verbfourth conjugation
sarciō
sarciō (present infinitive sarcīre, perfect active sarsī, supine sartum)
Classical[ˈsar.ki.oː]Ecclesiastical[ˈsar.t͡ʃi.o]
Meaning
- to patch, botch, mend, repair, restore
centones, cuculiones familiam oportuisse sibi sarcire
1934 translation by W. D. Hooper and Harrison Boyd Ash the hands ought to have mended their smocks and hoods234 BCE – 149 BCE, Marcus Porcius Cato, De agri cultura Res Rustica.2.4 - to make amends, recompense
sed idem sarciam; te enim semper sic colam et tuebor ut quem diligentissime
But I shall make amends; I will cultivate our friendship and protect you most diligently62 BCE – 43 BCE, Cicero, Epistulae ad familiares 136
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Conjugation conjugation 4
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | sarciō | sarciēbam | sarciam | sarsī | sarseram | sarserō |
| 2nd sg. | sarcīs | sarciēbās | sarciēs | sarsistī | sarserās | sarseris |
| 3rd sg. | sarcit | sarciēbat | sarciet | sarsit | sarserat | sarserit |
| 1st pl. | sarcīmus | sarciēbāmus | sarciēmus | sarsimus | sarserāmus | sarserimus |
| 2nd pl. | sarcītis | sarciēbātis | sarciētis | sarsistis | sarserātis | sarseritis |
| 3rd pl. | sarciunt | sarciēbant | sarcient | sarsērunt sarsēre | sarserant | sarserint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | sarciam | sarcīrem | sarserim | sarsissem |
| 2nd sg. | sarciās | sarcīrēs | sarserīs | sarsissēs |
| 3rd sg. | sarciat | sarcīret | sarserit | sarsisset |
| 1st pl. | sarciāmus | sarcīrēmus | sarserīmus | sarsissēmus |
| 2nd pl. | sarciātis | sarcīrētis | sarserītis | sarsissētis |
| 3rd pl. | sarciant | sarcīrent | sarserint | sarsissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | sarcior | sarciēbar | sarciar |
| 2nd sg. | sarcīris sarcīre | sarciēbāris sarciēbāre | sarciēris sarciēre |
| 3rd sg. | sarcītur | sarciēbātur | sarciētur |
| 1st pl. | sarcīmur | sarciēbāmur | sarciēmur |
| 2nd pl. | sarcīminī | sarciēbāminī | sarciēminī |
| 3rd pl. | sarciuntur | sarciēbantur | sarcientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | sarciar | sarcīrer |
| 2nd sg. | sarciāris sarciāre | sarcīrēris sarcīrēre |
| 3rd sg. | sarciātur | sarcīrētur |
| 1st pl. | sarciāmur | sarcīrēmur |
| 2nd pl. | sarciāminī | sarcīrēminī |
| 3rd pl. | sarciantur | sarcīrentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | sarcī | sarcīre |
| pres. 2nd pl. | sarcīte | sarcīminī |
| fut. 2nd sg. | sarcītō | sarcītor |
| fut. 3rd sg. | sarcītō | sarcītor |
| fut. 2nd pl. | sarcītōte | — |
| fut. 3rd pl. | sarciuntō | sarciuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | sarcīre | sarcīrī |
| perfect infinitive | sarsisse | sartum esse |
| future infinitive | sartūrum esse | sartum īrī |
| present participle | sarciēns | — |
| perfect participle | — | sartus sarta, sartā, sartae, sartam, sartārum, sartās, sarte, sartī, sartīs, sartō, sartōrum, sartōs |
| future participle | sartūrus sartūra, sartūrā, sartūrae, sartūram, sartūrārum, sartūrās, sartūre, sartūrī, sartūrīs, sartūrō, sartūrōrum, sartūrōs, sartūrum | sarciendus sarciundus, sarcienda, sarciendā, sarciendae, sarciendam, sarciendārum, sarciendās, sarciende, sarciendīs, sarciendōrum, sarciendōs |
gerundsarciendī, sarciendō, sarciendumsupinesartum, sartū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- damnum or detrimentum sarcire (not reparare)
- to make good, repair a loss or injury.
sarcĭo, sarsi, sartum, 4, v. a. etym. dub.; cf. Gr. ῥάπτω,
I. to patch, botch, mend, repair, restore, etc.: sarcire est integrum facere, Paul. ex Fest. s. v. sarte, p. 323 Müll. (class.; cf.: renovo, instauro, redintegro).
I. Lit.:
funes veteres, centones, cuculiones, Cato, R. R. 2, 3; cf.: in vestimento sartum quod comprehensum, Varr. L. L. 6, § 64 Müll.: corbulas, Cato, R. R. 23, 1; 31, 1: dolia, id. ib. 39, 1 sq.; Plin. 18, 26, 64, § 236: aedes, Plaut. Most. 1, 2, 68; 1, 2, 34: seminaria, Plin. 18, 26, 65, § 243: rupta intestina, id. 28, 14, 58, § 210: perniones rimasque pedum, id. 28, 16, 62, § 221.—Poet.: generis (apum) lapsi ruinas, Verg. G. 4, 249. —Transf.: sartum vulnus, healed, Scrib. Comp. 206.—II. Trop., to make good, make amends for; to correct, repair:
detrimentum in bello acceptum, Caes. B. G. 6, 1; so, acceptum detrimentum, id. B. C. 1, 45; 3, 67: acceptum incommodum virtute, id. ib. 3, 73: damna, Cic. Fam. 1, 9, 5; Liv. 9, 23; Col. 9, 15, 3; cf.: sarcito in XII. Servius Sulpicius ait significare damnum solvito, praestato, Fest. p. 322 Müll.: injuriam, Cic. Phil. 9, 4, 8: tantum studium infamiae sarciendae, Caes. B. C. 3, 74: usuram longi temporis, to restore, Cic. Fam. 3, 1, 1: an male sarta Gratia nequicquam coit et rescinditur? Hor. Ep. 1, 3, 31.—Hence, sartus, a, um, P. a., mended, repaired, put in order, only in the phrase sartus tectus, adj.; or more freq. subst. in the neutr. plur. sarta tecta, buildings in good repair: sarte ponebant pro integre. Ob quam causam opera publica, quae locantur, ut integra praestentur, sarta tecta vocantur, Fest. p. 322 Müll.; cf. Charis. p. 195 fin., and Inscr. Orell. 2488: cum consules aedes sacras locavissent neque potuissent omnia sarta tecta exigere...factum est senatus consultum: quibus de sartis tectis cognitum non esset... Quaesivit quis aedem Castoris sartam tectam deberet tradere... Monumentum quamvis sartum tectum integrumque esset, etc., Cic. Verr. 2, 1, 50, § 130 sq.; so, sarta tecta, id. ib. 2, 1, 40, § 103; 2, 1, 49, § 128 Zumpt N. cr.; 2, 1, 50, § 130; 2, 1, 51, § 136; Liv. 42, 3; Dig. 1, 16, 7; 7, 1, 7; 7, 8, 18; cf.: sarta tecta aedium sacrarum, Cic. Fam. 13, 11, 1; Vulg. 4 Reg. 12, 5; id. 2 Par. 24, 5.—2. Trop.:
sarta tecta tua praecepta usque habui mea modestia, Plaut. Trin. 2, 2, 36: hoc mihi da, ut M'. Curium sartum et tectum, ut aiunt, ab omnique incommodo sincerum integrumque conserves, Cic. Fam. 13, 50, 2.—Hence, adv.: sartē pro integre... Porphyrio ex Verrio et Festo in Auguralibus, inquit, libris ita est: sane sarteque, Charis. p. 195 fin.; 196 init. P.; cf. supra the pass. from Fest.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
sarciō sarsī, sartus, īre
SAR-, to patch, botch, mend, repair, restore, make good : generis (apum) lapsi ruinas, V.—Fig., to make good, make amends for, make compensation for, correct, repair : si quid esset in bello detrimenti acceptum, Cs.: acceptum incommodum virtute, Cs.: iniuriam: longi temporis usuram, restore : male sarta Gratia, H.
Origins
- Proto-Indo-European*serḱ-
- Proto-Indo-European*sr̥ḱyéti
- Proto-Italic*sarkiō
- Latinsarciō
Inherited from Proto-Italic *sarkiō (alternatively reconstructed as *sarkjō), from Proto-Indo-European *sr̥ḱ-yé-ti, from the root *serḱ- (“to mend, make good”), whence also sarcina (“bag; burden”). Cognate with Ancient Greek ἕρκος (hérkos, “wall, enclosure, defense”), ὅρκος (hórkos), ἑρκάνη (herkánē), ὁρκάνη (horkánē) and Hittite 𒊬𒉌𒅅𒍣 (šar-ni-ik-zi, “to compensate”).
Occitano-Romance
- Catalansargir
- Catalansarzir
- Catalansurgir
- Occitansarcir
Ibero-Romance
- Portuguesecerzir
- Spanishsurcir
- Spanishzurcir
- Spanishzarzo
- Asturianzurdir
- Asturiansardu
- Asturianxardu
- Asturianzardu
- Galiciansurcir
- Galicianzurcir
Gallo-Romance
- Frenchsertirfrom Old French sarcir
- Franco-Provençalsarcir
Italo-Romance
- Old Italiansarcire
Gallo-Italic
- Emiliansarzì
- Lombardsarzì
- Piedmontesesarzì
Elsewhere
- Welshseirchfrom Vulgar Latin *sarcia