noun · masculinefourth declension
ambitus
ambitus m (genitive ambitūs)
Classical[ˈam.bɪ.tʊs]Ecclesiastical[ˈam.bi.tus]
Meaning
- masculinea going around, walking around
- masculinecircuit
- masculineorbit, revolution, cycle
- masculineperiphrasis, circumlocution
- masculineshow, ostentation, vanity
- masculinean unlawful striving for posts of honor, canvassing, especially by bribery; (by extension) bribery
- masculineenvironment
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | ambitus | ambitūs |
| genitive | ambitūs | ambituum |
| dative | ambituī | ambitibus |
| accusative | ambitum | ambitūs |
| ablative | ambitū | ambitibus |
| vocative | ambitus | ambitūs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- accusare aliquem ambitus, de ambitu
- to accuse some one of illegal canvassing.
- ambitus, circuitus, comprehensio, continuatio (verborum, orationis), also simply periodus
- the period.
ambītus, a, um, Part. of ambio.
ambĭtus, ūs, m. ambio.
I. Lit. A going round, a moving round about, a revolution:
cum se octo ambitus ad idem caput rettulerint, Cic. Tim. 9: aquae per amoenos ambitus agros, Hor. A. P. 17 (cf. ambio, II. A.): alligata mutuo ambitu (i. e. amplexu) corpora, Petr. 132: ambitu breviore luna currit quam sol, Plin. 2, 23, 21, § 86: saeculorum, Tac. A. 6, 28: verborum (i. e. ambages), Suet. Tib. 71.—II. Transf.
A. Abstr. pro concr., a circuit, circle, circumference, periphery, edge of a circular object:
ambitus parmae, Plin. 36, 5, 4, § 4: folia ambitu serrato, id. 25, 6, 30, § 66: castra lato ambitu, Tac. A. 1, 61; 4, 49: ambitus lacus, Suet. Claud. 21.—Trop., of discourse, periphrasis, circumlocution, = ambages: multos circa unam rem ambitus facere, Liv. 27, 27.—Hence, the open space left round a house: ambitus est quod circumeundo teritur, Varr. L. L. 5, § 22 Müll.: P. Scaevola id solum esse ambitus aedium dixerit, quo etc., Cic. Top. 4: ambitus proprie dicitur inter vicinorum aedificia locus duorum pedum et semipedis ad circumeundi facultatem relictus, Paul. ex Fest. p. 16 Müll. —Also, the small space around sepulchres, Dig. 47, 12, 5.—B. An unlawful striving for posts of honor, or canvassing for office; esp. by bribery (cf. ambitio, I.), prohibited by the Lex Calpurnia, Caecilia, Fabia, Julia, Licinia, Tullia de ambitu, against bribery, corruption, etc.:
legem ambitus flagitāsti, Cic. Mur. 23: punire ambitum, id. ib. 32, 67; cf. Sall. C. 18, 2 Kritz: accusare aliquem ambitus, Cic. Clu. 41: deferre nomen alicujus de ambitu, id. Cael. 31: interrogare aliquem legibus ambitus, Sall. C. 18, 2: damnatus ambitus, Cic. Clu. 41: condemnare de ambitu, Suet. Caes. 41 al.: effusae ambitus largitiones, Nep. Att. 6.—C. In gen., the desire to make a display, ostentation, vanity, show, parade:
relinque ambitum: tumida res est vana, ventosa, Sen. Ep. 84: proprius quidam intellegendi ambitus, Quint. 12, 10, 3.—Of speech, bombastic fulness, parade: imagine et ambitu rerum, Quint. 10, 1, 16 Fr.; id. Decl. 4 fin.— D. In rhet., a period:
comprehensio et ambitus ille verborum (si sic periodum appellari placet), Cic. Brut. 44, 162; id. Or. 12; so id. ib. 50.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
ambītus
P. of ambio.
ambitus ūs, m
ambio, a going round, moving about, revolution: aquae per amoenos agros, H.: saeculorum, Ta.—Fig., of speech, circumlocution: circa unam rem ambitūs facere, L. —Meton., a circuit, circumference, border: castra lato ambitu, Ta.—In rhet., a period: verborum.— Esp., a suing for office, canvassing for votes (usu. by unlawful means): legem ambitūs flagitasti: accusare alqm ambitūs: ambitūs largitiones, N.
Origins
- Proto-Indo-European*h₂ent-
- Proto-Indo-European*h₂énts?
- Latinambitus
Proto-Indo-European *h₂m̥bʰíder. Proto-Italic *amβi- Latin ambi- Proto-Indo-European *h₁ey- Proto-Indo-European *h₁éyti Proto-Italic *ejō Proto-Italic *eō Latin eō Latin ambiō Proto-Indo-European *-tus Proto-Italic *-tus Latin -tus Latin ambitus From ambiō + -tus (forming action nouns).
Descendants
- Catalanàmbit
- Englishambitfrom Middle English ambyte
- Italianambito
- Portugueseâmbito
- Spanishámbito
- Venetananbito