verbthird conjugation
dēdō
dēdō (present infinitive dēdere, perfect active dēdidī, supine dēditum)
Classical[ˈdeː.doː]Ecclesiastical[ˈdɛː.do]
Meaning
- transitiveto hand over, surrender, give up, consign, deliver, yield, abandon
- to devote, dedicate
Latīnē defined in Latin in our graded readers
trādōsurrender, give up
dēdō -ere, -didī — in De Bello Gallico II, ch. 4, 14 and De Bello Gallico III, ch. 13, 22
Conjugation conjugation 3
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | dēdō | dēdēbam | dēdam | dēdidī | dēdideram | dēdiderō |
| 2nd sg. | dēdis | dēdēbās | dēdēs | dēdidistī | dēdiderās | dēdideris |
| 3rd sg. | dēdit | dēdēbat | dēdet | dēdidit | dēdiderat | dēdiderit |
| 1st pl. | dēdimus | dēdēbāmus | dēdēmus | dēdidimus | dēdiderāmus | dēdiderimus |
| 2nd pl. | dēditis | dēdēbātis | dēdētis | dēdidistis | dēdiderātis | dēdideritis |
| 3rd pl. | dēdunt | dēdēbant | dēdent | dēdidērunt dēdidēre | dēdiderant | dēdiderint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | dēdam | dēderem | dēdiderim | dēdidissem |
| 2nd sg. | dēdās | dēderēs | dēdiderīs | dēdidissēs |
| 3rd sg. | dēdat | dēderet | dēdiderit | dēdidisset |
| 1st pl. | dēdāmus | dēderēmus | dēdiderīmus | dēdidissēmus |
| 2nd pl. | dēdātis | dēderētis | dēdiderītis | dēdidissētis |
| 3rd pl. | dēdant | dēderent | dēdiderint | dēdidissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | dēdor | dēdēbar | dēdar |
| 2nd sg. | dēderis dēdere | dēdēbāris dēdēbāre | dēdēris dēdēre |
| 3rd sg. | dēditur | dēdēbātur | dēdētur |
| 1st pl. | dēdimur | dēdēbāmur | dēdēmur |
| 2nd pl. | dēdiminī | dēdēbāminī | dēdēminī |
| 3rd pl. | dēduntur | dēdēbantur | dēdentur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | dēdar | dēderer |
| 2nd sg. | dēdāris dēdāre | dēderēris dēderēre |
| 3rd sg. | dēdātur | dēderētur |
| 1st pl. | dēdāmur | dēderēmur |
| 2nd pl. | dēdāminī | dēderēminī |
| 3rd pl. | dēdantur | dēderentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | dēde | dēdere |
| pres. 2nd pl. | dēdite | dēdiminī |
| fut. 2nd sg. | dēditō | dēditor |
| fut. 3rd sg. | dēditō | dēditor |
| fut. 2nd pl. | dēditōte | — |
| fut. 3rd pl. | dēduntō | dēduntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | dēdere | dēdī |
| perfect infinitive | dēdidisse | dēditum esse |
| future infinitive | dēditūrum esse | dēditum īrī |
| present participle | dēdēns | — |
| perfect participle | — | dēditus dēdita, dēditā, dēditae, dēditam, dēditārum, dēditās, dēditī, dēditōrum, dēditōs |
| future participle | dēditūrus dēditūra, dēditūrā, dēditūrae, dēditūram, dēditūrārum, dēditūrās, dēditūre, dēditūrī, dēditūrīs, dēditūrō, dēditūrōrum, dēditūrōs, dēditūrum | dēdendus dēdundus, dēdenda, dēdendā, dēdendae, dēdendam, dēdendārum, dēdendās, dēdende, dēdendīs, dēdendōrum, dēdendōs |
gerunddēdendī, dēdendō, dēdendumsupinedēditum, dēditū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- ventri deditum esse
- to be the slave of one's appetite.
- vino deditum esse, indulgere
- to be given to drink.
- vita omnibus flagitiis, vitiis dedita
- a life defiled by every crime.
- de industria, dedita opera (opp. imprudens)
- designedly; intentionally.
dē-do, dĭdi, dĭtum (
I. infin. pass. parag.:
dedier, Liv. 1, 32), 3, v. a., lit., to give away, give up from one's self; hence, with respect to the term. ad quem, to give up any thing to one, to surrender, deliver, consign, yield (stronger than do, q. v.—freq. and class.). I. Lit.
A. In gen.:
ancillas, Ter. Hec. 5, 2, 7; cf.: aliquem in pistrinum, id. Andr. 1, 2, 28: aliquem hostibus in cruciatum, Caes. B. G. 7, 71, 3; so, ad supplicium, Liv. 1, 5: ad exitium, Tac. A. 1, 32; id. H. 2, 10: ad necem, Liv. 9, 4; for which neci, Verg. G. 4, 90; Ov. F. 4, 840: telis militum, Cic. Mil. 1, 2: aliquem istis, Cic. Verr. 2, 4, 42: mihi iratae infamem juvencum, Hor. Od. 3, 27, 46: Assyrios cineri odores, impart, devote, Tib. 1, 3, 7.—B. Esp., milit. t. t., to deliver up, surrender some one or something to the enemy; and with se, to surrender one's self, capitulate: INIVSTE IMPIEQVE ILLOS HOMINES ILLASQVE RES DEDIER, an old formula in Liv. 1, 32:
urbem, agrum, aras, focos seque uti dederent, Plaut. Am. 1, 1, 71: eos, qui sibi Galliaeque bellum intulisset, sibi dedere, Caes. B. G. 4, 16, 3: so, auctores belli, Liv. 9, 1: eum hostibus, Suet. Caes. 24: Cirtam, Sall. J. 35, 1: Ambiani se suaque omnia sine mora dediderunt, Caes. B. G. 2, 15, 2: se suaque omnia Caesari, id. ib. 3, 16, 4; id. B. C. 3, 11 fin.: se alicui, id. B. G. 2, 15 fin.; 2, 28, 2; id. B. C. 2, 44, 1; 3, 28, 4 et saep.: se in ditionem atque in arbitratum Thebano poplo, Plaut. Am. 1, 1, 102; Liv. 7, 31; 26, 33: incolumitatem deditis pollicebatur, Caes. B. C. 3, 28, 2; Tac. Agr. 16 al.: se, without dat., Caes. B. C. 2, 22; Liv. 42, 8 et saep.II. Trop.
A. In gen., to give up, yield, devote, dedicate; and with se, to give up, apply, devote, dedicate one's self (esp. freq. in Cic.):
Davo ego istuc dedam jam negoti, Ter. Andr. 5, 4, 50: membra molli somno, Lucr. 3, 113: aures suas poetis, Cic. Arch. 10 fin.: animum sacris, Liv. 1, 31 al.: aliquem cupiditati crudelitatique alicujus, Cic. Quint. 18 fin.; so, filiam (Verginiam) libidini App. Claudii, id. Fin. 2, 20 fin.; ef. Tac. A. 3, 23: collegam liberto, id. ib. 16, 10: tuus sum, tibi dedo operam, Plaut. Bacch. 1, 1, 60; cf.: ubi ei dediderit operas, id. ib. 11 al.: corpora paupertate dedita morti, Lucr. 6, 1255: se totum Catoni, Cic. Rep. 2, 1; cf.: cui (sc. patriae) nos totos dedere ... debemus, id. Leg. 2, 2, 5; cf.: se toto animo huic discendi delectationi, id. Tusc. 5, 39 fin.: se penitus musicis, id. de Or. 1, 3, 10: se literis, id. Q. Fr. 3, 5, 4: se ei studio, id. de Or. 3, 15, 57: se doctrinae, id. Off. 1, 21, 71; Quint. 10, 2, 23; 11, 1, 35: se amicitiae eorum, Caes. B. G. 3, 22, 2 al.: ne me totum aegritudini dedam, Cic. Att. 9, 4; so, se totos libidinibus, id. Tusc. 1, 30; id. Or. 43, 148; id. Tusc. 2, 21, 48 et saep.: cum se ad audiendum, legendum scribendumque dediderit, Cic. de Or. 1, 21, 95: dede neci, Verg. G. 4, 90; Ov. H. 14, 125; id. F. 4, 840: se ad literas memoriasque veteres, Gell. 2, 21, 6: cum se doctrinae penitus dedidissent, Lact. 1, 1, 1.—Absol.: dediderim periculis omnibus, Cic. Fragm. ap. Quint. 9, 3, 45.—b. dēdĭta ŏpĕra, adverb., purposely, designedly, intentionally, Plaut. Trin. 1, 2, 29; Ter. Eun. 5, 2, 2; Afran. ap. Non. 433, 30; Cic. Att. 10, 3; Liv. 2, 29; 2, 51; Col. 12, 4, 5;
in the order opera dedita, Cic. de Or. 3, 50, 193; and in MSS. ellipt., dedita, id. Att. 15, 4, 4; cf. dedita, ἐπιτηδές, Gloss. —B. In Partic.: manus, for the usual dare manus, to give up, to yield: si tibi vera videntur, dede manus;
aut, si falsum est, accingere contra, Lucr. 2, 1043.—Hence, dēdĭtus, a, um, P. a. (acc. to no. II. A.), given up to, addicted, devoted to something; eager, assiduous, diligent (class.; esp. freq. in Cic.). (a). With dat.:
hoc magis sum Publio deditus, quod, etc., Cic. Fam. 5, 8, 4; cf.: nimis equestri ordini deditus, id. Brut. 62, 223: eorum voluntati et gratiae deditus fuit, Cic. Verr. 2, 3, 24: his studiis, id. de Or. 1, 13, 57; id. Arch. 6, 12: studio literarum, id. Brut. 21, 79: literis, id. Fam. 1, 7 fin.: artibus, id. de Or. 1, 1, 2; cf. id. Cael. 30, 72; Liv. 1, 57: nec studio citharae nec Musae deditus ulli, Hor. S. 2, 3, 105 al.: animus libidini deditus, Cic. Cael. 19, 45: vitiis flagitiisque omnibus, id. Rosc. Am. 13 fin.: ventri atque somno, Sall. C. 2, 8; cf.: somno ciboque, Tac. G. 15: corporis gaudiis, Sall. J. 2, 4; cf. id. ib. 85, 41: quaestui atque sumptui, id. Cat. 13 fin.; Suet. Vit. 13: agriculturae, Vulg. 2 Par. 26, 10: vino, id. 2 Tim. 3, 8.—Comp.: uxoribus deditior, Eutr. 10, 15.—Sup.: ab optimo certe animo ac deditissimo tibi, Dolab. ap. Cic. Fam. 9, 9, 1.—(b). In Lucret. and Catull. with in:
in pugnae studio quod dedita mens est, Lucr. 3, 647: in rebus animus, id. 4, 816; Catull. 61, 102.—* (g). With an adv. of place:
ubi spectaculi tempus venit deditaeque eo (sc. ad spectacula) mentes cum oculis erant, Liv. 1, 9, 10.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
dē-dō didī, ditus, ere,
to give away, give up, surrender, deliver, consign, yield, abandon, render: Ancillas, T.: te in pistrinum, T.: aliquem hostibus in cruciatum, Cs.: servum ad supplicium: neci, V.: mihi iuvencum iratae, H.—In war, to deliver up, surrender: illas res dedier mihi exposco, L. (old form.): legati ad dedendas res missi, L.: se suaque omnia Caesari, Cs.: se in arbitrium populi R., L.: sese sine fraude, Cs.—Fig., to give up, yield, devote, dedicate, surrender, consign, abandon, apply: Davo istuc negoti, T.: aurīs suas poetis: animum sacris, L.: se penitus musicis: se amicitiae eorum, Cs.: se totos libidinibus: dede neci, V.—P. perf., in the phrase, deditā operā, purposely, on purpose, designedly, intentionally: Quasi deditā operā domi erant, T.: has ad te litteras misi: deditā operā propulsa pecora, L.: operā deditā: facere.
Origins
- Proto-Indo-European*de
- Proto-Indo-European*déh₁
- Proto-Italic*dē
- Latindēdō
Latin dē- Proto-Indo-European *deh₃-redup. Proto-Indo-European *-ti Proto-Indo-European *dédeh₃ti Proto-Italic *didō Latin dō Latin dēdō From dē- + dō (“to give”).
Descendants
- Romaniandeda