noun · femininethird declension
dubitātiō
dubitātiō f (genitive dubitātiōnis)
Classical[dʊ.bɪˈtaː.ti.oː]Ecclesiastical[du.biˈtat.t͡si.o]
Meaning
- doubt, uncertainty
- wavering, hesitation
- questioning
Latīnē defined in Latin in our graded readers
animus incertus, dubiumdubitātiō -ōnis (f) — in Metamorphoses I, ch. 20
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | dubitātiō | dubitātiōnēs |
| genitive | dubitātiōnis | dubitātiōnum |
| dative | dubitātiōnī | dubitātiōnibus |
| accusative | dubitātiōnem | dubitātiōnēs |
| ablative | dubitātiōne | dubitātiōnibus |
| vocative | dubitātiō | dubitātiōnēs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- sine ulla dubitatione
- without any hesitation; without the least scruple.
- dubitationem alicui tollere
- to relieve a person of his doubts.
- dubitatio mihi affertur, inicitur
- a doubt arises in my mind.
- quod aliquam (magnam) dubitationem habet (Leg. Agr. 1. 4. 11)
- a thing which is rather (very) dubious.
dŭbĭtātĭo, ōnis, f. dubito.
I. A wavering in opinion or judgment; a being uncertain, a doubting; uncertainty, doubt.
A. Prop.
1. In gen. (freq. and good prose).
(a). Absol.:
nec tibi sollicitudinem ex dubitatione mea, nec spem ex affirmatione, afferre volui, Cic. Fam. 9, 17 fin.: cum res non conjecturā, sed oculis ac manibus teneretur, neque in causa ulla dubitatio posset esse, id. Cluent. 7, 20: in ea obscuritate ac dubitatione omnium, id. ib. 27: quod quamquam dubitationem non habet, tamen rationes afferendas puto, etc., id. Fin. 5, 10; cf. id. Agr. 1, 4, 11; Quint. 4, 3, 6: dubitationem afferre, Cic. Off. 1, 41, 147; cf. id. ib. 3, 4, 18: eo sibi minus dubitationis dari, quod, etc., Caes. B. G. 1, 14, 1: ad tollendam dubitationem sola non sufficiunt, Quint. 5, 9, 8; cf. id. 5, 13, 51; Cic. Att. 12, 6 fin. al. So in Cicero a few times: sine ulla dubitatione, without any doubt, i. e. per litoten, most certainly (an emphatic sine dubio, v. dubius, I. B. 2. b. ε), Cic. Tusc. 3, 3, 5; id. Balb. 13, 31; Cic. Verr. 2, 4, 18, § 39; id. Cat. 4, 3, 5; so too, sine dubitatione, Col. 3, 6, 2 (but far more freq. in signif. II., v. infra).—(b). With gen.: omnem dubitationem adventus legionum expellere, Caes. B. G. 5, 48 fin.; cf.
juris (i. e. dubitatio, penes quem esset jus), Cic. Caecin. 4, 9: generum, id. de Or. 2, 31, 134: hujus utilitatis, Quint. 1, 10, 28.—(g). With de:
illa Socratica, de omnibus rebus, Cic. Ac. 1, 4, 17; Auct. B. Afr. 26.—(d). With rel. or interrog. clause:
si quando dubitatio accidit, quale sit id, etc., Cic. Off. 3, 4, 18; id. Cluent. 28, 76; id. Fam. 15, 21: alterum potest habere dubitationem, adhibendumne fuerit hoc genus ... an, etc., id. Off. 3, 2, 9; id. Fam. 3, 5, 3; Quint. 11, 2, 44.—(ε) With quin: cum hic locus nihil habeat dubitationis, quin, etc., Cic. Off. 2, 5, 17; cf. id. N. D. 2, 63, 158.—(ζ) With a subject acc. and inf.: hoc a rustico factum extra dubitationem est, Quint. 7, 1, 48.—2. Esp., as a fig. of speech, i. q. Gr. διαπόρησις, i. e. hesitation, embarrassment of the speaker, because unable to do justice to the greatness of his theme (e. g. Cic. Rosc. Am. 11; id. de Or. 3, 56, § 214), Auct. Her. 4, 29, 40; cf. Ernest. Lex. Technol. Lat. p. 136.—
B. Meton. (dubito, I. B.), a doubt, question, considering:
indigna dubitatio homine! Cic. Lael. 19, 67; so, ad rem publicam adeundi, id. Rep. 1, 7, 12.—II. A wavering, hesitating in coming to a conclusion; hesitancy, irresolution, delay:
aestuabat dubitatione, versabat se in utramque partem non solum mente, verum etiam corpore, Cic. Verr. 2, 2, 30; cf.: qui timor! quae dubitatio! quanta haesitatio tractusque verborum! id. de Or. 2, 50: inter dubitationem et moras senati, Sall. J. 30, 3; cf. id. ib. 62, 9: aluit dubitatione bellum, Tac. A. 3, 41 fin. et saep.: (Caesar) nulla interposita dubitatione legiones ex castris educit, without any hesitation, promptly, Caes. B. G. 7, 40, 1; in this signif. very freq. in Cicero: sine ulla dubitatione, Cic. Cluent. 28, 75; Cic. Verr. 2, 3, 12; id. Pis. 3; 21 fin.; id. N. D. 1, 1; id. de Or. 2, 28, 122; id. Fam. 1, 5, b. 2. et saep.; cf.: absque ulla dubitatione, Vulg. Ruth, 3, 13; less freq. merely sine dubitatione, without hesitation, unhesitatingly, Cic. Agr. 2, 9, 23; id. N. D. 3, 34, 84; id. Ac. 2, 29, 94; id. Top. 15 fin.; id. Att. 11, 16, 3; so Cic. Fil. Fam. 16, 21; Auct. B. Alex. 63, 2; Vulg. Act. 10, 29.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
dubitātiō ōnis, f
dubito, uncertainty, doubt, perplexity : in causā: in eā dubitatione omnium: dubitationem adferre: eo sibi minus dubitationis dari, quod, etc., Cs.: sine ullā dubitatione, i. e. certainly : omnem dubitationem adventūs legionum expellere, Cs.: iuris (i. e. penes quem esset ius): de omnibus rebus: quidnam esset actum: nulla fuit, quin, etc. — A doubt, question, considering : indigna homine.— A wavering, hesitating, hesitancy, irresolution, delay : belli: aestuabat dubitatione: inter dubitationem et moras senatūs, S.: nullā interpositā dubitatione legiones educit, Cs.: sine ullā dubitatione, unhesitatingly : angunt me dubitationes tuae.
Origins
Proto-Indo-European *-tós Proto-Italic *-tos Latin -tus Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō Latin -tō Latin -itō Latin dubitō Proto-Indo-European *-tis Proto-Indo-European *-Hō Proto-Indo-European *-tiHō Proto-Italic *-tiō Latin -tiō Latin dubitātiō From dubitō (“to waver”, “to doubt”) + -tiō.
Descendants
- Frenchdubitation
- Englishdubitationfrom French dubitation
- Italiandubitazione