LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbsecond conjugation

indulgeō

indulgeō (present infinitive indulgēre, perfect active indulsī, supine indultum)
Classical[ɪnˈdʊɫ.ɡe.oː]Ecclesiastical[inˈdul̠ʲ.d͡ʒe.o]

Meaning

  1. intransitiveto be kind or courteous (to); to be inclined (to); give free rein (to)
  2. intransitivetransitiveto give oneself up (to); to be addicted (to), indulge (in) (takes a dative object)
  3. transitiveto concede, allow, grant, permit, bestow
  4. to favor

Latīnē defined in Latin in our graded readers

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Concedere · Permittere · Connivere

Concedere and permittere mean, to grant something which a man has full right to dispose of; concedere, in consequence of a request or demand, in opp. to refusing, like συγχωρῆσαι; permittere, from confidence in a person, and liberality, in opp. to forbidding, like ἐφεῖναι; whereas indulgere and connivere mean to grant something, which may properly be forbidden; indulgere (ἐνδελεχεῖν?), from evident forbearance; connivere (κατανεύειν), from seeming oversight.

Conjugation conjugation 2

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.indulgeōindulgēbamindulgēbōindulsīindulseramindulserō
2nd sg.indulgēsindulgēbāsindulgēbisindulsistīindulserāsindulseris
3rd sg.indulgetindulgēbatindulgēbitindulsitindulseratindulserit
1st pl.indulgēmusindulgēbāmusindulgēbimusindulsimusindulserāmusindulserimus
2nd pl.indulgētisindulgēbātisindulgēbitisindulsistisindulserātisindulseritis
3rd pl.indulgentindulgēbantindulgēbuntindulsērunt
indulsēre
indulserantindulserint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.indulgeamindulgēremindulserimindulsissem
2nd sg.indulgeāsindulgērēsindulserīsindulsissēs
3rd sg.indulgeatindulgēretindulseritindulsisset
1st pl.indulgeāmusindulgērēmusindulserīmusindulsissēmus
2nd pl.indulgeātisindulgērētisindulserītisindulsissētis
3rd pl.indulgeantindulgērentindulserintindulsissent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.indulgeorindulgēbarindulgēbor
2nd sg.indulgēris
indulgēre
indulgēbāris
indulgēbāre
indulgēberis
indulgēbere
3rd sg.indulgēturindulgēbāturindulgēbitur
1st pl.indulgēmurindulgēbāmurindulgēbimur
2nd pl.indulgēminīindulgēbāminīindulgēbiminī
3rd pl.indulgenturindulgēbanturindulgēbuntur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.indulgearindulgērer
2nd sg.indulgeāris
indulgeāre
indulgērēris
indulgērēre
3rd sg.indulgeāturindulgērētur
1st pl.indulgeāmurindulgērēmur
2nd pl.indulgeāminīindulgērēminī
3rd pl.indulgeanturindulgērentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.indulgēindulgēre
pres. 2nd pl.indulgēteindulgēminī
fut. 2nd sg.indulgētōindulgētor
fut. 3rd sg.indulgētōindulgētor
fut. 2nd pl.indulgētōte—
fut. 3rd pl.indulgentōindulgentor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitiveindulgēreindulgērī
perfect infinitiveindulsisseindultum esse
future infinitiveindultūrum esseindultum īrī
present participleindulgēns—
perfect participle—indultus
indulta, indultā, indultae, indultam, indultārum, indultās, indulte, indultī, indultīs, indultō, indultōrum, indultōs
future participleindultūrus
indultūra, indultūrā, indultūrae, indultūram, indultūrārum, indultūrās, indultūre, indultūrī, indultūrīs, indultūrō, indultūrōrum, indultūrōs, indultūrum
indulgendus
indulgenda, indulgendā, indulgendae, indulgendam, indulgendārum, indulgendās, indulgende, indulgendīs, indulgendōrum, indulgendōs
gerundindulgendī, indulgendō, indulgendumsupineindultum, indultū

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

dolori indulgere
to give way to grief.
indulgere vitiis alicuius
to be indulgent to a person's faults.
irae indulgere (Liv. 23. 3)
to give free play to one's anger.
vino deditum esse, indulgere
to be given to drink.
animo or simply sibi indulgere
to indulge oneself.
sibi or ingenio suo indulgere (Nep. Chabr. 3)
to indulge one's caprice.

indulgĕo, si, tum, 2, v. n. and a.
I. [etym. dub.; cf. dulcis], to be courteous or complaisant; to be kind, tender, indulgent to; to be pleased with or inclined to, to give one's self up to, yield to, indulge in a thing (as joy or grief); to concede, grant, allow.
I. V. n. (class.); constr. with the dat.
A. In gen.: Aeduorum civitati Caesar praecipue indulserat, Caes. B. G. 1, 10; 7, 40: sic sibi indulsit, ut, etc., indulged himself so, took such liberties, Nep. Lys. 1, 3: indulgebat sibi liberalius, quam, ut, etc., id. Chabr. 3: irae, Liv. 3, 53, 7: indulgent sibi latius ipsi, Juv. 14, 234: ipsa sibi imbecillitas indulget, Cic. Tusc. 4, 18, 42: indulgent consules legionum ardori, Liv. 9, 43, 19: dolori, Nep. Reg. 1: genio, Pers. 5, 151: amori, Plin. Ep. 1, 14, 10: precibus, id. ib. 4, 15, 11: gaudio, id. ib. 5, 15, 1: desiderio alicujus, id. ib. 10, 34, 1: odio, Liv. 40, 5, 5: lacrimis, Ov. M. 9, 142: animo, to give way to passion or to anger, id. ib. 12, 598: regno, to delight in, Luc. 7, 54: ordinibus, give room to, set apart, Verg. G. 2, 277.—
(b). With acc. of the person (ante-class. and poet.): eri, qui nos tantopere indulgent, Afran. ap. Non. 502, 11 (Fragm. Com. v. 390 Rib.): te indulgebant, Ter. Heaut. 5, 2, 34; id. Eun. 2, 1, 16.—Pass.: animus indulgeri potuisset, be pleased, Gell. praef. 1.—
B. Esp., to give one's self up to, to be given or addicted to, to indulge in: veteres amicitias spernere, indulgere novis, Cic. Lael. 15, 54: labori, Verg. A. 6, 135: theatris, Ov. R. Am. 751: eloquentiae, Quint. 10, 1, 84: somno, Tac. A. 16, 19.—Pass. impers.: nihil relicturus, si aviditati indulgeretur, quod in aerarium referret, Liv. 45, 35, 6: sero petentibus non indulgebitur, Gai. Inst. 4, 164.—
II. V. a., to concede, allow, grant, permit, give, bestow as a favor, confer (post- Aug.): alicui usum pecuniae, Suet. Aug. 41: ornamenta consularia procuratoribus, id. Claud. 24: damnatis arbitrium mortis, id. Dom. 11: insignia triumphi indulsit Caesar, Tac. A. 11, 20: patientiam flagello, i. e. to submit to patiently, Mart. 1, 105, 3: nil animis in corpora juris natura indulget, grants no power, Juv. 2, 140: basia plectro, id. 6, 384: si forte indulsit cura soporem, id. 13, 217: veniam pueris, to make allowance for, id. 8, 168.—
(b). With inf. (poet.): incolere templa, Sil. 14, 672.— Pass.: qui jam nunc sanguinem meum sibi indulgeri aequum censet, Liv. 40, 15, 16: rerum ipsa natura in eo quod indulsisse homini videtur, etc., Quint. 12, 1, 2: abolitio reorum, quae publice indulgetur, is granted, Dig. 48, 16, 17. —
B. Se alicui, in mal. part., Juv. 2, 165 al.—Hence, indulgens, entis, P. a.
A. Indulgent, kind, or tender to one, fond of one; constr. with dat., or in with acc. (class.).
(a). With dat.: obsequium peccatis indulgens praecipitem amicum ferri sinit, Cic. Lael. 24, 89.—
(b). With in and acc.: civitas minime in captivos indulgens, Liv. 22, 61, 1. —
(g). Absol.: quo ipsum nomen amantius, indulgentiusque maternum, hoc illius matris singulare scelus, Cic. Clu. 5, 12: ministri irarum, Liv. 24, 25, 9. —
B. Addicted to: aleae indulgens, addicted to dicing, Suet. Aug. 70.—
C. In pass., fondly loved: fili, indulgentissime adulescens, Ps.-Quint. Decl. 10, 13.— Adv.: indulgenter, indulgently, kindly, tenderly: nimis indulgenter loqui, Cic. Att. 9, 9, 2: bestiae multa faciunt indulgenter, id. Fin. 2, 33, 109. — Comp.: dii alios indulgentius tractant, Sen. Ben. 4, 32.— Sup.: indulgentissime, Sen. Cons. ad Helv. 5.

Origins

From in- and an unattested verb *dulgeō, from Proto-Italic *dolɣēō, from Proto-Indo-European *delǵʰ- (“to become fixed”); cognate with Welsh dala (“to catch”), Gothic 𐍄𐌿𐌻𐌲𐌾𐌰𐌽 (tulgjan, “to reinforce”), and perhaps Sanskrit दृह् (dṛh, “to make firm”). The initial in- may be, instead of the above, derived from a negated form of an unattested adjectival Proto-Indo-European *n-dlgʰ-ro- (“not hard”), thus giving indulgeō an original meaning of "to not be hard toward" > "to be lenient toward" > "to indulge". This is semantically smoother than if the "in-" were to mean "in". Possibly related to longus, Ancient Greek ἐνδελεχής (endelekhḗs, “continuous”), thus originally with the meaning of "being persistent, patient".

Descendants
  • Englishindulge
  • Italianindulgere
  • Albanianndëjej

In English words that came into English from indulgeō

  • indulgenceindulgentia
  • indulgeindulgeō
  • indulgentindulgēns
  • indulgencyindulgentia

Quick answers

What does indulgeō mean in Latin?
indulgeō, a verb, means “to be kind or courteous (to); to be inclined (to); give free rein (to)”.
What are the principal parts of indulgeō?
indulgeō, indulgēre, indulsī, indultum (second conjugation).
How do you pronounce indulgeō?
In classical Latin, [ɪnˈdʊɫ.ɡe.oː]; in ecclesiastical (church) Latin, [inˈdul̠ʲ.d͡ʒe.o].
Which English words come from indulgeō?
English words that go back to Latin indulgeō include indulge, indulgent, indulgence and indulgency.