noun · femininefirst declension
clēmentia
clēmentia f (genitive clēmentiae)
Classical[kɫeːˈmɛn.ti.a]Ecclesiastical[kleˈmɛn.t͡si.a]
Meaning
- mercy, clemency
- gentleness, mildness
- clemency, mildness (of climate or the weather)
- Grace (capitalized for royal/imperial titles and addresses)
Clementia tua
your Grace
Latīnē defined in Latin in our graded readers
mītis animus victōrisclēmentia -ae (f) — in IVLIANVS I: Gallia, ch. 15
mercy
clēmentia -ae — in Viri Romae Facillimi, ch. 14 and De Bello Gallico III
Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Mansuetudo · Clementia
Mansuetudo (from manui suetus) is the mildness and magnanimity of a private individual, who does not take vengeance for a mortification suffered, in opp. to iracundia; whereas clementia (from ἀκαλός, κηλεῖν, and mens,) the mercifulness and humanity of the ruler, or the judge, who does not inflict upon the malefactor the punishment which he deserves, in opp. to crudelitas. Sen. Clem. 2. Cic. Lig. 3. Att. viii. 9. Plin. Pan. 3. (v. 11.)
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | clēmentia | clēmentiae |
| genitive | clēmentiae | clēmentiārum |
| dative | clēmentiae | clēmentiīs |
| accusative | clēmentiam | clēmentiās |
| ablative | clēmentiā | clēmentiīs |
| vocative | clēmentia | clēmentiae |
clēmentĭa, ae, f. 1. clemens.
I. A calm, tranquil state of the elements, calmness, mildness, tranquillity (like clemens in this signif. mostly post-Aug.):
clementia ventorum, tranquillitas maris, App. de Deo Socr. p. 52, 1: soli caelique, Flor. 3, 3, 18; cf.: emollit gentes clementia caeli, Luc. 8, 366: aestatis, Plin. Ep. 5, 6, 5: hiemis, Col. 5, 5, 6: nascentis anni, id. 11, 3, 9: diei, id. 9, 13, 4: Nili, Stat. Th. 3, 527.—II. (Acc. to clemens, II. B.) Indulgent, forbearing conduct towards the errors and faults of others, moderation, mildness, humanity, forbearance, benignity, clemency, mercy (the class. signif.; very freq., esp. in prose;
syn.: benignitas, comitas, lenitas, mansuetudo, etc.): clementia (est), per quam animi temere in odium alicujus concitati invectio comitate retinetur, Cic. Inv. 2, 54, 164: clementia est temperantia animi in potestate ulciscendi, vel lenitas... in constituendis poenis, Sen. Clem. 2, 3: facilitas et clementia, * Ter. Ad. 5, 4, 7; cf. Cic. Off. 1, 25, 88: illam clementiam mansuetudinemque nostri imperii tantam in crudelitatem inhumanitatemque esse conversam, Cic. Verr. 2, 5, 44, § 115; id. Deiot. 15, 43; id. Lig. 3, 10: lenitas et clementia, id. Att. 14, 19, 2: clementia et probitas vestra, Sall. H. 1, 41, 1 Dietsch; Liv. 3, 58, 4; Ov. M. 8, 57; Quint. 9, 2, 28; Tac. H. 3, 19: juris, Quint. 7, 4, 18 Spald., and antith. to jus asperius, id. 9, 2, 90; opp. severitatem, Sen. Clem. 1, 1, 4: elephanti contra minus validos, Plin. 8, 7, 7, § 23: leonis in supplices, id. 8, 16, 19, § 48; and as an attribute of princes, id. 8, 7, 7, § 48; Vop. Aur. 44; whence a title of the emperors, v. IV.—Less freq., B. Kindness, sympathy:
satrapes violare clementiam quam regis opes minui maluit, Nep. Alcib. 10, 3.—III. Clementia, personified as a deity, the goddess of grace, Plin. 2, 7, 5, § 14; Stat. Th. 12, 482 sq.; Claud. Laud. Stil. 2, 6 sq.—
IV. A title of the emperor:
Clementia tua, Your Grace, Lampr. Alex. Sev. 65; Spart. ap. Geta, I. init.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
clēmentia ae, f
clemens, moderation, mildness, forbearance, benignity, clemency, mercy: clementiā in eos uti, Cs.: nihil magno viro dignius clementiā: victoris: monimentum clementiae suae: clementiā concordiam ordinum stabiliri, L.
Origins
From clēmēns + -ia.
Descendants
- Catalanclemència
- Englishclemency
- Frenchclémence
- Italianclemenza
- Portugueseclemência
- Romanianclemență
- Spanishclemencia
- Dutchclementie
- Galicianclemencia
- Old Frenchclementia