nounfifth declension
diēs Dominicus
diēs Dominicus m (genitive diēī Dominicī)
Classical[ˈdi.eːs dɔˈmɪ.nɪ.kʊs]Ecclesiastical[ˈdiː.es doˈmiː.ni.kus]
Meaning
- Late LatinSunday
Cum luce autem, quia dominica dies est, et proceditur in ecclesia maiore, quam fecit Constantinus, quae ecclesia in Golgotha est post Crucem, et fiunt omnia secundum consuetudinem, qua et ubique fit die dominica.
At dawn, however, as it is Sunday, the people go to the greater church built by Constantine, located in Golgotha behind the Cross. They carry out everything that is usual everywhere on Sunday.late 4th c. CE, Egeria, Peregrinatio ad loca sancta 2.25
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | diēs Dominicus | diēs Dominicī |
| genitive | diēī Dominicī | diērum Dominicōrum |
| dative | diēī Dominicō | diēbus Dominicīs |
| accusative | diem Dominicum | diēs Dominicōs |
| ablative | diē Dominicō | diēbus Dominicīs |
| vocative | diēs Dominice | diēs Dominicī |
Origins
From diēs m or f (“day”) + dominicus (“of the Lord”). Found from about AD 200 onwards as a Christian replacement for the pagan diēs Sōlis (since that was named in honour of the sun-god Sol).
Gallo-Romance
- Catalandiumenge
- Occitandimenge
- Old Frenchdiemenche
- Franco-Provençaldemenge, demenche
Calques
- EnglishLord's Day
- Chinese主日
- Dutchdag des Heren
- Old Norsedrôttinsdagr
- Old High Germanfrôntag
- VietnameseChủ nhật
Balkan Romance
- Romanianduminică
- AromanianDumãnicã
Italo-Romance
- Italiandomenica
- Corsicandumenica
- Neapolitandumeneca
- Siciliandumìnica
Insular Romance
- Sardiniandomìniga
Borrowings
- IrishDé Domhnaighfrom Old Irish día Domnaig
- ManxJedooneefrom Old Irish día Domnaig
- Scottish GaelicDidòmhnaichfrom Old Irish día Domnaig
- IrishDomhnachfrom Old Irish domnach
- ManxDoonaghtfrom Old Irish domnach
- Scottish GaelicDòmhnachfrom Old Irish domnach
- Basquedomeka
Ibero-Romance
- Asturiandomingu
- Leonesedomingu
- Mirandesedemingo
- Old Galician-Portuguesedomingo
- Old Spanishdomingo
Dalmatian
- unknowndomienca
North Italian
- Emiliandmanndga
- Emiliandmanga
- Emilianadmanga
- Emiliandmenga
- Friuliandomenie
- Ladindomenia
- Liguriandoménega
- Liguriandunmegna
- Lombarddumenega
- Lombarddomenga