hilaris
Meaning
- two terminationcheerful, lively, light-hearted, merry, jovial
Nātāle hilare!
Merry Christmas!
Latīnē defined in Latin in our graded readers
laetus vultūChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Gaudere · Lætari · Hilaris · Alacer · Gestire · Exsultare
1. Gaudere (from γαῦρος) denotes joy as an inward state of mind, in opp. to dolor, like ἥδεσθαι; whereas lætari and hilarem esse, the utterance of joy. Tac. Hist. ii. 29. Ut valens processit, gaudium, miseratio, favor; versi in lætitiam . . . . laudantes gratantesque. 2. The lætus (from λιλαίομοι) shows his joy in a calm cheerfulness, which attests perfect satisfaction with the present, in opp. to mœstus, Tac. Ann. xv. 23; the hilaris (ἱλαρός) in awakened mirth, disposing to jest and laughter, in opp. to tristis; the alacer (ἀλκή) in energetic vivacity, evincing spirit and activity, in opp. to territus. Cic. Cœl. 28. The gaudens, the lætus, the hilaris, derive joy from a piece of good fortune; the alacer at the same time from employment and action. Cic. Divin. i. 33, 73. Equum alacrem lætus adspexit. Lætitia shows itself chiefly in an unwrinkled forehead, and a mouth curled for smiling; hilaritas, in eyes quickly moving, shining, and radiant with joy; alacritas, in eyes that roll, sparkle, and announce spirit. Sen. Ep. 116. Quantam serenitatem lætitia dat. Tac. Agr. 39. Fronte lætus, pectore anxius. Cic. Pis. 5. Te hilarioribus oculis quam solitus es intuente. 3. Gaudere and lætari denote a moderate; exsultare and gestire, and perhaps the antiquated word vitulari, a passionate, uncontrolled joy, as to exult and triumph; the gestiens (γηθεῖν) discovers this by an involuntary elevation of the whole being, sparkling eyes, inability to keep quiet, etc.; the exsultans, by a voluntary, full resignation of himself to joy, which displays itself, if not by skipping and jumping, at least by an indiscreet outbreak of joy, bordering on extravagance. 4. Jucundus denotes, like juvat me, a momentary excitement of joy; lætus, a more lasting state of joy; hence lætus is used as the stronger expression, in Plin. Ep. v. 12. Quam mihi a quocunque excoli jucundum, a te vero lætissimum est. (iii. 242.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | hilaris hilarulus | hilaris hilara, hilarula | hilare hilarulum, hilarum |
| genitive | hilaris hilarulī | hilaris hilarae, hilarulae | hilaris hilarulī |
| dative | hilarī hilarō, hilarulō | hilarī hilarae, hilarulae | hilarī hilarō, hilarulō |
| accusative | hilarem hilarulum, hilarum | hilarem hilaram, hilarulam | hilare hilarulum, hilarum |
| ablative | hilarī hilarō, hilarulō | hilarī hilarā, hilarulā | hilarī hilarō, hilarulō |
| vocative | hilaris hilarule | hilaris hilara, hilarula | hilare hilarulum, hilarum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | hilarēs hilarulī | hilarēs hilarae, hilarulae | hilaria hilara, hilarula |
| genitive | hilarium hilarōrum, hilarulōrum | hilarium hilarārum, hilarulārum | hilarium hilarōrum, hilarulōrum |
| dative | hilaribus hilarulīs | hilaribus hilarulīs | hilaribus hilarulīs |
| accusative | hilarīs hilarēs, hilarōs, hilarulōs | hilarīs hilarēs, hilarās, hilarulās | hilaria hilara, hilarula |
| ablative | hilaribus hilarulīs | hilaribus hilarulīs | hilaribus hilarulīs |
| vocative | hilarēs hilarulī | hilarēs hilarae, hilarulae | hilaria hilara, hilarula |
oderunt hilarem tristes tristemque jocosi, Hor. Ep. 1, 18, 89; cf.: hoc (vultu) tristes, hoc hilares sumus, Quint. 11, 3, 72: si tristia dicamus hilares, id. ib. 67: esse vultu hilari atque laeto, Cic. Tusc. 1, 42, 100: hilari animo esse, id. Q. Fr. 2, 13, 1; cf.: aliquem hilari ingenio et lepide accipere, Plaut. Most. 1, 4, 6: ut hunc festum diem Habeamus hilarem, id. Poen. 5, 6, 30: hilarem hunc sumamus diem, Ter. Eun. 4, 5, 5: laetum hilaremque diem sentire, Juv. 15, 41: hilaris fluit (vox), Quint. 11, 3, 63: oratio (opp. tristis), id. 8, 3, 49: causae (opp. tristes), id. 11, 3, 151: adulescentia, id. 8, 6, 27: id quod dicitur aut est lascivum et hilare aut contumeliosum.... In convictibus lasciva humilibus hilaria omnibus convenient, id. 6, 3, 27: infernis hilares sine regibus umbrae, Juv. 13, 52.—tristis sit (servus frugi), si eri sint tristes: hilarus sit, si gaudeant, Plaut. Am. 3, 3, 6; cf.: credam istuc, si esse te hilarum videro, id. As. 5, 1, 10: unde ego omnes hilaros, lubentes, laetificantes faciam ut fiant, id. Pers. 5, 1, 8: fac te hilarum, cheer up, Ter. Ad. 4, 7, 38; 5, 3, 56: hunc (librum) lege arcano convivis tuis, sed, si me amas hilaris et bene acceptis, Cic. Att. 16, 3, 1: hilara vita, id. Fin. 5, 30, 92: hilaro vultu, id. Clu. 26, 72; Plin. 7, 19, 18, § 79: fronte hilaro, corde tristi, Caecil. ap. Gell. 15, 9, 1: hilara sane Saturnalia, Cic. Att. 5, 20, 5; Lucr. 2, 1121.—fac nos hilaros hilariores opera atque adventu tuo, Plaut. Stich. 5, 4, 56: tu quidem pol et multo hilarior, Ter. Eun. 4, 5, 5: hilarioribus oculis quam solitus eras, intuens, Cic. Pis. 5, 11: attulit a te litteras hilariores, id. Att. 7, 25: hilarior protinus renidet oratio, Quint. 12, 10, 28: cutem in facie corrigit coloremque hilariorem facit, brighter, fresher, Plin. 23, 8, 75, § 144; cf. id. 36, 7, 11, § 55; 16, 10, 19, § 48.—hilaribus, Vop. Aurel. 1: hilariis, Lampr. Alex. Sev. 37.—Adv.: hĭlăre (class.), and hĭlărĭ-ter (late Lat.), cheerfully, gayly, joyfully, merrily: dicimus aliquem hilare vivere, etc., Cic. Fin. 5, 30, 92; cf.: res tristes remisse, severas hilare tractare, id. de Or. 3, 8, 30; so, hilare, id. ib. 2, 71, 290; Afran. ap. Non. 514, 2; Tac. A. 11, 3; Suet. Ner. 34; Gell. 18, 2, 1: deinde modo acriter, tum clementer, maeste, hilare in omnes partes commutabimus, Auct. Her. 3, 14, 24; 4, 55, 68: hilariter, Aug. Civ. Dei, 5, 26; Vulg. Sap. 6, 17; cf. Neue, Formenl. 2, 660.— Comp.: si hilarius locuti sunt (opp. in luctu esse), Cic. Tusc. 3, 27, 64; Suet. Calig. 18.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
Borrowed from Ancient Greek ἱλαρός (hilarós, “cheerful, merry”), from ἵλαος (hílaos, “propitious, gracious, kind”).
- Frenchhilare
- Romanianilarfrom French hilare
- Italianilare
- Portuguesehilário
- Englishhilarious
- Sicilianìlari
- Cebuanohilaryosfrom English hilarious
- IcelandicHilaríus
In English words that came into English from hilaris
- hilarioushilaris
- hilarityhilaritās
- exhilarateexhilarō
- exhilarantexhilarantis