LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
noun · masculinefourth declension

commeātus

commeātus m (genitive commeātūs)
Classical[kɔm.meˈaː.tʊs]Ecclesiastical[kom.meˈaː.tus]

Meaning

  1. supplies, provisions
  2. goods
  3. convoy, caravan
  4. furlough, leave of absence

Latīnē defined in Latin in our graded readers

Declension

declension
formsingularplural
nominativecommeātuscommeātūs
genitivecommeātūscommeātuum
dativecommeātuīcommeātibus
accusativecommeātumcommeātūs
ablativecommeātūcommeātibus
vocativecommeātuscommeātūs

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

intercludere commeatum
to cut off the supplies, intercept them.
commeatum militibus dare (opp. petere)
to give furlough, leave of absence to soldiers.
intercludere, prohibere hostes commeatu
to cut off all supplies of the enemy.

commĕātus (conm-), ūs, m. id..
I. A going to and fro, passing freely, going at will: in eo conclavid ego perfodi parietem, Quā conmeatus clam esset hinc huc mulieri, Plaut. Mil. 2, 1, 65; cf.: commeatum vocis exercent fauces, Pall. 1, 3.—
II. Meton.
A. A place through which one can pass back and forth, a thoroughfare, passage (rare; cf.: abitus, aditus, circuitus, etc.): nimis beat, quod conmeatus transtinet trans parietem, Plaut. Mil. 2, 5, 58: per hortum utroque conmeatus continet, id. Stich. 3, 1, 44; Dig. 43, 8, 2, § 25.—
B. A leave of absence from one's station for a definite time, a furlough: commeare, ultro citro ire: unde commeatus dari dicitur, id est tempus, quo ire, redire quis posset, Fest. p. 277, 27 Müll.: dare commeatum totius aestatis, Cic. Verr. 2, 5, 25, § 62: petere, Vell. 2, 11, 2; Suet. Tib. 10; id. Ner. 35; id. Galb. 6; id. Claud. 23: sumere, Liv. 3, 46, 10: dare, id. 3, 46, 9; Suet. Calig. 29: accipere, Plin. Ep. 3, 4, 2: in commeatu esse, to be on furlough, Liv. 33, 29, 4: commeatu abesse, Suet. Tib. 72; Dig. 4, 6, 35, § 9: in iis stativis satis liberi commeatus erant, Liv. 1, 57, 4: (legiones) promiscuis militum commeatibus infirmaverat, Tac. A. 15, 10; cf. id. H. 1, 46: cum miles ad commeatus diem non adfuit, on the day when the furlough expired, Quint. 7, 4, 14; cf. Auct. Her. 1, 14, 24: commeatūs spatium excedere, Dig. 49, 16, 14: ultra commeatum abesse, ib. 50, 1, 2, § 6.—Transf.: cras igitur (sc. proficiscar), nisi quid a te commeatus, Cic. Att. 13, 41 fin. dub. (al. commeat); v. Orell. N. cr.: longum mihi commeatum dederat mala valetudo, rest, Sen. Ep. 54, 1: servitus assidua... sine intervallo, sine commeatu, id. Q. N. 3, praef. § 16.—
C. A train, a convoy, caravan, a company carried, a transportation, trip, passage: Londinium copiā negotiatorum et commeatuum maxime celebre, Tac. A. 14, 33; 13, 39; Suet. Ner. 20: duobus commeatibus exercitum reportare instituit, Caes. B. G. 5, 23: secundum commeatum in Africam mittit ad Caesarem, Auct. B. Afr. 34: commeatibus per municipia ac colonias dispositis, supplies of provisions, relays of horses, etc., Suet. Tib. 38: cerneres canes... per omnem nostrum commeatum morsibus ambulare, App. M. 8, p. 209, 18.—
D. Provisions, supplies (very freq., esp. in the histt., in sing. and plur.): interclude inimicis commeatum; tibi muni viam, Quā cibatus commeatusque ad te et legiones tuas Tuto possit pervenire, Plaut. Mil. 2, 2, 70 sq.; cf.: importare in coloniam, id. Ep. 3, 2, 7: ex omnibus provinciis commeatu et publico et privato prohibebamur, Cic. Imp. Pomp. 17, 53: ne foro quidem et commeatu juvare populum Romanum, Cic. Verr. 2, 5, 21, § 52: commeatu nostros prohibere, Caes. B. G. 2, 9 fin.: neque exercitum sine magno commeatu atque molimento in unum locum contrahere posse, id. ib. 1, 34; Quint. 8, 6, 26: maritimi, Liv. 5, 54, 4: ex montibus invecti, id. 9, 13, 10: advecti, id. 9, 32, 2: convecto, id. 2, 14, 3 al.; Suet. Calig. 43: magni commeatus frumenti Romam subvecti, Liv. 28, 4, 7.—
2. Freq. opp. frumentum, the remaining supplies of war: ad Vesontionem rei frumentariae commeatūsque causā moratur, Caes. B. G. 1, 39: uti frumento commeatuque Caesarem intercluderet, id. ib. 1, 48; 3, 6; 3, 23 fin.; cf. Plaut. Mil. 2, 2, 70 supra.—*
E. Transf.: commeatus argentarius, gain acquired by money transactions, Plaut. Ps. 1, 5, 9.

Origins

  1. Proto-Indo-European*ḱe?
  2. Proto-Indo-European*ḱóm
  3. Proto-Italic*kom
  4. Proto-Italic*kom-
  5. Latincommeātus

Proto-Indo-European *mey- Proto-Indo-European *-os Proto-Indo-European *mey-o- Proto-Italic *mejo- Latin meō Latin commeō Proto-Indo-European *-tus Proto-Italic *-tus Latin -tus Latin commeātus From commeō (“to go to and fro, frequent”) + -tus (action noun suffix).

Descendants
  • Catalancomiat
  • Italiancommiato
  • Frenchcongéfrom Old French congiet
  • Englishcongeefrom Old French congiet
  • Italiancongedofrom Old French congiet
  • Occitancomjatfrom Old Occitan comjat
  • Occitanconjatfrom Old Occitan comjat
  • Dutchcongéfrom Old French congiet

Quick answers

What does commeātus mean in Latin?
commeātus, a noun, means “supplies, provisions; goods; convoy, caravan”.
What is the genitive of commeātus?
The genitive singular is commeātūs. commeātus is masculine, fourth declension.
How do you pronounce commeātus?
In classical Latin, [kɔm.meˈaː.tʊs]; in ecclesiastical (church) Latin, [kom.meˈaː.tus].
Where does commeātus come from?
Proto-Indo-European *ḱe? → Proto-Indo-European *ḱóm → Proto-Italic *kom → Proto-Italic *kom- → Latin commeātus.