noun · masculinefourth declension
complexus
complexus m (genitive complexūs)
Meaning
- masculinean embrace, (euphemistic) a sexual act
- masculinetie, bond
- Late Latinmasculinethe totality
- Late Latinmasculinesociety as a whole
- Late Latinmasculineunderstanding
Latīnē defined in Latin in our graded readers
amplexus; hīc: summacomplexus -ūs (m) — in IVLIANVS III: Persia, ch. 1
bracchia circum corpus datacomplexus -ūs (m) — in Metamorphoses I, ch. 8
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | complexus conplexus | complexūs conplexūs |
| genitive | complexūs conplexūs | complexuum conplexuum |
| dative | complexuī conplexuī | complexibus conplexibus |
| accusative | complexum conplexum | complexūs conplexūs |
| ablative | complexū conplexū | complexibus conplexibus |
| vocative | complexus conplexus | complexūs conplexūs |
complexus, a, um, Part., from complector.
complexus (con-), ūs, m. complector,
I. a surrounding, encompassing, encircling, embracing, embrace, etc. (class. in prose and poetry).
I. Lit.
A. Prop.
1. Of things (rare):
aether Omnia avido complexu cetera saepsit, Lucr. 5, 471; so id. 2, 1066: qui (mundus) omnia complexu suo coërcet et continet, Cic. N. D. 2, 22, 58; 2, 40, 101: lapides alligati complexu silicis, by a binding, Plin. 36, 22, 45, § 161.—2. Of persons:
secutae conlocutiones cum Trebonio complexusque, Cic. Phil. 11, 2, 5: corporum, id. Tusc. 3, 20, 46: e complexu parentum abreptos filios ad necem ducere, Cic. Verr. 2, 1, 3, § 7: ubi complexu coierunt membra tenaci, in a mutual close embrace, Ov. M. 4, 377: complexu matris avellere natam, Cat. 62, 21; cf. id. 64, 88; 64, 118; Cic. Font. 17, 36; id. Fl. 38, 95; Liv. 2, 40, 5; Quint. 6, 1, 42; 8, 3, 68: Venerio, in copulation, Cic. Div. 2, 69, 143.—In plur., * Hor. S, 1, 5, 43; Verg. A. 5, 742; Ov. M. 3, 286; 10, 388; 6, 249.—Rarely (like complector itself), of hostile embrace, close combat: in Martis complexu cadere, Quint. Decl. 4, 22: armorum, Tac. Agr. 36; cf. of a serpent: longis amplexibus illos necat, Ov. M. 3, 48: luctari complexu, Plin. 9, 30, 48, § 91.—B. Transf., as a measure, the reach:
(cedrus) crassitudinis ad trium hominum conplexum, Plin. 16, 40, 76, § 203.—II. Trop.
A. A connection in discourse (very freq. in Quint.):
vitium non est in sensu, sed in complexu, Quint. 1, 5, 46; cf. id. 9, 4, 32: brevis verborum, id. 7, 3, 18: sermonis, id. 9, 3, 18: in complexu loquendi serieque, id. 1, 5, 3: legum aliorumque scriptorum, id. 5, 10, 107: causarum, id. 5, 10, 103; 7, 2, 57: rerum, personarum, temporum, id. 3, 5, 7 et saep.—B. A friendly embracing, love, affectionate relation, etc.:
venisti in sinum et complexum tuae mimulae, Cic. Phil. 2, 25, 61; cf.: res publica Pompeii filium suo sinu complexuque recipiet, id. ib. 13, 4, 9; id. Pis. 9, 19: totius gentis humanae, id. Fin. 5, 23, 65; id. Cat. 2, 10, 22: at tu easdem artes in complexu, oculis, auribus habes, Plin. Pan. 47, 2.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
complexus
P. of complector.
complexus (con-) ūs, m
PARC-, PLEC-, a surrounding, encompassing, encircling, embracing, embrace, clasp, grasp: (mundus) omnia complexu suo continet: alqm de complexu parentum rapere: divelli a parentum complexu, S.: complexum accipere, L.: complexum armorum non tolerabant, close combat, Ta.: quis te nostris conplexibus arcet? V.: (quercum) complexibus ambit, a firm grasp, O.: longis amplexibus illos necat (of a serpent), O. — Fig., embrace, affection, love, bosom: res p. alqm suo sinu complexuque recipiet: genus (hominum) de complexu eius et sinu, his chosen and bosom friends.
Origins
- Proto-Indo-European*ḱe?
- Proto-Indo-European*ḱóm
- Proto-Italic*kom
- Proto-Italic*kom-
- Latincomplexus
Proto-Indo-European *pel- Proto-Indo-European *pleḱ-der. Proto-Italic *plektōder. Latin plectō Latin complector Proto-Indo-European *-tus Proto-Italic *-tus Latin -tus Latin complexus From complector + -tus (action noun suffix). (embrace): Compare typologically Turkish sarılma (a verbal noun of sarılmak, akin to sarmak).