cupīdō1
Meaning
- desire, longing, especially amorous desire, eagerness
- lust, passion, greed
cupīdō caeca
blind ambition
Latīnē defined in Latin in our graded readers
cupiditās magna, magnum dēsīderium.Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Cupido · Cupiditas · Libido · Voluptas
1. Cupido is the desire after something, considered actively, and as in action, in opp. to aversion; whereas cupiditas is the passion of desire, considered neutrally, as a state of mind, in opp. to tranquillity of mind. Cupido must necessarily, cupiditas may be, in construction with a genitive, expressed or understood; in this case, cupido relates especially to possession and money, cupiditas, to goods of every kind. Vell. P. ii. 33. Pecuniæ cupidine: and further on, Interminatam imperii cupiditatem. 2. Cupido and cupiditas stand in opp. to temperate wishes; libido (from λίψ) the intemperate desire and capricious longing after something, in opp. to rational will, ratio, Suet. Aug. 69, or voluntas, Cic. Fam. ix. 16. Libidines are lusts, with reference to the want of self-government; voluptates, pleasures, in opp. to serious employments, or to pains. Tac. H. ii. 31. Minus Vitellii ignavæ voluptates quam Othonis flagrantissimæ libidines timebantur. (v. 60.)
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | cupīdō | cupīdinēs |
| genitive | cupīdinis | cupīdinum |
| dative | cupīdinī | cupīdinibus |
| accusative | cupīdinem | cupīdinēs |
| ablative | cupīdine | cupīdinibus |
| vocative | cupīdō | cupīdinēs |
Romulum cupido cepit urbis condendae, Liv. 1, 6, 3: cupido eum ceperat in verticem montis ascendendi, id. 40, 21, 2; and with inf.: cupido incessit Aethiopiam invisere, Curt. 4, 8, 3: aquae, Plaut. Trin. 3, 2, 50; cf.: laticum frugumque, Lucr. 4, 1093: gloriae, Sall. C. 7, 3: aeternitatis perpetuaeque famae, Suet. Ner. 55: lucis, Quint. 6, prooem. § 13: placendi, id. 10, 7, 17 al.— res medii cuppedine victae, overcome by their tendency to a centre, Lucr. 1, 1082.—honorum caeca (with avarities), Lucr. 3, 59; cf. honoris, Sall. C. 3, 5: mala vitaï, Lucr. 3, 1077: immitis uvae (i. e. virginis immaturae), Hor. C. 2, 5, 9: praedae caeca, Ov. M. 3, 620: intempestiva concubitūs, id. ib. 10, 689; cf. Veneris, id. ib. 14, 634 et saep.: difficilia faciundi, Sall. J. 93, 3: ejus (oppidi) potiundi, id. ib. 89, 6: quarum (rerum) inmodica cupido inter mortales est, Liv. 6, 35, 6: populos ad cupidinem novae fortunae erigere, id. 21, 19, 7.—In plur.: malae dominationis cupidinibus flagrans, Tac. A. 13, 2.—homines cupidine caeci, Lucr. 4, 1153; so id. 4, 1090: cuppedinis acres curae, id. 5, 45; Hor. C. 2, 16, 15 et saep.: femineus, Ov. M. 9, 734; cf. muliebris, Tac. A. 4, 39.—In plur., Hor. S. 1, 2, 111; 2, 7, 85; Tac. A. 3, 52: eo provectas Romanorum cupidines, ut non corpora, ne senectam quidam aut virginitatem inpollutam relinquant, id. ib. 14, 35.—differor Cupidine ejus, Plaut. Poen. 1, 1, 29; cf.: visae virginis, Ov. M. 13, 906; Plaut. Am. 2, 2, 210; cf. id. Poen. 1, 1, 68. —In plur.: me, Contactum nullis ante cupidinibus, Prop. 1, 1, 2.—Hence, in the form CVPEDO, Inscr. Orell. 1367.—In plur.: mater saeva Cupidinum, Hor. C. 1, 19, 1 Orell. ad loc.; 4, 1, 5 al.; cf. of sculptured figures: exstant caelati scyphi ... Myos in eādem aede Silenos et Cupidines, Plin. 33, 12, 55, § 155; 36, 5, 4, § 41. —Hence, tela, Ov. Tr. 4, 10, 65: sagittae, id. R. Am. 157.—Transf., lovely, charming ( = formosus), Mart. 7, 87, 9.— equina, Col. 6, 27, 3: equi cupidine sollicitati, id. 6, 27, 8.—Narcissum incusat cupidinis ac praedarum, Tac. A. 12, 57; in plur., id. H. 1, 66.—* Cupido sordidus, sordid Avarice, Hor. C. 2, 16, 15.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*kwep-
- Latincupīdō
Proto-Indo-European *kup-yé-tider. Proto-Italic *kupjō Latin cupiō Proto-Indo-European *-Hōder. Latin -ēdō Latin -īdō Latin cupīdō From cupiō (“to desire”) + -īdō.
- Italiancupidine
- Englishcupidinousfrom Latin *cupīdinōsus