noun · masculinethird declension
index
index m or f (genitive indicis)
Classical[ˈɪn.dɛks]Ecclesiastical[ˈin.deks]
Meaning
- femininemasculineA pointer, indicator.
- femininemasculineThe index finger, forefinger.
- femininemasculineAn index, list, catalogue, table, summary, digest.
- femininemasculineA title, superscription.
- femininemasculineA sign, indication, proof, mark, token, index.
- femininemasculineAn informer, discoverer, director, talebearer, guide, witness, betrayer, spy.
- femininemasculineAn inscription.
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | index | indicēs |
| genitive | indicis | indicum |
| dative | indicī | indicibus |
| accusative | indicem | indicēs |
| ablative | indice | indicibus |
| vocative | index | indicēs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- index, inscriptio libri
- the title of a book.
index, dĭcis, com. 1. indico,
I. he who (that which) points out, a pointer, indicator (class.).
I. Lit.
A. Of things.
1. Of the forefinger, index-finger.
(b). Alone:
sed plane pollex, non index, Cic. Att. 13, 46, 1. — 2. In gen., an index, sign, mark, indication, proof:
complexus, summae benevolentiae falsi indices in amore simulato, Cic. Phil. 11, 2, 5: quia continetis vocem, indicem stultitiae vestrae, id. Rab. Perd. 6, 18: auctoris anulus index, Ov. P. 2, 10, 3: lacrimas paenitentiae indices profuderunt, Curt. 5, 10, 13: herbae horarum indices heliotropium ac lupinum, Plin. 18, 27, 67, § 252: imago animi vultus, indices oculi, Cic. Or. 18, 60: Janum indicem pacis bellique fecit, Liv. 1, 19, 2.—B. Of persons.
1. In gen., one who indicates or discloses, a discoverer, director, guide, informer, discloser, witness:
haec omnia indices detulerunt, rei confessi sunt, Cic. Cat. 4, 3, 5: Sestius ab indice Cn. Nerio de ambitu est postulatus, id. Q. Fr. 2, 3, 5; id. Clu. 7, 21: immittere ad rei probationem, Just. 32, 2 fin.: idem et testis, Tac. A. 4, 28.—2. Esp., in a bad sense, an informer, betrayer, spy:
Catilinam vallatum indicibus atque sicariis, Cic. Mur. 24, 49: saeptus armatis indicibus, id. Sest. 44, 95; id. Vat. 10, 24.—II. Transf.
A. Of books.
1. A title, superscription:
deceptus indicibus librorum, Cic. de Or. 2, 14, 61: alteri (libello) Gladius, alteri Pugio index erat, Suet. Cal. 49: index orationis P. Scipionis nomen M. Naevii habet, Liv. 38, 56. — 2. An index, catalogue, table, list, summary:
ut non indicem certe ex bibliotheca sumptum transferre in libros suos possit, Quint. 10, 1, 57: philosophorum, Sen. Ep. 39, 2; cf. Gell. 3, 3, 1: hactenus omnia jura quasi per indicem tetigisse satis est, Gai. Inst. 3, 54: quasi per indicem rem exponere, id. ib. 4, 15: fungar indicis partibus, Plin. Ep. 3, 5, 2.— B. Of paintings or statues, an inscription:
nec quaeris, quid quaque index sub imagine dicat, Tib. 4, 1, 30: tabula in aedem Matris Matutae cum indice hoc posita est, etc., Liv. 41, 28, 8.—C. Of a touchstone:
in durum silicem, qui nunc quoque dicitur Index, Ov. M. 2, 706.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
index dicis, m and f
in+DIC-, one who points out, a discloser, discoverer, informer, witness: falsus, S.: haec omnia indices detulerunt.— An informer, betrayer, spy: vallatus indicibus: saeptus armatis indicibus: silex, qui nunc dicitur index, traitor's stone, O.—An index, sign, mark, indication, proof: complexūs, benevolentiae indices: vox stultitiae: auctoris anulus, O.: Ianum indicem pacis bellique fecit, L.—A title, superscription, inscription: deceptus indicibus librorum: tabula in aedem cum indice hoc posita est, L.—A forefinger, index finger: pollex, non index: indice monstrare digito, H.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁én
- Proto-Italic*en
- Old Latinen
- Latinindex
Proto-Indo-European *deyḱ- Proto-Indo-European *-eti Proto-Indo-European *déyḱeti Proto-Italic *deikō Latin dīcō Proto-Indo-European *-s Latin -s Latin index From in + dīcō (“to say, indicate”) + -s. Compare iūdex.
Descendants
- Catalanenze
- Catalaníndex
- Englishindex
- Frenchindex
- GermanIndex
- Italianendice
- Italianindice
- Portugueseíndex
- Portugueseíndice
- Romanianindex