diū̆turnus
Meaning
- adjectivelong-lasting
Non est diuturna possessio in quam gladio ducimus; beneficiorum gratia sempiterna est.
That possession which we gain by the sword is not lasting; gratitude for benefits is eternal.Quintus Curtius Rufus, Historiae Alexandri Magni; VIII, 8, 11Est mĭhĭ, sitquĕ, prĕcor, nostrīs dĭŭturnĭŏr annīs
8 CE, Ovidius, Fasti 6.219
Latīnē defined in Latin in our graded readers
quī diū manetChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Pridem · Diu · Dudum · Diuturnus · Diutinus
1. Pridem (πρὶν δή) denotes a point of time, as long before; diu and dudum, a space of time as long since; diu denotes many days, months, years ago; dudum (δαρόν?) several minutes or hours since. Jam pridem mortuus est means, he died long ago, as an aorist; jam diu mortuus est, he has already long been in his grave as a perfect. Cic. Cat. i. 1. Ad mortem te duci jam pridem oportebat; in te conferri pestem illam quam tu in nos omnes jamdiu machinaris. Tac. Ann. xv. 64. Seneca Annæum diu sibi amicitiæ fide et arte medicinæ probatum orat, proviram pridem venenum promeret. 2. Diutunus denotes long duration indifferently, as something long in a general sense, or with praise, as something lasting and possessing durability, in opp. to that which quickly passes away, like χρόνιος; whereas diutinus, with blame, something protracted and wearisome, like αἰανός. Cic. Senect. 19. Nihil mihi diuturnum videtur, in quo est aliquid extremum: comp. with Fam. xi. 8: Libertatis desiderio et odio diutinæ servitutis.
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | diū̆turnus | diū̆turna | diū̆turnum |
| genitive | diū̆turnī | diū̆turnae | diū̆turnī |
| dative | diū̆turnō | diū̆turnae | diū̆turnō |
| accusative | diū̆turnum | diū̆turnam | diū̆turnum |
| ablative | diū̆turnō | diū̆turnā | diū̆turnō |
| vocative | diū̆turne | diū̆turna | diū̆turnum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | diū̆turnī | diū̆turnae | diū̆turna |
| genitive | diū̆turnōrum | diū̆turnārum | diū̆turnōrum |
| dative | diū̆turnīs | diū̆turnīs | diū̆turnīs |
| accusative | diū̆turnōs | diū̆turnās | diū̆turna |
| ablative | diū̆turnīs | diū̆turnīs | diū̆turnīs |
| vocative | diū̆turnī | diū̆turnae | diū̆turna |
diutinus, longinquus): quid putet in rebus humanis diuturnum, qui cognoverit, quid sit aeternum? Cic. Rep. 1, 17; cf. gloria (opp. aeterna), id. ib. 6, 21; opp. extremum, id. de Sen. 19, 69: usus, id. Lael. 22 fin.: injuria, id. Fam. 6, 10, 5: bellum, id. de Imp. Pomp. 12 fin.: pax, id. Rep. 5, 2; id. Prov. Cons. 3: quies, Sall. C. 31: labor, Caes. B. C. 2, 45 fin.: obsidio, Ov. F. 6, 352: mala, id. Tr. 4, 6, 50 et saep.: status rei publicae, Cic. Rep. 2, 37; cf. res publica, id. ib. 1, 26; 2, 3: rex, id. ib. 2, 12: non potes esse diuturnus, i. e. your power, id. Phil. 2, 44, 113: dux, experienced, veteran, Amm. 16, 2, 2.—Comp.: equae, longerlived, Varr. R. R. 2, 7, 11; cf. filia, Ov. F. 6, 219; id. M. 3, 472: molestiae, of longer duration, Cic. Fam. 6, 13, 3: impunitas, Caes. B. G. 1, 14, 5: multa, Plin. 7, 55, 56, § 188.—Sup.: poenae diuturnissimae, Aug. Civ. Dei, 21, 23 init.—Adv.: diūturne, Cic. Fam. 6, 10, 5 Orell. (dub. al. diuturnam).—Comp.: diuturnius, longer, Sid. Ep. 2, 14; 9, 9.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
From diū̆ (comparative stem: diū̆t-) + -urnus.
In English words that came into English from diū̆turnus
- diuturnaldiū̆turnus