noun · masculinefourth declension
excessus
excessus m (genitive excessūs)
Classical[ɛkˈskɛs.sʊs]Ecclesiastical[ekˈʃɛs.sus]
Meaning
- masculinedeparture
- masculinedemise, death
- masculinedigression
- masculinedeviation, aberration
- Medieval Latinmasculinepunishment, redress, compensation
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | excessus | excessūs |
| genitive | excessūs | excessuum |
| dative | excessuī | excessibus |
| accusative | excessum | excessūs |
| ablative | excessū | excessibus |
| vocative | excessus | excessūs |
excessus, ūs, m. excedo, I. A. 2. and B. 2..
I. A departure.
A. In gen.:
excessus ejus, Vell. 1, 15, 1.—Esp., a departure from life: in his esse et excessum e vita et in vita mansionem, Cic. Fin. 3, 18, 60; Val. Max. 9, 13 prooem.; Sen. Ep. 26, 4; for which also, vitae, Cic. Tusc. 1, 12, 27; Val. Max. 7, 2, ext. 1: post obitum, vel potius excessum Romuli, Cic. Rep. 2, 30; cf. so of Romulus, id. ib. 2, 12; once in Cic. Leg. 1, 1, 3; and freq. in post-Aug. prose excessus alone, death, Tac. A. 1, 7; 14; Suet. Tib. 22; 70; id. Calig. 1; 9; 48; id. Ner. 5; id. Vesp. 3 al.—B. Trop., a leaving of the mental powers, loss of self-possession, = ἔκστασις:
in excessu mentis, Vulg. Act. 11, 5; id. Psa. 30, 22.—Without mentis: ego dixi in excessu meo, Vulg. Psa. 115, 2.—II. A standing out, projecting beyond a certain limit. *
A. Lit.:
os calcis quadam parte sinuatur, quadam excessus habet, projections, Cels. 8, 1 fin.: montani excessus, Sol. 9, 2; Amm. 18, 6, 15: flexuosi excessus, id. 24, 4, 10.—B. Trop.
1. A departing from the subject, digression (post-Aug.):
egressio vel (quod usitatius esse coepit) excessus, sive est extra causam, etc., Quint. 3, 9, 4; cf. ib. § 1; Plin. Ep. 9, 26, 9; and in plur., Plin. H. N. praef. § 12.—2. A deviation, aberration from any thing:
minuti a pudore excessus, Val. Max. 8, 2, 4: moderaminis, Prud. in Symm. 2, 990.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
excessus ūs, m
1 CAD-, a departure, demise : e vitā: Romuli.— A digression , Ta.
Origins
Proto-Indo-European *-tus Proto-Italic *-tus Latin -tus Latin excessus From excēdō + -tus.
Descendants
- Catalanexcés
- Frenchexcès
- Italianeccesso
- GermanExzess
- Portugueseexcesso
- Romanianexces
- Spanishexceso
- Russianэксцесс