LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbthird conjugation

dīrumpō

dīrumpō (present infinitive dīrumpere, perfect active dīrūpī, supine dīruptum)
Classical[diːˈrʊm.poː]Ecclesiastical[diˈrum.po]

Meaning

  1. to break down, to wear away
    Hīs ego tamen diēbus, lūdīs scaenicīs, nē forte videar tibi nōn modo beātus sed līber omnīnō fuisse, dīrūpī mē paene in iūdiciō Gallī Canīnī, familiāris tuī.As for me, these past days, during the plays (in case you picture me as a free man, if not a happy one), I pretty well ruptured my lungs defending your friend Gallus Caninius.62 BCE – 43 BCE, Cicero, Epistulae ad familiares
  2. to burst or shatter; destruct

Conjugation conjugation 3

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.dīrumpōdīrumpēbamdīrumpamdīrūpīdīrūperamdīrūperō
2nd sg.dīrumpisdīrumpēbāsdīrumpēsdīrūpistīdīrūperāsdīrūperis
3rd sg.dīrumpitdīrumpēbatdīrumpetdīrūpitdīrūperatdīrūperit
1st pl.dīrumpimusdīrumpēbāmusdīrumpēmusdīrūpimusdīrūperāmusdīrūperimus
2nd pl.dīrumpitisdīrumpēbātisdīrumpētisdīrūpistisdīrūperātisdīrūperitis
3rd pl.dīrumpuntdīrumpēbantdīrumpentdīrūpērunt
dīrūpēre
dīrūperantdīrūperint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.dīrumpamdīrumperemdīrūperimdīrūpissem
2nd sg.dīrumpāsdīrumperēsdīrūperīsdīrūpissēs
3rd sg.dīrumpatdīrumperetdīrūperitdīrūpisset
1st pl.dīrumpāmusdīrumperēmusdīrūperīmusdīrūpissēmus
2nd pl.dīrumpātisdīrumperētisdīrūperītisdīrūpissētis
3rd pl.dīrumpantdīrumperentdīrūperintdīrūpissent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.dīrumpordīrumpēbardīrumpar
2nd sg.dīrumperis
dīrumpere
dīrumpēbāris
dīrumpēbāre
dīrumpēris
dīrumpēre
3rd sg.dīrumpiturdīrumpēbāturdīrumpētur
1st pl.dīrumpimurdīrumpēbāmurdīrumpēmur
2nd pl.dīrumpiminīdīrumpēbāminīdīrumpēminī
3rd pl.dīrumpunturdīrumpēbanturdīrumpentur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.dīrumpardīrumperer
2nd sg.dīrumpāris
dīrumpāre
dīrumperēris
dīrumperēre
3rd sg.dīrumpāturdīrumperētur
1st pl.dīrumpāmurdīrumperēmur
2nd pl.dīrumpāminīdīrumperēminī
3rd pl.dīrumpanturdīrumperentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.dīrumpedīrumpere
pres. 2nd pl.dīrumpitedīrumpiminī
fut. 2nd sg.dīrumpitōdīrumpitor
fut. 3rd sg.dīrumpitōdīrumpitor
fut. 2nd pl.dīrumpitōte—
fut. 3rd pl.dīrumpuntōdīrumpuntor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitivedīrumperedīrumpī
perfect infinitivedīrūpissedīruptum esse
future infinitivedīruptūrum essedīruptum īrī
present participledīrumpēns—
perfect participle—dīruptus
dīrupta, dīruptā, dīruptae, dīruptam, dīruptārum, dīruptās, dīrupte, dīruptī, dīruptīs, dīruptō, dīruptōrum, dīruptōs
future participledīruptūrus
dīruptūra, dīruptūrā, dīruptūrae, dīruptūram, dīruptūrārum, dīruptūrās, dīruptūre, dīruptūrī, dīruptūrīs, dīruptūrō, dīruptūrōrum, dīruptūrōs, dīruptūrum
dīrumpendus
dīrumpundus, dīrumpenda, dīrumpendā, dīrumpendae, dīrumpendam, dīrumpendārum, dīrumpendās, dīrumpende, dīrumpendīs, dīrumpendōrum, dīrumpendōs
gerunddīrumpendī, dīrumpendō, dīrumpendumsupinedīruptum, dīruptū

dī-rumpo or disr-, rūpi, ruptum, 3,
I. v. a., to break or dash to pieces; to break, burst asunder (rare but class.).
I. Lit.: tabulā caput, Plaut. Bacch. 3, 3, 37: ne medius disrumpar miser, id. Curc. 2, 1, 7: cum se in nubem induerint (venti) ejusque tenuissimam quamque partem coeperint dividere atque disrumpere, Cic. Div. 2, 19, 44: imagines, Tac. H. 1, 55: homo diruptus, i. e. that has a rupture (c. c. dirutus), Cic. Phil. 13, 12.—In an obscene sense, Plaut. Cas. 4, 3, 11 al.—
II. Trop.
A. To break off, sunder, sever: amicitias exorsa aliqua offensione dirumpimus, Cic. Lael. 22 fin.; cf.: humani generis societatem, id. Off. 3, 5, 21: regnum, Vulg. 3 Reg. 11, 11.—And in a figure borrowed from a play (in which two persons tugged at the ends of a rope until it broke, or one of them fell to the ground): cave dirumpatis, i. e. the rope or thread of your recollection, Plaut. Poen. prol. 117.— Esp. freq.,
B. Pass. in colloquial lang., to burst with envy, etc.: unum omnia posse dirumpuntur ii qui, etc., Cic. Att. 4, 16, 10; cf.: infinito fratris tui plausu dirumpitur, id. Fam. 12, 2, 2: dirumpor dolore, id. Att. 7, 12, 3; cf. risu, App. M. 3, p. 130, 3.—Once act.: dirupi me paene, I nearly burst myself with earnest speaking, Cic. Fam. 7, 1, 4.

Origins

Proto-Indo-European *Hrew-? Proto-Indo-European *Hrewp- Proto-Indo-European *-né- Proto-Indo-European *Hrunépti Latin rumpō Latin dīrumpō From dis- + rumpō.

Descendants
  • Italiandirompere
  • Frenchdérompre
  • Englishdisrupt
  • Dutchdisrumperen

Quick answers

What does dīrumpō mean in Latin?
dīrumpō, a verb, means “to break down, to wear away; to burst or shatter; destruct”.
What are the principal parts of dīrumpō?
dīrumpō, dīrumpere, dīrūpī, dīruptum (third conjugation).
How do you pronounce dīrumpō?
In classical Latin, [diːˈrʊm.poː]; in ecclesiastical (church) Latin, [diˈrum.po].