LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbthird conjugation

dispergō

dispergō (present infinitive dispergere, perfect active dispersī, supine dispersum)
Classical[dɪsˈpɛr.ɡoː]Ecclesiastical[disˈpɛr.ɡo]

Meaning

  1. to scatter (about) or disperse

Latīnē defined in Latin in our graded readers

Conjugation conjugation 3

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.dispergōdispergēbamdispergamdispersīdisperseramdisperserō
2nd sg.dispergisdispergēbāsdispergēsdispersistīdisperserāsdisperseris
3rd sg.dispergitdispergēbatdispergetdispersitdisperseratdisperserit
1st pl.dispergimusdispergēbāmusdispergēmusdispersimusdisperserāmusdisperserimus
2nd pl.dispergitisdispergēbātisdispergētisdispersistisdisperserātisdisperseritis
3rd pl.disperguntdispergēbantdispergentdispersērunt
dispersēre
disperserantdisperserint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.dispergamdispergeremdisperserimdispersissem
2nd sg.dispergāsdispergerēsdisperserīsdispersissēs
3rd sg.dispergatdispergeretdisperseritdispersisset
1st pl.dispergāmusdispergerēmusdisperserīmusdispersissēmus
2nd pl.dispergātisdispergerētisdisperserītisdispersissētis
3rd pl.dispergantdispergerentdisperserintdispersissent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.dispergordispergēbardispergar
2nd sg.dispergeris
dispergere
dispergēbāris
dispergēbāre
dispergēris
dispergēre
3rd sg.dispergiturdispergēbāturdispergētur
1st pl.dispergimurdispergēbāmurdispergēmur
2nd pl.dispergiminīdispergēbāminīdispergēminī
3rd pl.dispergunturdispergēbanturdispergentur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.dispergardispergerer
2nd sg.dispergāris
dispergāre
dispergerēris
dispergerēre
3rd sg.dispergāturdispergerētur
1st pl.dispergāmurdispergerēmur
2nd pl.dispergāminīdispergerēminī
3rd pl.disperganturdispergerentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.dispergedispergere
pres. 2nd pl.dispergitedispergiminī
fut. 2nd sg.dispergitōdispergitor
fut. 3rd sg.dispergitōdispergitor
fut. 2nd pl.dispergitōte—
fut. 3rd pl.disperguntōdisperguntor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitivedispergeredispergī
perfect infinitivedispersissedispersum esse
future infinitivedispersūrum essedispersum īrī
present participledispergēns—
perfect participle—dispersus
dispersa, dispersā, dispersae, dispersam, dispersārum, dispersās, disperse, dispersīs, dispersō, dispersōrum, dispersōs
future participledispersūrus
dispersūra, dispersūrā, dispersūrae, dispersūram, dispersūrārum, dispersūrās, dispersūre, dispersūrī, dispersūrīs, dispersūrō, dispersūrōrum, dispersūrōs, dispersūrum
dispergendus
dispergundus, dispergenda, dispergendā, dispergendae, dispergendam, dispergendārum, dispergendās, dispergende, dispergendīs, dispergendōrum, dispergendōs
gerunddispergendī, dispergendō, dispergendumsupinedispersum, dispersū

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

ex (in) fuga dissipati or dispersi (B. G. 2. 24)
soldiers routed and dispersed.

di-spergo, in late Lat. and sometimes in MSS. of the older authors written di-spargo (cf. aspergo and conspergo), si, sum, 3,
I. v. a., to scatter on all sides, to scatter about, disperse (freq. and class., esp. in the part. perf.).
I. Lit.: per agros passim dispergit corpus, Cic. Poet. N. D. 3, 26, 67; cf. per hypallagen: membrorum collectio dispersa (coupled with dissipare), id. de Imp. Pomp. 9, 22 (but in Lucr. 3, 988, the right reading is: dispessis membris, not dispersis, v. dispando): cur (deus) tam multa pestifera terra marique disperserit? id. Ac. 2, 38, 120: nubes dispergunt venti, Lucr. 5, 254: an tibi jam mavis cerebrum dispergam hic? Ter. Ad. 5, 2, 7; for which: ut cerebro dispergat viam, besprinkle, id. ib. 3, 2, 19: caprae dispergunt se, contra oves so congregant et condensant in locum unum, Varr. R. R. 2, 3, 9; cf.: comites dispersi, Lucr. 4, 576; so the mid.: dispersi, of persons, Cic. Fl. 13, 30; id. Sest. 42, 91; and esp. freq. of soldiers, Caes. B. G. 1, 40, 8; 3, 28, 3; id. B. C. 1, 44, 1; 2, 38, 5 et saep.; Sall. J. 98, 4, et saep.; cf.: dispersi a suis pars cedere, etc., id. ib. 51, 1; and in the verb. fin. act.: quae (duo milia evocatorum) tota acie disperserat, had distributed, Caes. B. C. 3, 88, 4: fimum, Plin. 18, 23, 53, § 193: vitem traducibus dispergere atque disrarare, Col. 5, 6, 36: lactuca dispergitur, set out, i. e. planted, id. 11, 3, 25: color dispergitur omnis, Lucr. 2, 831 (not disperditur, v. Lachm. ad h. l.): ubi brachia et crura inaequaliter dispergit, i. e. moves at random, Cels. 2, 6: Mesopotamia vicatim dispersa, i. e. divided, Plin. 6, 26, 30, § 117: magna pars Judaeae vicis dispergitur, Tac. H. 5, 8 et saep.—Poet.: aries dispergit saxa (with effundere muros), Luc. 1, 384 Cort.: dispersa capillos, id. 10, 84: quo latior (res) est, in cunctas undique partis Plura modo dispargit et ab se corpora mittit, Lucr. 2, 1135; so with in and acc., id. 1, 309; Caes. B. G. 6, 34, 1; Plin. 11, 37, 89, § 220: tripartitum exercitum plures in manus, Tac. A. 3, 74 al.: aër dispargitur ad partis minutas corporis, Lucr. 4, 895.
II. Trop.: in praesentia tantummodo numeros et modos et partes argumentandi confuse et permixte dispersimus: post descripte ... ex hac copia digeremus, Cic. Inv. 1, 30, 49; cf. id. de Or. 1, 42, 187; 191; Quint. 9, 3, 39: bellum tam longe lateque dispersum, Cic. de Imp. Pomp. 12, 35: in re dispersa atque infinita, Q. Cic. Pet. Cons. 1: plebis vis soluta atque dispersa in multitudine, Sall. J. 41, 6: rumorem, Tac. A. 4, 24: falsos rumores, id. H. 2, 96; and with acc. and inf.: volgus fingendi avidum disperserat accitum in adoptionem, had given out, id. ib. 2, 1: membratim oportebit partis rei gestae dispergere in causam, Cic. Inv. 1, 21, 30: vitam in auras, Verg. A. 11, 617; cf.: partem voti in auras, id. ib. 795.— Hence, adv. in two forms:
1. dispersē, dispersedly, here and there (very rare): disperse et diffuse dictae res, Cic. Inv. 1, 52, 98: multis in locis dicta, Cic. Verr. 2, 4, 52, § 116. —
2. dispersim, Varr. R. R. 1, 1, 7; 3, 2, 13; Suet. Caes. 80.

Origins

  1. Proto-Indo-European*dwóh₁
  2. Latindispergō

Proto-Indo-European *trísinflu. Proto-Indo-European *d(w)is- Proto-Italic *dis- Latin dis- Latin spargō Latin dispergō From dis- + spargō.

Descendants
  • Frenchdisperser
  • Italiandispergere
  • Spanishdespergir
  • Spanishdispersar
  • Englishdisperge
  • Englishdisperse
  • Germandepergieren
  • Dutchdispergeren

In English words that came into English from dispergō

  • dispersedispersus
  • dispersiondispersiō
  • dispergedispergere

Quick answers

What does dispergō mean in Latin?
dispergō, a verb, means “to scatter (about) or disperse”.
What are the principal parts of dispergō?
dispergō, dispergere, dispersī, dispersum (third conjugation).
How do you pronounce dispergō?
In classical Latin, [dɪsˈpɛr.ɡoː]; in ecclesiastical (church) Latin, [disˈpɛr.ɡo].
Where does dispergō come from?
Proto-Indo-European *dwóh₁ → Latin dispergō.
Which English words come from dispergō?
English words that go back to Latin dispergō include disperse, disperge and dispersion.