adjectivefirst/second-declension adjective
certus
certus (feminine certa, neuter certum, comparative certior, superlative certissimus, adverb certē or certō)
Classical[ˈkɛr.tʊs]Ecclesiastical[ˈt͡ʃɛr.tus]
№ 285 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary
Meaning
- adjectivecertain
In amōre, haec omnia īnsunt vitia: iniūriae, suspīciōnēs, inimīcitiae, indūtiae, bellum, pāx rūrsum: incerta haec sī tū postulēs ratiōne certa facere, nihilō plūs agās
In love, all these flaws are present: wrongs, suspicions, enmities, truces, war, [and] peace again: if you should desire to make these uncertain [things] certain by reasoning, you would accomplish no more than if you made some effort — by way of reason — to become insane.161 BCE, Publius Terentius Afer, Eunuchus 1.59–63 - adjectivefixed, settled, firm
- adjectiveresolved, determined
certum est mihi [+ infinitive]
it is my decision to..., I am resolved to..., I mean... - adjectivesure
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | certus | certa | certum |
| genitive | certī | certae | certī |
| dative | certō | certae | certō |
| accusative | certum | certam | certum |
| ablative | certō | certā | certō |
| vocative | certe | certa | certum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | certī | certae | certa |
| genitive | certōrum | certārum | certōrum |
| dative | certīs | certīs | certīs |
| accusative | certōs | certās | certa |
| ablative | certīs | certīs | certīs |
| vocative | certī | certae | certa |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- certum (mihi) est
- I am determined.
- certum deliberatumque est
- I am firmly resolved.
- sidera certis locis infixa
- the fixed stars.
- a certa ratione proficisci
- to be based on a sound principle.
- hoc (not tantum) certum est
- this much is certain.
- illud pro certo affirmare licet
- this much I can vouch for.
- certas rationes in agendo sequi
- to follow fixed principles of conduct.
- certo (certe) scio (Arch. 12. 32)
- I know for a fact.
4 more phrases
- fines certos terminosque constituere
- to impose fixed limitations.
- mihi exploratum est, exploratum (certum) habeo
- I am quite certain on the point.
- certiorem facere aliquem (alicuius rei or de aliqua re)
- to inform a person.
- genus universum in species certas partiri et dividere (Or. 33. 117)
- to analyse a general division into its specific parts.
certus, a, um orig. P. a. from cerno; hence, adj.,
I. determined, resolved, fixed, settled, purposed: non dubius.
I. (Acc. to cerno, II. D.) Certum est (mihi), it is determined, it is my (thy, his, etc.) decision, resolution, will, I am resolved, I mean, etc. (mostly ante-class.; most freq. in Plaut.); with inf.: quorum virtuti belli Fortuna pepercit, Eorundem me libertati parcere certum est, Enn. ap. Cic. Off. 1, 12, 38 (Ann. v. 206 Vahl.):
certum'st hominem eludere, Plaut. Am. 1, 1, 109: tibi credere, id. Aul. 4, 9, 7; cf. id. Capt. 3, 1, 32; id. Curc. 2, 1, 1; id. Cas. 2, 4, 15; id. Cist. 3, 1, 16; id. Ep. 5, 1, 57; id. Bacch. 5, 2, 37; id. Most. 1, 3, 80; id. Men. 5, 6, 12; id. Mil. 2, 3, 32; id. Merc. 3, 1, 7; id. Ps. 1, 5, 138; id. Poen. 5, 5, 25; id. Pers. 2, 2, 39; id. Rud. 3, 3, 22; id. Stich. 5, 4, 2; id. Trin. 2, 1, 34; id. Truc. 2, 6, 68; Ter. And. 2, 1, 11; id. Eun. 1, 2, 108: certum est deliberatumque, quae ad causam pertinere arbitror, omnia dicere, Cic. Rosc. Am. 11, 31: certum atque decretum est non dare signum, Liv. 2, 45, 13: certum est igni circumdare muros, Verg. A. 9, 153.—Certum'st mihi with inf., Plaut. As. 1, 3, 94; 3, 3, 23; id. Cas. 1, 1, 3; id. Mil. 3, 1, 154; id. Ps. 4, 8, 2; Cic. de Or. 2, 33, 144; Liv. 35, 46, 13; Ov. M. 9, 53 al.—Without inf., esp. parenthet., with expression of purpose by a fut. tense: certum est, malam rem potius quaeram cum lucro, Plaut. Aul. 4, 6, 15: certum est, jam dicam patri, id. Bacch. 3, 1, 15: certum est, ibo ad medicum, id. Merc. 2, 4, 4: An. Certumn' est tibi? Ly. Certum, id. Poen. 2, 48; cf. id. Stich. 4, 2, 33.—With pron. or subst.: Ar. Certumne'st tibi istuc? He. Non moriri certius, Plaut. Capt. 3, 5, 74; so further with istuc, id. ib. 2, 1, 20; Ter. Eun. 3, 3, 30: mihi autem abjurare certius est quam dependere, Cic. Att. 1, 8, 3: ad eum senem oppugnare certum est consilium, Plaut. Ep. 1, 2, 60: quae nunc sunt certa ei consilia, etc., Ter. And. 2, 3, 16: certa res hanc est objurgare, Plaut. Am. 2, 2, 73; so id. Merc. 5, 2, 16; id. Mil. 2, 4, 45; Ter. And. 2, 2, 31; Plaut. Most. 3, 2, 16.—b. (From the time of the Aug. poets.) Transf. to the person who is determined upon something, determined, resolved, bent.
(a). With inf.:
certa mori, Verg. A. 4, 564 (cf. id. ib. 4, 475: decrevitque mori): certi non cedere, Ov. M. 9, 43: certa sequi, Val. Fl. 5, 47.—(b). With gen. (cf. Ramsh. Gr. p. 323; Zumpt, Gr. § 437, n. 1;
A. and S. § 213, R. 1): certus eundi, Verg. A. 4, 554; Ov. M. 11, 440: desciscendi, Tac. H. 4, 14: relinquendae vitae, id. A. 4, 34: necis, Sil. 6, 27: fugae, Plin. Ep. 6, 16, 12: destinationis, Tac. A. 12, 32: sceleris, id. ib. 12, 66: consilii, id. H. 2, 46.—(g). With an:
nec sat certa an cederet armis, Sil. 9, 480.—II. An epithet of all those objects whose existence or reality is fixed, determined (hence in connection with definitus, Quint. 7, 10, 7;
with praefinitus, Suet. Galb. 14), or in respect to which there can be no doubt (hence opp. dubius, Quint. 7, 6, 3; 5, 12, 3; 12, 3, 6 al.). A. Object.
1. Of things whose external qualities, number, etc., are invariable, established, settled, fixed, particular, specified, etc. (class.):
Arboribus primum certis gravis umbra tributa, Lucr. 6, 783: fruges, bacae, Cic. Leg. 2, 8, 19: jam ad certas res conficiendas certos homines delectos ac descriptos habebat, id. Cat. 3, 7, 16: concilium in diem certam indicere, Caes. B. G. 1, 30 fin.; so with dies, a fixed term, Cato, R. R. 149, 1; Cic. Att. 6, 2, 9; Nep. Chabr. 3, 1; Liv. 1, 50, 1; Tac. G. 9 al.; cf.: certis diebus, Verg. G. 2, 329: quaerere ab judicibus cur in certa verba jurent, cur certo tempore conveniant, certo discedant, Cic. Inv. 2, 45, 132; cf. Suet. Aug. 41: certum praefinitumque tempus, id. Galb. 14; and: certum statumque vectigal, id. Calig. 40: pecunia (opp. arbitraria), v. arbitrarius: finis aerumnarum, Lucr. 1, 108; cf. id. 2, 512; 8, 1091; Hor. S. 1, 1, 106; id. Ep. 1, 2, 56: locus, Caes. B. G. 5, 1, 6: numerus, id. ib. 7, 75: signum, fixed, agreed upon, id. B. C. 1, 27: naves, fixed in number and quality, id. ib. 1, 56: pecuniae imperabantur, id. ib. 3, 32 fin.: conviva, i. e. a daily, constant guest, Hor. Ep. 1, 7, 75 Schmid: ecquem tu illo certiorem nebulonem, Cic. Att. 15, 21, 2.—b. But sometimes indef., like quidam, and our certain, of things, the certainty of whose existence is given, but whose nature is not more definitely designated, or comes not into consideration (cf. aliquis):
Cephaloedi mensis est certus, quo mense sacerdotem maximum creari oporteat, Cic. Verr. 2, 2, 52, § 128: habet certos sui studiosos, id. Brut. 16, 64: (hunc) certis rebus imperatis regnare jussit, id. Sest. 27, 58: certi homines ad eam rem periti, id. ib. 18, 41: res a certis hominibus corrupta, id. Fam. 1, 2, 3; 4, 9, 2; 16, 11, 2; id. Marcell. 6, 16; id. Deiot. 4, 11; Liv. 34, 61, 7.—Hence in Quint. several times in connection with quidam and aliquis: ad certas quasdam dicendi leges alligati, Quint. 8, prooem. § 2; so id. 8, prooem. § 12; 4, 2, 28; 5, 10, 2; 5, 10, 5; 9, 4, 8; 11, 2, 28: aliquos compositionis certos pedes, id. 10, 2, 13; so id. 7, prooem. § 4; and subst.: in his certos aliquos docebit, id. 2, 8, 13.—2. Trop., of things whose internal moral qualities are established, fixed, can be relied upon, sure, unerring, to be depended upon, true, faithful, etc. (so most freq. in all periods and species of composition; syn.: firmus, confirmatus, exploratus, indubitatus, manifestus al.).
a. Of persons: amicus certus in re incertā cernitur, Enn. ap. Cic. Lael. 17, 64; cf.:
tu ex amicis certis mi es certissimus, Plaut. Trin. 1, 2, 57: certi homines, quibus dem litteras, Cic. Fam. 1, 7, 1; cf. id. Cat. 3, 7, 16; Nep. Paus. 2, 4; id. Alcib. 10, 1; Cic. Rosc. Am. 19, 53; Cic. Verr. 2, 2, 64, § 156: certus enim promisit Apollo, etc., Hor. C. 1, 7, 28: auctor (mortis), Quint. 6, 3, 68; cf. Suet. Tib. 5: adversus hostem nec spe nec animo certiorem, i. e. firmiorem, Liv. 10, 35, 17: apud latera certos collocaverat, Sall. ap. Serv. ad Verg. A. 1, 576 (H. 1, 53 Dietsch); cf. Nep. Dion, 9, 2: per litora certos dimittam, Verg. A. 1, 576: certissimus auctor (Phoebus), id. G. 1, 432.—b. Of things:
satis animo certo et confirmato, Cic. Quint. 24, 77; cf. pectora, Verg. A. 9, 249, and certior indoles, Suet. Ner. 10: promissa, Cic. Fam. 6, 12, 1: parata dicendi copia et certa, Quint. 10, 6, 6; id. 6, prooem. § 9: jus, id. 12, 3, 6 et saep.: jactus (telorum), Tac. A. 14, 37; cf. in this sense certa hasta, Verg. A. 11, 767: sagitta, Hor. C. 1, 12, 23: fides segetis, id. ib. 3, 16, 30: spes, id. C. S. 74: trames, id. S. 2, 3, 49: lar, id. Ep. 1, 7, 58 al.: plana et certa, Plaut. Pers. 2, 2, 1: certa et clara, Ter. Hec. 5, 4, 1 Ruhnk.; so Liv. 22, 39, 22; cf. Hor. S. 2, 6, 27.—Subst., with gen.: certa maris, Tac. H. 4, 81.—B. Subject., of that which is established by evidence, etc., placed beyond doubt, certain, sure, true, proved, established (class.; esp. freq. in neutr.):
cum ad has suspitiones certissimae res accederent, Caes. B. G. 1, 19; 5, 29: incerta pro certis malebant, Sall. C. 17, 6; cf.: incerta pro certis mutare, id. J. 83, 1: postremo certior res, Liv. 29, 6, 12: certiora esse dicunt quam, etc., Cic. N. D. 3, 5, 13; id. Att. 3, 11, 2; Liv. 10, 35, 12: So. Satin hoc certum'st? Ge. Certum: hisce oculis egomet vidi, Ter. Ad. 3, 2, 31: jam satis certumst virginem vitiatam esse? id. Enn. 4, 4, 36: cum certius tibi sit me esse Romae quam mihi te Athenis, Cic. Att. 1, 9, 1: id parum certum est, Liv. 5, 35, 3: cum de altero intellectu certum est, de altero dubium, Quint. 7, 6, 3; cf. id. 7, 3, 4: non certum traditur, with interrog.-clause, Liv. 2, 8, 8: nec quicquam certi respondes mihi? Ter. Hec. 4, 4, 84: neque tanto spatio certi quid esset explorari poterat, Caes. B. G. 7, 45: certum inveniri non potest ne ... an, id. B. C. 1, 25: si quicquam humanorum certi est, Liv. 5, 33, 1: Ph. Civemne? Th. Arbitror: Certum non scimus, Ter. Eun. 1, 2, 31; cf. id. Phorm. 1, 2, 98; Cic. Att. 12, 23, 2.—So, certum scire, to know for a certainty, Ter. Eun. 5, 3, 12; id. Hec. 3, 1, 44; Cic. Fam. 9, 23 init.: certum habere, to reckon certain, id. Att. 1, 13, 1; Liv. 36, 28, 4; 5, 3, 2; Quint. 2, 3, 9; Col. 2, 22, 5 al.: certum respondeo, Cic. Ac. 2, 29, 92: cognoscere, Auct. B. Alex. 53: comperire, Auct. B. Hisp. 22.—So also pro certo habere, Cic. Att. 10, 6, 3; Matius ap. Cic. Att. 9, 15, A med.; Sall. C. 52, 17; Suet. Dom. 23: negare, Cic. Att. 5, 21, 5: polliceri, id. Agr. 2, 37, 102: dicere aliquid, id. Brut. 3, 10: ponere, Liv. 23, 6, 8: scire, id. 25, 10, 1: affirmare, id. 27, 1, 13; 3, 23, 7; cf. id. 1, 3, 2 Drak.: creditur, Sall. C. 15, 2: coeperit esse, Quint. 5, 12, 2: certius cognoscere ex aliquo de aliquā re, Caes. B. G. 5, 52, 5.—Strengthened by comp.: quin nihil invenies magis hoc certo certius, Plaut. Capt. 3, 4, 111; cf.: et hoc certo certius est et saepissime constitutum, Dig. 42, 8, 10, § 14: certo certius, Ambros. in Ephes. 5; Paul. Vit. St. Ambros. 25; App. M. 9, p. 237, 27.—In Plaut. certum or certius facere alicui, to give certainty to one concerning any thing, make him certain, Plaut. Men. 2, 1, 17; 5, 2, 12; id. Ps. 2, 2, 4.— 2. Transf. to the person who is made certain in reference to a thing, certain, sure:
certi sumus periisse omnia, Cic. Att. 2, 19, 5: num quid nunc es certior? Plaut. Am. 1, 1, 191: posteritatis, i. e. of posthumous fame, Plin. Ep. 9, 3, 1: sententiae, Quint. 4, 3, 8: judicii, Sen. Ep. 45, 9: certus de suā geniturā, Suet. Vesp. 25: damnationis, id. Tib. 61: exitii, Tac. A. 1, 27: spei, id. H. 4, 3: matrimonii, id. A. 12, 3: certi sumus, etc., Gell. 18, 10, 5.—In class. prose mostly in the phrase certiorem facere aliquem (de aliquā re, alicujus rei, with a foll, acc. and inf., with a rel.-clause or absol.), to inform, apprise one of a thing: me certiorem face, Ter. Phorm. 4, 3, 69: ut nos facias certiores, Plaut. Curc. 5, 2, 32: uti se (sc. Caesarem) de his rebus certiorem faciant, Caes. B. G. 2, 2: qui certiorem me sui consilii fecit, Cic. Att. 9, 2, a, 2: Caesarem certiorem faciunt, sese non facile ab oppidis vim hostium prohibere, Caes. B. G. 1, 11: faciam te certiorem quid egerim, Cic. Att. 3, 11, 1.— With subj. only: milites certiores facit, paulisper intermitterent proelium, Caes. B. G. 3, 5 fin.—Pass.: quod crebro certior per me fias de omnibus rebus, Cic. Fam. 1, 7, 1; so Caes. B. G. 1, 7; Sall. J. 104, 1: Caesar certior factus est, tres jam copiarum partes Helvetios id flumen transduxisse, Caes. B. G. 1, 12; so id. ib. 1, 21; 1, 41; 2, 1; Sall. J. 82, 2; Nep. Att. 12, 3: factus certior, quae res gererentur, Caes. B. C. 1, 15: non consulibus certioribus factis, Liv. 45, 21, 4.—Also in posit., though rarely: fac me certum quid tibi est, Plaut. Ps. 1, 1, 16; 4, 6, 35; Verg. A. 3, 179: lacrimae suorum Tam subitae matrem certam fecere ruinae, Ov. M. 6, 268.— Hence, adv. in two forms. A. certō, with certainty, certainly, surely, of a truth, in fact, really, object. and subject. (cf. supra, II. A. and B.); only in the comic poets, and sometimes (most. freq. in his epistt.) in Cic., while the adverbial form certe belongs to all periods and all species of composition. The difference between them is, perhaps, merely historical; but v. infra, certe, B. I. 2. init.
1. Object.:
perii certo, haud arbitrario, Plaut. Poen. 3, 5, 42; cf. id. Merc. 2, 3, 106: mihi certo nomen Sosia'st, id. Am. 1, 1, 176; id. Men. 2, 2, 39; Ter. Phorm. 1, 3, 12: nihil ita exspectare quasi certo futurum, Cic. Tusc. 5, 28, 81 (cf. the passage cited under certo, I. 1., from id. Div. 2, 7, 18).—b. In affirm. answers: Me. Liberum ego te jussi abire? Mes. Certo, yes, certainly, Plaut. Men. 5, 8, 9; so id. ib. 5, 9, 50; 2, 3, 38; id. Poen. 5, 5, 21; Ter. Eun. 5, 1, 9.—
2. Subject.
a. In gen. (very rare):
certo enim ego vocem hic loquentis modo mi audire visus sum, Plaut. Aul. 4, 5, 4: ego rus abituram me esse certo decrevi, Ter. Hec. 4, 4, 10: Th. Quid aīs? Py. Atqui certo comperi, id. Eun. 5, 1, 9.—b. Esp. in the formula of asseveration, certo scio, I certainly know, I am fully persuaded, beyond all doubt (class.):
certo edepol scio, me vidisse, etc., Plaut. Mil. 2, 3, 2; id. Truc. 1, 1, 49; Ter. And. 5, 4, 26; id. Ad. 4, 5, 14; id. Eun. 1, 2, 119; id. Heaut. 1, 1, 19: quod te moleste ferre certo scio, Cic. Att. 1, 12, 3; 2, 23, 2; id. Fam. 4, 13, 6; id. Q. Fr. 1, 2, 2, § 6; id. Rosc. Am. 8, 21; id. Phil. 3, 6, 17; id. Sen. 1, 1; 1, 2; Sall. J. 9, 2; id. C. 51, 16: veniunt in mentem mihi permulta: vobis plura, certo scio, Cic. Caecin. 19, 55 (cf. under certe, I. 2.).—B. certē (class.; cf. supra, certo init.).
I. Affirming strongly, with certainty, certainly, undoubtedly, assuredly, surely, really.
1. Object.:
certe edepol, tu me alienabis, Plaut. Am. 1, 1, 243: ego quidem ab hoc certe exorabo, id. Bacch. 5, 2, 58: certe hercle, id. As. 2, 1, 15; cf. Ter. Phorm. 5, 1, 8; Plaut. Truc. 1, 2, 71; Ter. And. 2, 2, 10: quom is certe Renuntiarit, id. Heaut. 4, 4, 4: certe captus est! id. And. 1, 1, 55: certe ut videamur cernere eum, Lucr. 4, 760: si enim scit, certe illud eveniet: sin certe eveniet, nulla fortuna est, Cic. Div. 2, 7, 18; cf. id. N. D. 1, 2, 5: fuit certe id aequum et certe exspectatum est, etc., id. Planc. 16, 38: ea certe vera sunt, id. Mil. 35, 96: M. Catoni certe licuit, etc., id. Rep. 1, 1, 1: jam illa perfugia certe minime sunt audienda, id. ib. 1, 5, 9: cum se certe decessurum videret, Cic. Verr. 2, 3, 44, § 104; Cat. 62, 8: certe hinc Romanos olim fore ductores pollicitus, Verg. A. 1, 234: o dea certe, a goddess surely, id. ib. 1, 328: postremo expellet certe vivacior heres, Hor. S. 2, 2, 132: placuit tibi, Delphice, certe, Dum, etc., Ov. M. 2, 543 al.— Comp.: speculatores mittere, qui certius explorata referant, Liv. 3, 40, 13; 35, 48, 3: si reperire vocas amittere certius, Ov. M. 5, 519; App. M. 2, p. 118, 1.—Sup., Tert. Pall. 4.—b. In an answer of affirmation:
estne ipsus an non est! Is est, Certe is est, is est profecto, Plaut. Trin. 4, 3, 65; so Ter. Ad. 1, 1, 53; Cic. Tusc. 1, 5, 9; id. Clu. 54, 149; id. Phil. 1, 15, 37; id. Ac. 2, 35, 113; and in confirmation of a preceding fact: venerat, ut opinor, haec res in judicium. Certe, certainly, surely, Cic. Rosc. Com. 14, 42; id. Fam. 4, 2, 5; id. Or. 42, 144; cf. id. Off. 3, 29, 105; id. Fin. 2, 27, 91.—2. Subject., mostly in the phrase certe scio, I know to a certainty, I am sure (acc. to Klotz ad Cic. Sen. 1, 2, certe scio = certum est me scire, I am fully convinced: certo scio = certum est quod scio, my knowledge is accurate, etc.):
certe edepol scio, si aliud quicquam est quod credam aut certo sciam, etc., Plaut. Am. 1, 1, 115: edepol certo scio, id. Bacch. 2, 3, 20: scelestiorem me hac anu certe scio Vidisse numquam, id. Aul. 1, 1, 21; cf. Cic. Arch. 12, 32: ex litteris certe scire potuistis, id. Font. 4, 8; id. Phil. 12, 12, 29: quod iste certe statuerat ac deliberaverat non adesse, Cic. Verr. 2, 1, 1, § 1.—b. In affirm. answers: Ar. Ain' vero? Le. Certe, inquam, Plaut. As. 3, 3, 132: Ch. Ain'tu? So. Certe, sic erit, Ter. Heaut. 5, 3, 12.—
c. In a subjective supposition or presumption that a thing is so, certainly, surely, assuredly, doubtless, of course; Gr. ἴσως:
ah nugas agis, Certe habes, Plaut. Aul. 4, 4, 25; id. Bacch. 5, 2, 58: si me tanti facis, quanti certe facis, Cic. Fam. 11, 16, 3; 7, 8, 1; cf. Verg. A. 1, 234; Ov. M. 2, 423; Prop. 2, 7, 1. —II. Affirming with restriction, yet surely, yet indeed, at least, notwithstanding (very freq. in prose and poetry, esp. after the class. per.).
A. Alone:
si non ipsā re tibi istuc dolet, Simulare certe est hominis, Ter. Ad. 4, 7, 16: cingitur, certe expedit se, Plaut. Am. 1, 1, 152: ut homines mortem vel optare incipiant, vel certe timere desistant, Cic. Tusc. 1, 49, 117: haec... sint falsa sane, invidiosa certe non sunt, id. Ac. 2, 32, 105: qui... ut non referat pedem, sistet certe, id. Phil. 12, 4, 8: res fortasse verae, certe graves, id. Fin. 4, 3, 7; cf. Liv. 9, 11, 13: consulatum unum certe plebis Romanae esse, id. 22, 34, 11: quos quoniam caeli nondum dignamur honore, Quas dedimus certe terras habitare sinamus, Ov. M. 1, 195 et saep.: quo quid sit beatius, mihi certe in mentem venire non potest, Cic. Tusc. 5, 28, 81; so, ego certe, Quint. 8, 3, 65; 9, 4, 57: certe ego, Sall. J. 31, 5; Ov. H. 19, 81; id. M. 13, 840; id. Tr. 4, 5, 13: mihi certe, Quint. 10, 3, 23: ipse certe, id. 8, 6, 30; Curt. 7, 4, 19; 7, 6, 22.—B. With other particles.
2. With at: quod (consilium) si non fuerit prudens, at certe ab optima fide proficiscetur, Balb. et opp. ap. Cic. Att. 9, 7, A, 1; Ov. F. 3, 351; cf. at II. 3.—
3. With sed: non integrā re, sed certe minus infractā, quam, etc., Att. ap. Cic. Att. 9, 10, 8; cf. Cic. Leg. 1, 21, 56 dub. B. and K. —
4. With quidem:
ubi sit animus, certe quidem in te est, Cic. Tusc. 1, 29, 70: quoniam volumus quidem certe senes fieri, id. Sen. 2, 6; id. Quint. 15, 50: certe quidem vos estis Romani, etc., Liv. 45, 22, 5. (But quidem does not belong with certe in such passages as the foll.: hic quidem certe memorat, etc., Plaut. Am. 1, 1, 261 al.; v. quidem; cf. also aut and vel.)Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
certus adj. with comp. and sup.
P. of cerno, determined, resolved, fixed, settled, purposed, certain: ei consilia, T.: Certa res est, T.: illos ad certam mortem adducere: omnia experiri certumst prius quam pereo, it is determined, T.: ita facere certumst, T.: certum est omnia dicere: cum diceret síbi certum esse discedere, that he had resolved: mihi abiurare certius est quam dependere, I have determined rather, etc. — Of persons, determined, resolved, bent: certa mori, V.: certi non cedere, O.: certus eundi, V., O.—Determined in thought, sure, proved, true, established, certain: ut mi haec certa attuleris, T.: cum ad has suspiciones certissimae res accederent, Cs.: crimen: certum esse ratus quod acceperat, S.: nec quicquam certi respondes mihi, T.: id parum certum est, L.: neque certi quid esset explorari poterat, Cs.: neque certum inveniri poterat, Cs.: si quicquam humanorum certi est, L.: certum habere, to regard as certain: pro certo habetote vos decernere, be assured, S.: pro certo polliceor hoc vobis: id ponere pro certo, L.: quot caesa milia sint, quis pro certo adfirmet? L.: pro certo creditur (Catilina) fecisse, etc., S. — Of persons, informed, assured, certain: certi sumus periisse omnia: Anchisen facio Certum, V.: futurorum certi, O.: Quantum potest me certiorem face, inform me, T.: qui certiorem me sui consili fecit: Caesarem certiorem faciunt, sese non facile prohibere, etc., Cs.: milites certiores facit, paulisper intermitterent proelium, instructs, Cs.: ubi de eius adventu Helvetii certiores facti sunt, Cs.: factus certior, quae res gererentur, Cs. —Definite, precise, certain, specified, particular: ad certas res conficiendas certos homines delectos habebat, for special purposes special agents: concilium in diem certam indicere, Cs.: certum pretium missionis constituere: imperatorem certum deposcere: signum, agreed, Cs.: domicilium, fixed: sunt certi denique fines, Quos ultra, etc., H.—Determined only in thought, certain, nameless, not specified: de certā causā nondum facere: certorum hominum avaritia: expositis certis rebus, a few points. — Of persons, trustworthy, consistent, firm: amicus certus in re incertā cernitur: homo certus et diligens: honestissimus et certissimus: hostis nec spe nec animo certior (i. e. firmior), L.: pectus, V.: illud ex hominibus certis reperiebam: certissimus auctor (Phoebus), V.: certi accusatoris officium. — Of things, settled, fixed, assured, established, trustworthy, certain: certius argumentum odi: cum illa certissima argumenta atque, iudicia sceleris, tum multo certiora illa, conclusive: certiores nuntii, more trustworthy news, Cs.: vectigalia populi R. certissima: quod salutis certa laetitia est, nascendi incerta condicio: certissima victoria, complete, Cs.: convivia, constant, H.: certiorem capessere fugam, more decided, L.: certam quatit improbus hastam, sure of aim, V.: certo subtemine Parcae, inexorable, H.: si certa pestis adesset, sure destruction, S.
Origins
- Proto-Indo-European*krey-
- Proto-Italic*kritos
- Latincertus
From Proto-Italic *kritos, the original perfect passive participle of *krinō (Latin cernō). Due to the shift in meaning, it was replaced in the verbal paradigm by crētus.
Descendants
- Catalancert
- Frenchcertes
- Germanzertus
- Italiancerto
- Sardiniantzertufrom Italian certo
- Occitancèrt
- Portuguesecertofrom Old Galician-Portuguese certo
- Romaniancert
- Spanishcierto
- Asturianciertu