noun · neutersecond declension
dēsīderium
dēsīderium n (genitive dēsīderiī or dēsīderī)
Classical[deː.siːˈdɛ.ri.ũː]Ecclesiastical[de.s̬iˈdɛː.ri.um]
Mille Verba core vocabulary
Meaning
- longing, desire, wish (especially for something once possessed)
- grief, regret (desire for something lost)
- need, necessity
- in pluralpleasures, desires
Latīnē defined in Latin in our graded readers
dolor quem sentīmus cum id quod amāmus abest.dēsīderium -ī n — in Mille Verba, Castra in Aegyptō
dolor absentis cārae reīdēsīderium -ī (n) — in Epistulae, ch. 9
amor reī absentis, cupīdōdēsīderium -ī (n) — in Metamorphoses I, ch. 21
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | dēsīderium | dēsīderia |
| genitive | dēsīderiī dēsīderī | dēsīderiōrum |
| dative | dēsīderiō | dēsīderiīs |
| accusative | dēsīderium | dēsīderia |
| ablative | dēsīderiō | dēsīderiīs |
| vocative | dēsīderium | dēsīderia |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- desiderio exardescere
- to be consumed with longing.
- desiderio alicuius rei teneri, affici (more strongly flagrare, incensum esse)
- to long for a thing, yearn for it.
dēsīdĕrĭum, ii, n. desidero,
I. a longing, ardent desire or wish, properly for something once possessed; grief, regret for the absence or loss of any thing (for syn. cf.: optio, optatio, cupido, cupiditas, studium, appetitio, voluntas—freq. and class.).
I. Prop.
(a). With gen. object.:
te desiderium Athenarum cepisset, Ter. Hec. 1, 2, 13; cf.: me desiderium tenet urbis, Cic. Fam. 2, 11; Hor. Ep. 1, 14, 22; and, locorum, Ov. Tr. 3, 2, 21: rerum earum, Lucr. 3, 901; cf. id. 3, 922; 918: esse in desiderio alicujus, Cic. Fam. 2, 12 fin.: desiderium conjunctissimi viri ferre, id. Lael. 27, 104: Scipionis desiderio moveri, id. ib. 3, 10: tam cari capitis, Hor. Od. 1, 24, 1: defuncti, Suet. Calig. 6 et saep.: desiderio id fieri tuo (for tui), Ter. Heaut. 2, 3, 66; cf.: voluntas, in qua inest aliqua vis desiderii ad sanandum volnus injuriae, Cic. Fam. 15, 4, 14.—(b). Absol.: pectora dura tenet desiderium, Enn. ap. Cic. Rep. 1, 41:
alicui esse magno desiderio, Ter. Heaut. 4, 5, 5: explere exspectationem diuturni desiderii, Cic. de Or. 1, 47, 205: quo (desiderio) conficior, id. Or. 10: ex desiderio laborare, id. Fam. 6, 11: facere aliquid cum desiderio, id. Lael. 21, 81: demus hoc desiderio jam pene publico, Quint. 8, 4, 29 et saep. In plur.: desideria alicujus commovere, Cic. Rab. perd. 9, 24; Hor. Od. 4, 5, 15 et saep. II. Trop., of a person, as the object of longing:
nunc desiderium, curaque non levis, Hor. Od. 1, 14, 18: desiderio meo nitenti, Catull. 2, 5; and as a term of endearment: mea lux, meum desiderium ... valete, mea desideria, valete, Cic. Fam. 14, 2, 2 fin.; Catull. 2, 5.— III. Transf.
A. Want, need, necessity, in general (rare;
not ante-Aug.): cibi potionisque desiderium naturale, Liv. 21, 4 et saep.: pro desiderio corporum, Plin. 11, 50, 111, § 264: desideria scabendi, id. 30, 14, 43, § 127 al.—B. In the time of the empire, a request, petition on the part of inferiors:
desideria militum ad Caesarem ferenda, Tac. A. 1, 19; 1, 26; Suet. Aug. 17; Plin. Pan. 79, 6; Dig. 1, 16, 9; 25, 3, 5.—C. Desires, pleasures (late Lat.):
servientibus desideriis et voluptatibus, Vulg. Tit. 3, 3: carnis, id. Ephes. 2, 3.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
dēsīderium ī, n
cf. desidero, a longing, ardent desire, wish, want, grief, regret : Athenarum, T.: urbis, homesickness : coniunctissimi viri: tam cari capitis, H.: pectora diu tenet desiderium, Enn. ap. C.: Ita magno desiderio fuit ei filius, T.: Desideri pocula, love-potions , H.: desideria imperitorum commovere: fidelia, H.— Want, need, necessity : cibi naturale, L.: hae manūs suffecere desiderio meo, Cu.— A request, petition : desideria militum ad Caesarem ferenda, Ta.—Fig., of a person, a desire, longing : Nunc desiderium, curaque non levis, H.: valete, mea desideria.
Origins
- Proto-Indo-European*de
- Proto-Indo-European*déh₁
- Proto-Italic*dē
- Latindēsīderium
Latin de- Latin *sīder- Latin dēsīderō Proto-Indo-European *-(i)yós Proto-Italic *-ijos Proto-Italic *-ios Old Latin -ios Latin -iusnom. Latin -ium Latin dēsīderium From dēsīderō (“want, desire, wish for; miss, lack, need”) + -ium.
Descendants
- Italiandesiderio
- Italiandesidero
- Italiandisiderio
- Italiandisidero
- FrenchDidierfrom Latin Desiderius
- FrenchDizierfrom Latin Desiderius
- FrenchDisdierfrom Latin Desiderius
- FrenchDésiréfrom Latin Desiderius
- ItalianDesiderofrom Latin Desiderius
- ItalianDisderofrom Latin Desiderius