem, id. Rep. 1, 5: (Sappho) dat tibi justam excusationem, Cic. Verr. 2, 4, 57, § 126: libenter Caesar petentibus Aeduis dat veniam excusationemque accipit, Caes. B. G. 6, 4, 3: triduum disputationibus excusationibusque extrahitur, id. B. C. 1, 33, 3 et saep.—(ε) With cur and quominus: accipio excusationem tuam, qua usus es, cur, etc., Cic. Fam. 4, 4, 1: nemini civi ullam, quominus adesset, satis justam excusationem esse visam, id. Pis. 15, 36.—(ζ) With acc. and inf.: habent excusationem legitimam, exsilii causa solum vertisse nec esse postea restitutos, id. Phil. 5, 5, 14.—(η) With kindr. accus.: ad excusandas excusationes in peccatis, Vulg. Psa. 140, 4.—
II. Transf., a being excused, a release, discharge from any thing (post-class.): tria onera tutelarum dant excusationem, Dig. 27, 1 (De excusationibus), 3; cf.: omnibus excusatio a tutela competit, ib. 5 et saep. (vid. the whole title).

Origins

Proto-Indo-European *-tis Proto-Indo-European *-Hō Proto-Indo-European *-tiHō Proto-Italic *-tiō Latin -tiō Latin excūsātiō From excūsō (“to excuse”) + -tiō.

Descendants
  • Englishexcusation
  • Italianscusazione
  • Spanishexcusación
  • Old Frenchexcusacion
  • Old Galician-Portugueseescusaçon
  • Welshesgusod

Quick answers

What does excūsātiō mean in Latin?
excūsātiō, a noun, means “excuse”.
What is the genitive of excūsātiō?
The genitive singular is excūsātiōnis. excūsātiō is feminine, third declension.
How do you pronounce excūsātiō?
In classical Latin, [ɛk.skuːˈsaː.ti.oː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ek.skuˈs̬at.t͡si.o].