adjectivethird-declension two-termination adjective
mōbilis
mōbilis (neuter mōbile, comparative mōbilior, adverb mōbiliter)
Classical[ˈmoː.bɪ.lɪs]Ecclesiastical[ˈmɔː.bi.lis]
Meaning
- two terminationmovable, loose
- two terminationpliant, flexible
- two terminationfickle, inconstant
In the readers how our graded readers gloss it
movable; quick
mōbilis -e — in De Bello Gallico II and De Bello Gallico III
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | mōbilis | mōbilis | mōbile |
| genitive | mōbilis | mōbilis | mōbilis |
| dative | mōbilī | mōbilī | mōbilī |
| accusative | mōbilem | mōbilem | mōbile |
| ablative | mōbilī | mōbilī | mōbilī |
| vocative | mōbilis | mōbilis | mōbile |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | mōbilēs | mōbilēs | mōbilia |
| genitive | mōbilium | mōbilium | mōbilium |
| dative | mōbilibus | mōbilibus | mōbilibus |
| accusative | mōbilīs mōbilēs | mōbilīs mōbilēs | mōbilia |
| ablative | mōbilibus | mōbilibus | mōbilibus |
| vocative | mōbilēs | mōbilēs | mōbilia |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- animo mobili esse (Fam. 5. 2. 10)
- to be inconsistent, changeable.
mōbĭlis, e, adj. for movibilis, from moveo,
I. easy to be moved, movable; loose, not firm (class.).
I. Lit.:
sum pernix pedibus manibus mobilis, Plaut. Mil. 3, 1, 36: mobiles turres, Curt. 8, 11, 32: oculi, Cic. N. D. 2, 57, 142: supercilia, Plin. 11, 37, 51, § 138: penna, Ov. A. A. 2, 62: mobilissimus ardor, Cic. N. D. 2, 11, 30: mobiles res and mobilia bona, in law, movable things, movables, chattels (opp. to lands, houses, fixtures), as cattle, money, clothes, etc., Dig. 6, 1, 1: remedium ad dentium mobiles firmandos, loose, Plin. 21, 31, 105, § 180.—II. Trop.
A. Pliable, pliant, flexible; excitable; nimble, quick, active, agile, rapid, swift, fleet:
dum mobilis aetas, Verg. G. 3, 165: populus mobilior ad cupiditatem agri, Liv. 6, 6: volat ambiguis mobilis alis hora, Sen. Hippol. 1141; cf. id. Oedip. 992: mobile et expeditum agmen, Curt. 4, 14, 16: venti, the fleet winds, Ov. H. 5, 110; cf.: puncto mobilis horae, Hor. Ep. 2, 2, 172: transitus, Vell. 1, 17, 7: ingenium, versatility of talent, Vitr. 5, 7.—B. In a bad sense, changeable, inconstant, fickle:
nec in te animo fui mobili, sed ita stabili, ut, etc., Cic. Fam. 5, 2, 10: Galli sunt in consiliis capiendis mobiles. Caes. B. G. 4, 5; cf. under the adv. 2: gens ad omnem auram spei mobilis atque infida, Liv. 29, 3: ingenium, Sall. J. 46, 3; 66, 2: favor, Sen. Vit. Beat. 1, 5: mobiles et fluxae res humanae, Sall. J. 104, 3: mobilis et varia est ferme natura malorum, Juv. 13, 237.—Hence, A. Subst.: mōbĭ-lĭa, ium, n., movable goods, chattels:
mobilia quidem et moventia, quae modo in jus adferri adducive possent, Gai. Inst. 4, 16.—B. Adv.: mōbĭlĭter, with rapid motion, rapidly, quickly.
1. Lit. (rare but class.):
mobiliter quae feruntur, Lucr. 4, 745 cor mobiliter palpitare, Cic. N. D. 2, 9, 24.—Comp.: reverti mobilius, Lucr. 5, 635.—* 2. Trop.:
omnes fere Gallos ad bellum mobiliter celeriterque excitari, hastily, Caes. B. G. 3, 10, 3.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
mōbilis e, adj. with comp. and sup.
1 MV-, easy to move, movable, loose, not firm : turres, Cu.: pinna, O.: mobilissimus ardor.—Fig., pliable, pliant, flexible, susceptible, nimble, quick, fleet : aetas, V.: populus mobilior ad cupiditatem agri, L.: agmen, Cu.: venti, O.: hora, H.— Changeable, inconstant, fickle : in te animus: in consiliis capiendis, Cs.: gens ad omnem auram spei, L.: res humanae, S.: Quirites, H.: caeli umor, V.: natura malorum, Iu.
Origins
From moveō + -bilis. Developed from *moubilis, from Proto-Italic *moweðlis, with the diphthong ou monophthongizing to long ō.
Elsewhere
- Catalanmòbil
- Englishmobile
- Englishmob
- Frenchmobile
- Germanmobil
- GermanMobile
- Italianmobilia
- Portuguesemóbil
- Romanianmobil
- Romanianmobilă
Gallo-Romance
- Catalanmoble
- Occitanmòble
- Frenchmeublefrom Old French meuble
Italo-Romance
- Italianmobile
- Italianmuobile
Ibero-Romance
- Portuguesemóvel
- Spanishmueble
- Galicianmoble
- Papiamentumueblefrom Spanish mueble
- Tagalogmuweblesfrom Spanish mueble
In English words that came into English from mōbilis
- mobilemōbilis
- automobilemōbilis
- mobmobile
- mobilitymobilitas
- immobileimmōbilis