ēripiō
Meaning
- to rescue, deliver, free, save
‘Heu fuge, nāte deā, tēque hīs, ait, ēripe flammīs.’
[Aeneas recalls Hector’s dire warning:] “‘Alas! Flee, goddess-born,’ [Hector] says, ‘and deliver yourself from these flames!’”29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 2.289 - to preempt, take by force
- to snatch, snatch away, take away, tear out, pull out, pluck, rob
- to escape, flee
- to die suddenly, to be suddenly taken away, to be suddenly snatched away
Latīnē defined in Latin in our graded readers
celeriter ē manibus capiō; vestem fūrī ēripit.Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Demere · Adimere · Eximere · Auferre · Eripere · Surripere · Furari
1. Demere, adimere, and eximere, denote a taking away without force or fraud; demere (from de-imere) means to take away a part from a whole, which thereby becomes less, in opp. to addere, or adjicere. Cic. Orat. ii. 25. Fam. i. 7. Acad. iv. 16. Cels. i. 3. Liv. ii. 60; adimere, to take away a possession from its possessor, who thereby becomes poorer, in opp. to dare and reddere. Cic. Verr. i. 52. Fam. viii. 10. Phil. xi. 8. Suet. Aug. 48. Tac. Ann. xiii. 56; eximere, to remove an evil from a person oppressed by it, whereby he feels himself lightened. 2. Auferre, eripere, surripere, and furari, involve the notion of an illegal and unjust taking away; auferre, as a general expression for taking away anything; eripere, by force to snatch away; surripere and furari, secretly and by cunning; but surripere may be used for taking away privily, even when just and prudent self-defence may be pleaded as the motive; whereas furari (φωρᾶν, φέρω) is only applicable to the mean handicraft of the thief. Sen. Prov. 5. Quid opus fuit auferre? accipere potuistis; sed ne nunc quidem auferetis, quia nihil eripitu nisi retinenti. Cic. Verr. i. 4, 60. Si quis clam surripiat aut eripiat palam atque auferat: and ii. 1, 3. Non furem sed ereptorem. (iv. 123.)
Conjugation
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | ēripiō | ēripiēbam | ēripiam | ēripuī | ēripueram | ēripuerō |
| 2nd sg. | ēripis | ēripiēbās | ēripiēs | ēripuistī | ēripuerās | ēripueris |
| 3rd sg. | ēripit | ēripiēbat | ēripiet | ēripuit | ēripuerat | ēripuerit |
| 1st pl. | ēripimus | ēripiēbāmus | ēripiēmus | ēripuimus | ēripuerāmus | ēripuerimus |
| 2nd pl. | ēripitis | ēripiēbātis | ēripiētis | ēripuistis | ēripuerātis | ēripueritis |
| 3rd pl. | ēripiunt | ēripiēbant | ēripient | ēripuērunt ēripuēre | ēripuerant | ēripuerint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | ēripiam | ēriperem | ēripuerim | ēripuissem |
| 2nd sg. | ēripiās | ēriperēs | ēripuerīs | ēripuissēs |
| 3rd sg. | ēripiat | ēriperet | ēripuerit | ēripuisset |
| 1st pl. | ēripiāmus | ēriperēmus | ēripuerīmus | ēripuissēmus |
| 2nd pl. | ēripiātis | ēriperētis | ēripuerītis | ēripuissētis |
| 3rd pl. | ēripiant | ēriperent | ēripuerint | ēripuissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | ēripior | ēripiēbar | ēripiar |
| 2nd sg. | ēriperis ēripere | ēripiēbāris ēripiēbāre | ēripiēris ēripiēre |
| 3rd sg. | ēripitur | ēripiēbātur | ēripiētur |
| 1st pl. | ēripimur | ēripiēbāmur | ēripiēmur |
| 2nd pl. | ēripiminī | ēripiēbāminī | ēripiēminī |
| 3rd pl. | ēripiuntur | ēripiēbantur | ēripientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | ēripiar | ēriperer |
| 2nd sg. | ēripiāris ēripiāre | ēriperēris ēriperēre |
| 3rd sg. | ēripiātur | ēriperētur |
| 1st pl. | ēripiāmur | ēriperēmur |
| 2nd pl. | ēripiāminī | ēriperēminī |
| 3rd pl. | ēripiantur | ēriperentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | ēripe | ēripere |
| pres. 2nd pl. | ēripite | ēripiminī |
| fut. 2nd sg. | ēripitō | ēripitor |
| fut. 3rd sg. | ēripitō | ēripitor |
| fut. 2nd pl. | ēripitōte | — |
| fut. 3rd pl. | ēripiuntō | ēripiuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | ēripere | ēripī |
| perfect infinitive | ēripuisse | ēreptum esse |
| future infinitive | ēreptūrum esse | ēreptum īrī |
| present participle | ēripiēns ēripiente, ēripientem, ēripientēs, ēripientī, ēripientia, ēripientibus, ēripientis, ēripientīs, ēripientium | — |
| perfect participle | — | ēreptus ērepta, ēreptā, ēreptae, ēreptam, ēreptārum, ēreptās, ērepte, ēreptī, ēreptīs, ēreptō, ēreptōrum, ēreptōs |
| future participle | ēreptūrus ēreptūra, ēreptūrā, ēreptūrae, ēreptūram, ēreptūrārum, ēreptūrās, ēreptūre, ēreptūrī, ēreptūrīs, ēreptūrō, ēreptūrōrum, ēreptūrōs, ēreptūrum | ēripiendus ēripiundus |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- libertatem populo eripere
- to rob a people of its freedom.
- eripere aliquem e manibus hostium
- to rescue some one from the hands of the enemy.
- aliquem ex periculo eripere, servare
- to rescue from peril.
- dolorem alicui eripere (Att. 9. 6. 4)
- to free a person from his pain.
- alicui errorem demere, eripere, extorquere
- to undeceive a person.
- spem alicui adimere, tollere, auferre, eripere
- to deprive a person of hope.
- facultatem, potestatem alicui eripere, adimere
- to deprive a man of the chance of doing a thing.
tibias ex ore, Plaut. Stich. 5, 4, 36; cf.: bolum e faucibus, Ter. Heaut. 4, 2, 6: hirundines ex nido, Plaut. Rud. 3, 4, 67; 3, 1, 8: ex manibus alicujus, Cass. ap. Cic. Fam. 12, 13, 1; Cic. Verr. 2, 1, 4, § 9: torrem ab igne, Ov. M. 8, 457: ensem vaginā, Verg. A. 4, 579 et saep.: aliena bona, Plaut. Pers. 1, 2, 11; so, vela, armamenta, copias, Caes. B. G. 3, 14, 7; 6, 30, 2; 7, 54, 3: nubem, Verg. A. 2, 606: purgamenta hortorum, to carry away, Tac. A. 11, 32 fin. et saep.: aliquem, etc., to deliver, set free, Plaut. Men. 5, 8, 3; 5; Caes. B. C. 3, 110, 4; Liv. 2, 54 al.; cf.: aliquem e manibus hostium, Caes. B. G. 1, 53, 6; Liv. 5, 51; 41, 14: Abydenos ex obsidione, id. 31, 16: aliquem ex periculo, Caes. B. G. 4, 12, 5; cf.: istum fortuna ex illo periculo eripuit, Cic. Verr. 2, 1, 28, § 71: aliquem ex vinculis, Curt. 4, 14, 22: aliquem ex miseriis, Crassus ap. Cic. de Or. 1, 52: aliquem ex media morte, Cic. Verr. 2, 5, 6; cf.: filium a morte, id. Div. 2, 10: praedam de manibus, id. Cat. 2, 1, 2: istum de vestra severitate, Cic. Verr. 2, 5, 67; but: ex severitate alicujus, id. ib. 2, 3, 36, § 83: aliquem malis, Verg. A. 6, 365 al.: erepto ex equo C. Flaminio, Liv. 23, 45: oculum alicui, Plaut. Men. 5, 7, 22; Ter. Ad. 3, 2, 20: gladium isti, Plaut. Cas. 3, 5, 7: classem Caesari, Caes. B. C. 3, 111, 4 al.: concubinam militi, Plaut. Mil. 3, 2, 2: aliquem (aliquam) alicui, id. Merc. 5, 4, 12; id. Rud. 3, 4, 7; Ter. Ad. prol. 8; 2, 2, 30; Cic. Lael. 27, 102 al.—Less freq.: aliquem ab aliquo, Ter. Ad. 3, 2, 30; id. Eun. 4, 6, 1; 14; so, ereptis ab eo duabus legionibus, Caes. B. C. 1, 2, 3: a Trisensibus plus lucri, Cic. Verr. 2, 3, 38, § 86; 2, 1, 10, § 27. —per eos, ne causam diceret, se eripuit, Caes. B. G. 1, 4, 2: se latebris, id. ib. 6, 43 fin.; cf.: se ex manibus militum, id. ib. 7, 46 fin.: se ab illa miseria, Cic. Fam. 9, 13, 1: se ex pugna, id. Mur. 16, 34; Cic. Verr. 2, 3, 60, § 140; id. Sest. 24, 53: se sequentibus, Liv. 29, 32: se hosti fugā, Curt. 5, 13: se flammā, Cic. Brut. 23, 90: se leto, Verg. A. 2, 134: se flammis, id. ib. 2, 289: se morae, Hor. C. 3, 29, 5: se servituti, Sen. Ep. 80, 4: rebus humanis se, id. de Prov. 8, 12 et saep.—With adv.: eas inde, Plaut. Rud. 3, 1, 8.—Lupo agnum eripere, for something difficult or impossible, Plaut. Poen. 3, 5, 31.—fatis erepta, Ov. M. 1, 358: primis conjux ereptus in annis, Val. Fl. 3, 316; cf.: in flore aetatis ereptus rebus humanis, Curt. 10, 5, 10.—Rarely act.: lux ereptura eum vitā, Amm. 30, 5, 18; cf. 30, 5, 10.responsiones omnes hoc verbo, Plaut. Most. 3, 1, 63; cf.: orationem alicui ex ore, id. Merc. 1, 2, 64: primam vocem ab ore loquentis, Verg. A. 7, 119: alicui jus suum, Plaut. Rud. 3, 4, 6: libertatem (hostis), id. Capt. 2, 2, 61; cf. Cic. Rep. 1, 17: potestatem hominis omnino aspiciendi (opp. suppeditare omnium rerum abundantiam), id. Lael. 23, 87; cf. Caes. B. C. 1, 3, 5: omnem usum navium, id. B. G. 3, 14, 7: semestre imperium, id. B. C. 1, 9, 2; cf.: tetrarchiam alicui, Cic. Div. 2, 37, 79: mihi dolorem, id. Att. 9, 6, 5: alicui errorem, id. ib. 10, 4, 6; cf. id. Tusc. 4, 31; id. Off. 2, 3, 10; Just. 6, 3, 12: alicui timorem, Cic. Cat. 1, 7 fin.; id. Att. 1, 16, 8: lucem, id. Ac. 2, 10; 32 fin.; id. N. D. 1, 3, 6 et saep.: alicui pudicitiam, Quint. 5, 11, 15; but: virginis pudorem, Amm. 15, 7, 5; cf.: caelumque diemque Teucrorum ex oculis, Verg. A. 1, 88; and: prospectum oculis, id. ib. 8, 254: tempora certa modosque, Hor. S. 1, 4, 57: jocos, venerem, etc. (anni), id. Ep. 2, 2, 56: vatibus omnem fidem, Ov. M. 15, 283: fugam, poet. for se fuga, or for the simple rapere fugam, to flee, Verg. A. 2, 619.—Poet.: eripiunt flammae noctem, i. c. light up the night, Sil. 11, 281: eripuere oculos aurae, id. 9, 501: se fluvius retro eripit, turns back, id. 9, 238.—Poet., with an object clause: posse loqui eripitur, Ov. M. 2, 483: illis eriperes verbis mihi, sidera caeli Lucere, i. e. to persuade me that not, Tib. 1, 9, 35.—With quin: vix tamen eripiam, velis quin, etc., I shall scarcely hinder you from, etc., Hor. S. 2, 2, 23.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁éǵʰs
- Proto-Italic*eks
- Latinēripiō
Latin ex- Latin rapiō Latin ēripiō From ex- (“out of, from”) + rapiō (“grab, seize”).
- Old Occitanerebre