LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbthird conjugation

dispōnō

dispōnō (present infinitive dispōnere, perfect active disposuī or disposīvī, supine dispositum or dispostum)
Classical[dɪsˈpoː.noː]Ecclesiastical[disˈpɔː.no]

Meaning

  1. to dispose, distribute or arrange

Latīnē defined in Latin in our graded readers

in variīs locīs collocātās
station about
dispōnō -ere, -positus — in De Bello Gallico III, ch. 14

Conjugation conjugation 3

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.dispōnōdispōnēbamdispōnamdisposuī
disposīvī
disposueram
disposīveram, disposīram
disposuerō
disposīverō, disposīrō
2nd sg.dispōnisdispōnēbāsdispōnēsdisposuistī
disposīvistī, disposīstī
disposuerās
disposīverās, disposīrās
disposueris
disposīveris, disposīris
3rd sg.dispōnitdispōnēbatdispōnetdisposuit
disposīvit, disposīt
disposuerat
disposīverat, disposīrat
disposuerit
disposīverit, disposīrit
1st pl.dispōnimusdispōnēbāmusdispōnēmusdisposuimus
disposīvimus, disposīmus
disposuerāmus
disposīverāmus, disposīrāmus
disposuerimus
disposīverimus, disposīrimus
2nd pl.dispōnitisdispōnēbātisdispōnētisdisposuistis
disposīvistis, disposīstis
disposuerātis
disposīverātis, disposīrātis
disposueritis
disposīveritis, disposīritis
3rd pl.dispōnuntdispōnēbantdispōnentdisposuērunt
disposuēre, disposīvērunt, disposīrunt, disposīvēre
disposuerant
disposīverant, disposīrant
disposuerint
disposīverint, disposīrint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.dispōnamdispōneremdisposuerim
disposīverim, disposīrim
disposuissem
disposīvissem, disposīssem
2nd sg.dispōnāsdispōnerēsdisposuerīs
disposīverīs, disposīrīs
disposuissēs
disposīvissēs, disposīssēs
3rd sg.dispōnatdispōneretdisposuerit
disposīverit, disposīrit
disposuisset
disposīvisset, disposīsset
1st pl.dispōnāmusdispōnerēmusdisposuerīmus
disposīverīmus, disposīrīmus
disposuissēmus
disposīvissēmus, disposīssēmus
2nd pl.dispōnātisdispōnerētisdisposuerītis
disposīverītis, disposīrītis
disposuissētis
disposīvissētis, disposīssētis
3rd pl.dispōnantdispōnerentdisposuerint
disposīverint, disposīrint
disposuissent
disposīvissent, disposīssent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.dispōnordispōnēbardispōnar
2nd sg.dispōneris
dispōnere
dispōnēbāris
dispōnēbāre
dispōnēris
dispōnēre
3rd sg.dispōniturdispōnēbāturdispōnētur
1st pl.dispōnimurdispōnēbāmurdispōnēmur
2nd pl.dispōniminīdispōnēbāminīdispōnēminī
3rd pl.dispōnunturdispōnēbanturdispōnentur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.dispōnardispōnerer
2nd sg.dispōnāris
dispōnāre
dispōnerēris
dispōnerēre
3rd sg.dispōnāturdispōnerētur
1st pl.dispōnāmurdispōnerēmur
2nd pl.dispōnāminīdispōnerēminī
3rd pl.dispōnanturdispōnerentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.dispōnedispōnere
pres. 2nd pl.dispōnitedispōniminī
fut. 2nd sg.dispōnitōdispōnitor
fut. 3rd sg.dispōnitōdispōnitor
fut. 2nd pl.dispōnitōte—
fut. 3rd pl.dispōnuntōdispōnuntor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitivedispōneredispōnī
perfect infinitivedisposuisse
disposīvisse, disposīsse
dispositum esse
dispostum esse
future infinitivedispositūrum esse
dispostūrum esse
dispositum īrī
dispostum īrī
present participledispōnēns—
perfect participle—dispositus
dispostus, disposita, dispositā, dispositae, dispositam, dispositārum, dispositās, disposite, dispositī, dispositīs, dispositō, dispositōrum, dispositōs
future participledispositūrus
dispostūrus, dispositūra, dispositūrā, dispositūrae, dispositūram, dispositūrārum, dispositūrās, dispositūre, dispositūrī, dispositūrīs, dispositūrō, dispositūrōrum, dispositūrōs, dispositūrum
dispōnendus
dispōnundus, dispōnenda, dispōnendā, dispōnendae, dispōnendam, dispōnendārum, dispōnendās, dispōnende, dispōnendīs, dispōnendōrum, dispōnendōs
gerunddispōnendī, dispōnendō, dispōnendumsupinedispositum, dispositū

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

praesidia, custodias disponere
to station posts, pickets, at intervals.
equites ad latera disponere (B. G. 6. 8)
to place the cavalry on the wings.
ratione, eleganter (opp. nulla ratione, ineleganter, confuse) disponere aliquid
to arrange on strictly logical principles.

dis-pōno, pŏsŭi, pŏsĭtum (contr. dispostum, Lucr. 1, 52; 2, 644), 3,
I. v. a., to place here and there, to set in different places, to distribute regularly, to dispose, arrange (cf. dispenso, II.—freq. and class.).
I. Lit.
A. In gen., to set in order, arrange, dispose: libros confusos antea, Cic. Att. 4, 8, a; cf.: Homeri libros, id. de Or. 3, 34, 137: oculos (harundinum), Cato R. R. 47; cf. brassicam, Col. 11, 3, 27: arbores, Plin. 17, 11, 15, § 78: quidque suo loco, Col. 12, 2, 3; cf.: pennas in ordine, Ov. A. A. 2, 45; for which: disjecta membra in ordinem, Sen. Hippol. 1257: obliquos ordines in quincuncem, Caes. B. G. 7, 73, 5: aciem, Tac. H. 2, 41; Plin. 9, 8, 9, § 31: male capillos, Ov. Am. 1, 14, 35; cf. comas, id. Pont. 3, 3, 16; Mart. 12, 83: tectos enses per herbam, Verg. A. 3, 237: ceras per atria, Ov. F. 1, 591; for which: expressi cera voltus singulis disponebantur armariis, Plin. 35, 2, 2, § 6: tabernas deversorias per litora et ripas, Suet. Ner. 27: cubicula plurifariam, id. Tib. 43 et saep.—Poet.: (Prometheus) corpora disponens, etc., qs. arranging the parts, limbs, i. e. fashioning, forming, Prop. 3, 5, 9 (4, 4, 9 M.): moenia versu, i. e. to describe, id. 4 (5), 1, 57; cf. Ov. Am. 3, 7, 64.—
B. In partic., milit. t. t., to set in order, arrange, to draw up, array a body of men, a guard, military engines, etc.: praesidia disponit, castella communit, Caes. B. G. 1, 8, 2; so, praesidia, id. B. C. 3, 15, 2: stationes, id. B. G. 5, 15 fin.; id. B. C. 1, 73, 3: custodias, id. ib. 3, 8, 4: cohortes, id. B. G. 5, 33, 1: equites, id. ib. 7, 56, 4; id. B. C. 3, 101, 3: exploratores, id. B. G. 7, 35, 1: insidias, Front. Strat. 2, 5, 29; 2, 9, 7 al.: equos, to station in relays, Liv. 37, 7: ballistas machinasque, Suet. Calig. 46 et saep.: custodias in muro, Caes. B. G. 7, 27, 1; 7, 34, 1: expeditos, id. B. C. 1, 27 fin. et saep.; cf.: legiones in Apulia hibernorum causa, id. ib. 1, 14, 3: tormenta in muris, id. ib. 1, 17, 3: sudes in opere, id. B. G. 7, 81, 4 et saep.: milites iis operibus quae, etc., id. B. C. 1, 21, 3: exploratores omni fluminis parte, id. B. G. 7, 61, 1: classem omni ora maritima, id. B. C. 3, 5, 2: naves in litore pluribus locis separatim, id. ib. 3, 24, 1: cohortes castris praesidio, id. ib. 3, 88, 4 et saep.: praesidia custodiasque ad ripas Ligeris, id. B. G. 7, 55, 9; cf. id. ib. 7, 65, 3; id. B. C. 1, 50: praesidia cis Rhenum, id. B. G. 4, 4, 3; cf.: legiones Narbone circumque ea loca hiemandi causa, id. B. C. 1, 37, 1: equites per oram maritimam, id. ib. 3, 24, 4; cf. id. ib. 3, 111, 1; Suet. Aug. 32; Front. Strat. 2, 5, 1 et saep.
II. Trop.: verba ita disponunt ut pictores varietatem colorum, paria paribus referunt, Cic. Or. 19 fin.; so of the regular arrangement of the parts of a discourse, id. de Or. 2, 42, 179; 3, 25, 96 al.; Quint. 2, 12, 10; 3, 3, 10 et saep.; cf. also Tac. Or. 3: fac ut plane iis omnibus, quos devinctos tenes, descriptum ac dispositum suum cuique munus sit, Q. Cic. Pet. Cons. 5 fin.; cf. ministeria principatus in equites Romanos, Tac. H. 1, 58: imperii curas, id. A. 16, 8: consilia in omnem fortunam ita disposita habebat (the fig. being borrowed from milit. lang.), Liv. 42, 29: in disponendo die, in arranging the business of the day, Suet. Tib. 11: diem, Sen. Cons. ad Polyb. 25 fin.; Tac. G. 30; Plin. Ep. 9, 36; cf. otium, id. ib. 4, 23: tempus otiosum, Mart. 5, 20: opus et requiem pariter, Pers. 5, 43 et saep.—
B. In post-class. lang., with acc. and inf. or rel. clause, like the Gr. διατάσσω, to settle, determine: non alienum erit disponi, apud quem puer interim educetur, Dig. 43, 30, 3, § 4: Thebani apparere paucos disposuerunt, Front. Strat. 3, 2, 10, 2 (dub.): excursatores quingentos sensim praeire disposuit, Amm. 24, 1; 24, 6, 4.—With ut, Dig. 10, 3, 18.—Hence, dispŏsĭtus, a, um, P. a., regularly distributed; hence properly ordered, arranged (very rare): studia ad honorem disposita, Cic. Mur. 14: vita hominum, Plin. Ep. 3, 1, 2; also transf.: vir dispositus, an orderly speaker, id. ib. 2, 11, 17.—As subst.: lumina ex disposito relucentia, Sen. de Prov. 1, 2.—Comp.: dispositius, Sen. Q. N. praef. fin.; cf. Lact. Ira D. 10 med.—Sup. Boëth. Cons. Phil. 4, pros. 2.—Adv.: dispŏsĭte, orderly, methodically: accusare istum, Cic. Verr. 2, 4, 40, § 87: dicere, Quint. 10, 7, 12: exponere, Vitr. 7 praef. § 18: mundus effectus est (with ordinate), Lact. 3, 17.— Sup.: aedificare, Sid. Ep. 5, 11.

Origins

  1. Proto-Indo-European*dwóh₁
  2. Latindispōnō

Proto-Indo-European *trísinflu. Proto-Indo-European *d(w)is- Proto-Italic *dis- Latin dis- Proto-Indo-European *h₂ep Proto-Indo-European *-o Proto-Indo-European *h₂epó Proto-Indo-European *h₂pó Proto-Italic *po Proto-Indo-European *teḱ- Proto-Indo-European *-éyti Proto-Indo-European *tḱéytibf. Proto-Indo-European *tḱey- Proto-Indo-European *-né- Proto-Indo-European *-ti Proto-Indo-European *tḱinéti Proto-Italic *sinō Proto-Italic *pozinō Latin pōnō Latin dispōnō From dis- + pōnō (“place, put”).

Descendants
  • Catalandisposar
  • Englishdispose
  • Englishdispone
  • Frenchdisposer
  • Germandisponieren
  • Italiandisporre
  • Occitandespónder
  • Occitandespondre
  • Portuguesedispor
  • Romaniandespune

In English words that came into English from dispōnō

  • dispositiondispositiōnem
  • disponedisponere
  • dispositdispositus
  • dispositiodispositio

Quick answers

What does dispōnō mean in Latin?
dispōnō, a verb, means “to dispose, distribute or arrange”.
What are the principal parts of dispōnō?
dispōnō, dispōnere, disposuī, dispositum (third conjugation).
How do you pronounce dispōnō?
In classical Latin, [dɪsˈpoː.noː]; in ecclesiastical (church) Latin, [disˈpɔː.no].
Where does dispōnō come from?
Proto-Indo-European *dwóh₁ → Latin dispōnō.
Which English words come from dispōnō?
English words that go back to Latin dispōnō include dispone, disposition, disposit and dispositio.