LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbthird conjugation

ērigō

ērigō (present infinitive ērigere, perfect active ērēxī, supine ērēctum)
Classical[ˈeː.rɪ.ɡoː]Ecclesiastical[ˈɛː.ri.ɡo]

Meaning

  1. transitiveto raise up, elevate, lift
    Iam vērō vītēs sīc clāviculīs adminicula tamquam manibus adprehendunt atque ita sē ērigunt ut animantēs.The vines we see take hold on props with their tendrils, as if with hands, and raise themselves as if they were animated.
  2. transitiveto lift, raise, boost
  3. to build, erect
  4. transitiveto cause to halt, stop, because of the erect posture assumed
  5. transitiveto climb, go upwards
  6. reflexiveto take heart, reanimate
  7. figurativelytransitiveto arouse someone, encourage, stir up

Latīnē defined in Latin in our graded readers

Conjugation conjugation 3

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.ērigōērigēbamērigamērēxīērēxeramērēxerō
2nd sg.ērigisērigēbāsērigēsērēxistīērēxerāsērēxeris
3rd sg.ērigitērigēbatērigetērēxitērēxeratērēxerit
1st pl.ērigimusērigēbāmusērigēmusērēximusērēxerāmusērēxerimus
2nd pl.ērigitisērigēbātisērigētisērēxistisērēxerātisērēxeritis
3rd pl.ēriguntērigēbantērigentērēxērunt
ērēxēre
ērēxerantērēxerint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.ērigamērigeremērēxerimērēxissem
2nd sg.ērigāsērigerēsērēxerīsērēxissēs
3rd sg.ērigatērigeretērēxeritērēxisset
1st pl.ērigāmusērigerēmusērēxerīmusērēxissēmus
2nd pl.ērigātisērigerētisērēxerītisērēxissētis
3rd pl.ērigantērigerentērēxerintērēxissent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.ērigorērigēbarērigar
2nd sg.ērigeris
ērigere
ērigēbāris
ērigēbāre
ērigēris
ērigēre
3rd sg.ērigiturērigēbāturērigētur
1st pl.ērigimurērigēbāmurērigēmur
2nd pl.ērigiminīērigēbāminīērigēminī
3rd pl.ērigunturērigēbanturērigentur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.ērigarērigerer
2nd sg.ērigāris
ērigāre
ērigerēris
ērigerēre
3rd sg.ērigāturērigerētur
1st pl.ērigāmurērigerēmur
2nd pl.ērigāminīērigerēminī
3rd pl.ēriganturērigerentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.ērigeērigere
pres. 2nd pl.ērigiteērigiminī
fut. 2nd sg.ērigitōērigitor
fut. 3rd sg.ērigitōērigitor
fut. 2nd pl.ērigitōte—
fut. 3rd pl.ēriguntōēriguntor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitiveērigereērigī
perfect infinitiveērēxisseērēctum esse
future infinitiveērēctūrum esseērēctum īrī
present participleērigēns—
perfect participle—ērēctus
future participleērēctūrusērigendus
ērigundus
gerundērigendī, ērigendō, ērigendumsupineērēctum, ērēctū

Lewis & Short A Latin Dictionary, 1879

ē-rĭgo, rexi, rectum, 3, v. a. rego,
I. to raise or set up, to erect (very freq. and class.).
I. Lit.
A. In gen.: rubrum jubar, Lucr. 4, 404: caput, id. 5, 1208: ar borem (with extollere), Cic. Fin. 5, 14, 39: hominem, to form erect, id. Leg. 1, 9, 26: os, id. ib. 3, 85; jacentem, Curt. 7, 3, 17: hastas, Liv. 1, 27, 8; 33, 10: digitum, Quint. 11, 3, 120: manus ad tectum, id. 11, 3, 118; cf.: scalas ad moenia, Liv. 32, 14: agmen in adversum clivum, to lead up, id. 9, 31 fin.: cf. id. 3, 18; 9, 43; 10, 26; Tac. Agr. 36: aciem in collem, id. H. 4, 71: oculos, i. e. to raise. Cic. Sest. 31, 68.—
b. With se, or (more freq., esp. since the Aug. per.) mid., to set one's self up, to rise: connituntur (pueri), ut sese erigant, Cic. Fin. 5, 15, 42; so, sese aut sublevare (Alces), Caes. B. G. 6, 27, 2: statura breves in digitos eriguntur, i. e. raise themselves on tiptoe, Quint. 2, 3, 8; cf.: in ungues, id. 11, 3, 120: in armos (equus), Stat. Th. 6, 502: in auras, Ov. M. 3, 43; 15, 512: sub auras, Verg. A. 8, 25: ad sidera (fumus), id. ib. 9, 214 et saep.— Said of rising ground, Verg. A. 8, 417; Tac. G. 46; cf. under P. a.—
B. In partic.
1. To build, construct, erect (rarely): turres, Caes. B. C. 1, 26, 1: saxeas turres, Flor. 3, 2 fin.: quis totidem erexit villas, Juv. 1, 94. —
2. Milit. t. t., to cause to halt, stop, because of the erect posture assumed: Albanus erigit totam aciem, Liv. 1, 27, 6.—
II. Trop.
A. In gen., to arouse, excite: erigite mentes auresque vestras et me attendite, Cic. Sull. 11, 33; cf. aures (with animum attendere), Cic. Verr. 2, 1, 10: animos ad audiendum, id. Ac. 2, 4, 10: cum res relata exspectatione certaminis senatum erexisset, had aroused, excited, Liv. 37, 1; cf. under P.a. B. 2.: aculeos severitatis in rem, etc., Cic. Cael. 12, 29: libertas malis oppressa civilibus extollere jam caput et aliquando se erigere debebat, id. Planc. 13 fin.: paululum se erexit et addidit historiae majorem sonum vocis, id. de Or. 2, 12 fin.—
B. In partic., to raise up, cheer up, encourage: erigebat animum jam demissum et oppressum Oppianicus, Cic. Clu. 21, 58; cf. id. ib. 70, 200; id. Att. 1, 16, 9: spem, Tac. H. 4, 71: illam tu provinciam afflictam et perditam erexisti atque recreasti, id. Verr. 2, 3, 91; cf.: rempublicam, Pompeius ap. Cic. Att. 8, 12, C fin.: rempublicam ex tam gravi casu, Liv. 6, 2, 1: multos populos ad cupidinem novae fortunae, id. 21, 19: Germanos ad spem belli, Caesarem ad coercendum, Tac. A. 2, 25; cf. id. ib. 2, 71; Flor. 3, 18, 3: Lusitanos, id. 2, 17, 15: fiduciam Pori, Curt. 8, 13, 16: animos ad spem, id. 4, 7, 1 et saep.: non dubito quin tuis litteris se magis etiam erexerit ab omnique sollicitudine abstraxerit, Cic. Deiot. 14; so, se, id. Brut. 3, 12; id. Agr. 2, 32, 87; id. Q. Fr. 1, 1, 1; 1, 3, 5; cf.: se in spem, Liv. 3, 1, 2: se ad spem libertatis, Just. 11, 1, 2: se ad imitationem, Quint. 2, 3, 10.—Mid., Just. 6, 4, 4; 23, 1, 14; Tac. H. 2, 74 fin.; id. A. 2, 71.—Hence, ērectus, a, um, P. a., set up; upright; elevated, lofty.
A. Prop.: primum eos (homines) humo excitatos celsos et erectos constituit, Cic. N. D. 2, 56; cf.: erectus et celsus status, ib. Or. 18, 59: incessus, Tac. H. 1, 53: vultus, Ov. M. 1, 86; and in the comp.: coxae, Cels. 7, 16: viriditas culmo geniculato, Cic. de Sen. 15: prorae, Caes. B. G. 3, 13, 2; cf.: petra in metae modum, Curt. 8, 11; and in the comp., Claud. Idyll. 6, 11.—Sup., Jul. Valer. Res Gest. Alex. M. 1, 31.—
B. Trop.
1. Elevated, lofty, noble: celsus et erectus et ea quae homini accidere possunt omnia parva ducens, Cic. Tusc. 5, 14, 42; cf. animus (with magnus), id. Deiot. 13, 36; in the comp.: erectior homo, id. Off. 1, 30: habet mens nostra natura sublime quiddam et erectum et impatiens superioris, Quint. 11, 1, 16; cf. Tac. Agr. 4.—
b. In a bad sense, haughty, lofty, Cic. de Or. 1, 40 fin.; cf. id. Font. 11.—
2. Intent, attentive, on the stretch: judices, Cic. Brut. 54, 200; cf.: suspensique (Horatii), Liv. 1, 25: plebs, civitas exspectatione, id. 2, 54; 3, 47: vos ad libertatem recuperandam (with ardentes), Cic. Phil. 4, 5: mens circa studia, Quint. 1, 3, 10: studium in legendo, Cic. Fam. 5, 12, 5: multitudo, Tac. H. 4, 81; cf.: erecta in Othonem studia, lively sympathies, id. ib. 2, 11.—Comp.: ad agendum erectiores, Quint. 9, 4, 12.—
3. Animated, encouraged, resolute: legiones nostrae in eum saepe locum profectae alacri animo et erecto, unde, etc., Cic. de Sen. 20, 75: nunc vero multo sum erectior, id. Phil. 4, 1, 2: erectis animis, Tac. A. 3, 7.—Adv.: ērectē (acc. to B. 3.), boldly, courageously (late Lat.); in the comp.: judicare, Gell. 7, 3 fin.: loqui, Amm. 15, 5.

Origins

From ex- (“out, away”) + regō (“to guide, steer”).

Descendants
  • Catalanerigir
  • Englisherect
  • Frenchériger
  • Italianerigere
  • Portugueseerigir
  • Spanisherigir
  • Vulgar Latin*ergere
  • Friulianerigi
  • Galicianerixir
  • Old Ruthenianе҅рикгова́ти