difficilis
Meaning
- two terminationdifficult, hard, troublesome
[...] PAMPHILUS: Quidvīs patiar. DĀVUS: Pater est, Pamphile: / difficile est. [...].
(In context: The problem is “difficult” to resolve in part because Pamphilus’ father is “difficult” or obstinate.)166 BCE, Publius Terentius Afer, Andria 380–381[…]: ūnum per Sēquanōs, angustum et difficile inter mōntem Iūram et flūmen Rhodanum, vix quā singulī carrī dūcerentur; […].
[They had two possible routes]: one through the Sequani, a narrow and difficult [passage] between Mount Jura and the Rhone River, where single carts could scarcely be led; […] .c. 52 BCE, Julius Caesar, Commentarii de bello Gallico 1.6 - two terminationobstinate, intractable, hard to please or manage
Latīnē defined in Latin in our graded readers
quod magnō labōre fit; labor difficilis.Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Arduus · Difficilis
Arduus (from ὀρθός) means difficult to ascend, in opp. to pronus; on the other hand, difficilis means difficult to execute, in opp. to facilis. Arduus involves a stronger notion of difficulty, and denotes the difficult when it borders on the impossible. Plin. Ep. iv. 17. Est enim res difficilis ardua. Tac. Hist. ii. 76. Æstimare debent, an quod inchoatur, reipublicæ utile, ipsis gloriosum, aut promptum effectu, aut certe non arduum sit. Cic. Verr. i. 51. Cum sibi omnes ad illum allegationes difficiles, omnes aditos arduos, ac pæne interclusos, viderent. (ii. 105.)
Austerus · Severus · Difficilis · Morosus · Tetricus
1. Austerus (αὐστηρός, from αὔω) denotes gravity as an intellectual, severus (αὐηρός) as a moral quality. The austerus in opp. to jucundus, Plin. H. N. xxxiv. 8. xxxv. 11, is an enemy to jocularity and frivolity, and seeks in science, learning, and social intercourse, always that which is serious and real, at the risk of passing for dull; the severus, in opp. to luxuriosus, Quintil. xi. 3, 74, is rigid, hates all dissoluteness and laxity of principle, and exacts from himself and others self-control and energy of character, at the risk of passing for harsh. The stoic, as a philosopher, is austerus, as a man, severus. 2. Austerus and severus involve no blame; whereas difficilis, morosus, and tetricus, denote an excess or degeneracy of rigor. The difficilis understands not the art of easy and agreeable converse, from hypochondria and temperament; the morosus (from mos) is scrupulous, and wishes everything to be done according to rule, from scrupulosity and want of tolerance; the tetricus (redupl. of trux, τραχύς) is stiff and constrained, from pedantry and want of temper. (iii. 232.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | difficilis | difficilis | difficile |
| genitive | difficilis | difficilis | difficilis |
| dative | difficilī | difficilī | difficilī |
| accusative | difficilem | difficilem | difficile |
| ablative | difficilī | difficilī | difficilī |
| vocative | difficilis | difficilis | difficile |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | difficilēs | difficilēs | difficilia |
| genitive | difficilium | difficilium | difficilium |
| dative | difficilibus | difficilibus | difficilibus |
| accusative | difficilīs difficilēs | difficilīs difficilēs | difficilia |
| ablative | difficilibus | difficilibus | difficilibus |
| vocative | difficilēs | difficilēs | difficilia |
nulla est tam facilis res, quin difficilis siet, quom invitus facias, Ter. Heaut. 4, 6, 1; cf. Plaut. Trin. 3, 2, 20; and: sacrorum diligentiam difficilem, apparatum perfacilem esse voluit, Cic. Rep. 2, 14 Mos.: quae facilia ex difficillimis animi magnitudo redegerat, Caes. B. G. 2, 27, fin.: quam graves, quam difficiles plerisque videntur calamitatum societates! Cic. Lael. 17 fin.: res arduae ac difficiles, id. Inv. 2, 54, 163; cf. id. Or. 10; id. Tusc. 3, 34 fin.; Plin. 17, 4, 3, § 28: contortae res et difficiles, Cic. de Or. 1, 58 fin.: quam scopuloso difficilique in loco verser, id. Div. in Caecil. 11, 35; cf.: in locos difficiles abire, Sall. J. 87 fin. Kritz.: iter angustum et difficile, Caes. B. G. 1, 6; id. B. C. 1, 65, 3: valles, id. ib. 1, 68, 2: difficili et arduo ascensu, id. ib. 3, 34; Cic. Verr. 2, 4, 23: difficilis atque impedita palus, Caes. B. G. 7, 19: transitus, id. ib. 6, 7, 5: aditus, id. ib. 7, 36; Hor. S. 1, 9, 56: tempus anni difficillimum, Caes. B. C. 1, 48, 5: difficili rei publicae tempore, Cic. de Imp. Pomp. 21: difficillimo reip. tempore, id. Phil. 5, 13, 36; cf. id. Caecin. 4, 11: difficilioribus usi tempestatibus, Caes. B. C. 3, 15, 4: partus, Plin. 24, 5, 13, § 22: urina, id. 23, 9, 83, § 165: venter, id. 22, 13, 15, § 33 et saep.: (Macer et Lucretius) alter humilis, alter difficilis, Quint. 10, 1, 87 Frotsch.: nimium difficile est reperiri amicum, Plaut. Trin. 3, 1, 20; so with a subjectclause, Ter. And. 1, 3, 6; Lucr. 1, 138; Cic. Lael. 6, 22; 8, 26; 10, 33 et saep.; Caes. B. G. 1, 14, 2; 7, 58, 2; id. B. C. 1, 50 fin. et saep.; cf.: difficile ad fidem est in tam antiqua re, quot pugnaverint ceciderintve exacto affirmare numero, Liv. 3, 5, 12: difficile est longum subito deponere amorem, Cat. 77, 13.—Prov.: difficile est, crimen non prodere vultu, Ov. M. 2, 447: difficile est, tristi fingere mente jocum, Tib. 3, 7, 2: (rebus) difficilibus ad eloquendum, Cic. Off. 1, 35, 126: ad percipiendum, Quint. 8 prooem. § 4. —With supin.: difficile factu est, Cic. Rep. 1, 43; so, factu, id. Off. 1, 21, 71; id. N. D. 3, 1; id. Univ. 11: dictu, id. Lael. 3, 12; 7, 23; id. Fam. 1, 7, 2: aditu (locus), Sall. J. 91 fin. Kritz.—With dat.: fructus difficilis concoctioni, Plin. 23, 8, 79, § 151.—With gerund.: in difficili esse, Liv. 3, 65, 11; cf.: in facili esse, id. 3, 8, 9; so, in difficili rem esse, Cels. 5, 26 fin.: ille casus in difficili est, si, etc., Dig. 28, 2, 29, § 15.difficiles ac morosi, Cic. Or. 29 fin.; cf. id. Fin. 1, 18, 61; Att. ap. Non. 407, 25; Hor. S. 2, 5, 90; id. A. P. 173: senex, Ter. Heaut. 3, 2, 24; cf.: moderati nec difficiles nec inhumani senes, Cic. de Sen. 3, 7: sunt morosi et anxii et iracundi et difficiles senes, id. ib. 18, 65: avunculus difficillimā naturā, Nep. Att. 5; cf.: difficili bile tumet jecur, Hor. C. 1, 13, 4: parens in liberos difficilis, Att. ap. Cic. N. D. 3, 29, 72: Penelopen difficilem procis, Hor. C. 3, 10, 11: vocanti, id. ib. 3, 7, 32: Gradivo, Ov. A. A. 2, 566: precibus, id. P. 2, 2, 20.— Trop.: terrae, intractable, Verg. G. 2, 179. —Prov.: difficilem oportet aurem habere ad crimina, deaf, inaccessible, Pub. Syr. 133 (Rib.).—Adv., in three forms (but the use of the adv. is mostly avoided by the best authors, difficile est taking its place, v. supra). difficilius, Caes. B. G. 7, 58; Quint. 1, 12, 8; 11, 2, 28; Plin. 22, 21, 28, § 56; Suet. Caes. 29; id. Ner. 43 al.— Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*dwóh₁
- Latindifficilis
Proto-Indo-European *trísinflu. Proto-Indo-European *d(w)is- Proto-Italic *dis- Latin dis- Proto-Indo-European *dʰeh₁- Proto-Indo-European *dʰeh₁k- Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *dʰh₁kyéti Proto-Italic *θakjō Proto-Italic *fakjō Latin faciō Proto-Indo-European *-elis Proto-Italic *-elis Latin -ilis Latin facilis Latin difficilis From dis- + facilis (“easy”).
- Catalandifícil
- Italiandifficile
- Occitandificil
- Englishdifficilefrom Old French difficile
- Frenchdifficilefrom Old French difficile
- Portuguesedifícil
- Romaniandificil
- Spanishdifícil
- Emiliandifézzil
- Galiciandifícil