LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
adjectivethird-declension two-termination adjective

hilaris

hilaris (neuter hilare, comparative hilarior, superlative hilarissimus, adverb hilarē or hilariter)
Classical[ˈhɪ.ɫa.rɪs]Ecclesiastical[ˈiː.la.ris]

Meaning

  1. two terminationcheerful, lively, light-hearted, merry, jovial
    Nātāle hilare!Merry Christmas!

Latīnē defined in Latin in our graded readers

laetus vultū
hilaris -e — in Epistulae, ch. 16

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Gaudere · Lætari · Hilaris · Alacer · Gestire · Exsultare

1. Gaudere (from γαῦρος) denotes joy as an inward state of mind, in opp. to dolor, like ἥδεσθαι; whereas lætari and hilarem esse, the utterance of joy. Tac. Hist. ii. 29. Ut valens processit, gaudium, miseratio, favor; versi in lætitiam . . . . laudantes gratantesque. 2. The lætus (from λιλαίομοι) shows his joy in a calm cheerfulness, which attests perfect satisfaction with the present, in opp. to mœstus, Tac. Ann. xv. 23; the hilaris (ἱλαρός) in awakened mirth, disposing to jest and laughter, in opp. to tristis; the alacer (ἀλκή) in energetic vivacity, evincing spirit and activity, in opp. to territus. Cic. Cœl. 28. The gaudens, the lætus, the hilaris, derive joy from a piece of good fortune; the alacer at the same time from employment and action. Cic. Divin. i. 33, 73. Equum alacrem lætus adspexit. Lætitia shows itself chiefly in an unwrinkled forehead, and a mouth curled for smiling; hilaritas, in eyes quickly moving, shining, and radiant with joy; alacritas, in eyes that roll, sparkle, and announce spirit. Sen. Ep. 116. Quantam serenitatem lætitia dat. Tac. Agr. 39. Fronte lætus, pectore anxius. Cic. Pis. 5. Te hilarioribus oculis quam solitus es intuente. 3. Gaudere and lætari denote a moderate; exsultare and gestire, and perhaps the antiquated word vitulari, a passionate, uncontrolled joy, as to exult and triumph; the gestiens (γηθεῖν) discovers this by an involuntary elevation of the whole being, sparkling eyes, inability to keep quiet, etc.; the exsultans, by a voluntary, full resignation of himself to joy, which displays itself, if not by skipping and jumping, at least by an indiscreet outbreak of joy, bordering on extravagance. 4. Jucundus denotes, like juvat me, a momentary excitement of joy; lætus, a more lasting state of joy; hence lætus is used as the stronger expression, in Plin. Ep. v. 12. Quam mihi a quocunque excoli jucundum, a te vero lætissimum est. (iii. 242.)

Declension

singular
formmasculinefeminineneuter
nominativehilaris
hilarulus
hilaris
hilara, hilarula
hilare
hilarulum, hilarum
genitivehilaris
hilarulī
hilaris
hilarae, hilarulae
hilaris
hilarulī
dativehilarī
hilarō, hilarulō
hilarī
hilarae, hilarulae
hilarī
hilarō, hilarulō
accusativehilarem
hilarulum, hilarum
hilarem
hilaram, hilarulam
hilare
hilarulum, hilarum
ablativehilarī
hilarō, hilarulō
hilarī
hilarā, hilarulā
hilarī
hilarō, hilarulō
vocativehilaris
hilarule
hilaris
hilara, hilarula
hilare
hilarulum, hilarum
plural
formmasculinefeminineneuter
nominativehilarēs
hilarulī
hilarēs
hilarae, hilarulae
hilaria
hilara, hilarula
genitivehilarium
hilarōrum, hilarulōrum
hilarium
hilarārum, hilarulārum
hilarium
hilarōrum, hilarulōrum
dativehilaribus
hilarulīs
hilaribus
hilarulīs
hilaribus
hilarulīs
accusativehilarīs
hilarēs, hilarōs, hilarulōs
hilarīs
hilarēs, hilarās, hilarulās
hilaria
hilara, hilarula
ablativehilaribus
hilarulīs
hilaribus
hilarulīs
hilaribus
hilarulīs
vocativehilarēs
hilarulī
hilarēs
hilarae, hilarulae
hilaria
hilara, hilarula

hĭlăris, e, and hĭlărus, a, um, adj., = ἱλαρός [cf. Sanscr. hlād, rejoice; Gr. χλαρός; Engl. glad],
I. cheerful, of good cheer, lively, gay, blithe, merry, jocund, jovial.—Adj. (class.; syn. laetus).
(a). Form hilaris: oderunt hilarem tristes tristemque jocosi, Hor. Ep. 1, 18, 89; cf.: hoc (vultu) tristes, hoc hilares sumus, Quint. 11, 3, 72: si tristia dicamus hilares, id. ib. 67: esse vultu hilari atque laeto, Cic. Tusc. 1, 42, 100: hilari animo esse, id. Q. Fr. 2, 13, 1; cf.: aliquem hilari ingenio et lepide accipere, Plaut. Most. 1, 4, 6: ut hunc festum diem Habeamus hilarem, id. Poen. 5, 6, 30: hilarem hunc sumamus diem, Ter. Eun. 4, 5, 5: laetum hilaremque diem sentire, Juv. 15, 41: hilaris fluit (vox), Quint. 11, 3, 63: oratio (opp. tristis), id. 8, 3, 49: causae (opp. tristes), id. 11, 3, 151: adulescentia, id. 8, 6, 27: id quod dicitur aut est lascivum et hilare aut contumeliosum.... In convictibus lasciva humilibus hilaria omnibus convenient, id. 6, 3, 27: infernis hilares sine regibus umbrae, Juv. 13, 52.—
(b). Form hilarus: tristis sit (servus frugi), si eri sint tristes: hilarus sit, si gaudeant, Plaut. Am. 3, 3, 6; cf.: credam istuc, si esse te hilarum videro, id. As. 5, 1, 10: unde ego omnes hilaros, lubentes, laetificantes faciam ut fiant, id. Pers. 5, 1, 8: fac te hilarum, cheer up, Ter. Ad. 4, 7, 38; 5, 3, 56: hunc (librum) lege arcano convivis tuis, sed, si me amas hilaris et bene acceptis, Cic. Att. 16, 3, 1: hilara vita, id. Fin. 5, 30, 92: hilaro vultu, id. Clu. 26, 72; Plin. 7, 19, 18, § 79: fronte hilaro, corde tristi, Caecil. ap. Gell. 15, 9, 1: hilara sane Saturnalia, Cic. Att. 5, 20, 5; Lucr. 2, 1121.—
b. Comp.: fac nos hilaros hilariores opera atque adventu tuo, Plaut. Stich. 5, 4, 56: tu quidem pol et multo hilarior, Ter. Eun. 4, 5, 5: hilarioribus oculis quam solitus eras, intuens, Cic. Pis. 5, 11: attulit a te litteras hilariores, id. Att. 7, 25: hilarior protinus renidet oratio, Quint. 12, 10, 28: cutem in facie corrigit coloremque hilariorem facit, brighter, fresher, Plin. 23, 8, 75, § 144; cf. id. 36, 7, 11, § 55; 16, 10, 19, § 48.—
c. Sup.: homo lepidissime atque hilarissime! Plaut. Men. 1, 2, 40: conviva, id. Mil. 3, 1, 72.—
II. Subst.: hĭlărĭa, ōrum, n., the joyous festival celebrated in honor of Cybele at the vernal equinox, Macr. S. 1, 21: hilaribus, Vop. Aurel. 1: hilariis, Lampr. Alex. Sev. 37.—Adv.: hĭlăre (class.), and hĭlărĭ-ter (late Lat.), cheerfully, gayly, joyfully, merrily: dicimus aliquem hilare vivere, etc., Cic. Fin. 5, 30, 92; cf.: res tristes remisse, severas hilare tractare, id. de Or. 3, 8, 30; so, hilare, id. ib. 2, 71, 290; Afran. ap. Non. 514, 2; Tac. A. 11, 3; Suet. Ner. 34; Gell. 18, 2, 1: deinde modo acriter, tum clementer, maeste, hilare in omnes partes commutabimus, Auct. Her. 3, 14, 24; 4, 55, 68: hilariter, Aug. Civ. Dei, 5, 26; Vulg. Sap. 6, 17; cf. Neue, Formenl. 2, 660.— Comp.: si hilarius locuti sunt (opp. in luctu esse), Cic. Tusc. 3, 27, 64; Suet. Calig. 18.

Origins

Borrowed from Ancient Greek ἱλαρός (hilarós, “cheerful, merry”), from ἵλαος (hílaos, “propitious, gracious, kind”).

Descendants
  • Frenchhilare
  • Romanianilarfrom French hilare
  • Italianilare
  • Portuguesehilário
  • Englishhilarious
  • Sicilianìlari
  • Cebuanohilaryosfrom English hilarious
  • IcelandicHilaríus

In English words that came into English from hilaris

  • hilarioushilaris
  • hilarityhilaritās
  • exhilarateexhilarō
  • exhilarantexhilarantis

Quick answers

What does hilaris mean in Latin?
hilaris, a adjective, means “cheerful, lively, light-hearted, merry, jovial”.
How do you pronounce hilaris?
In classical Latin, [ˈhɪ.ɫa.rɪs]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈiː.la.ris].
Which English words come from hilaris?
English words that go back to Latin hilaris include hilarious, hilarity, exhilarate and exhilarant.