dispertiō
Meaning
- to divide (up)
- to distribute
- to assign
Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Dividere · Partiri · Dirimere · Dispertire · Distribuere
1. Dividere and dirimere mean to divide something, merely in order to break the unity of the whole, and separate it into parts, whereas partiri means to divide, in order to get the parts of the whole, and to be able to dispose of them. Hence the phrases divide et impera, and dividere sententias, but partiri prædam. 2. Divisio denotes, theoretically, the separation of a genus into its species, whereas partitio, the separation of the whole into its parts. Quintil. v. 10, 63. Cic. Top. 5. 3. Dividere refers to a whole, of which the parts are merely locally and mechanically joined, and therefore severs only an exterior connection; but dirimere refers to a whole, of which the parts organically cohere, and destroys an interior connection. Liv. xxii. 15. Casilinum urbs . . . Volturno flumine dirempta Falernum ac Campanum agrum dividit: for the separation of a city into two halves by a river, is an interior separation, whereas the separation of two neighboring districts by a city, is an exterior separation. 4. Dividere means also to separate into parts, without any accessory notion, whereas dispertire, with reference to future possessors, and distribuere, with reference to the right owners, or to proper and suitable places. (iv. 156.)
Conjugation conjugation 4
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | dispertiō | dispertiēbam | dispertiam | dispertīvī dispertiī | dispertīveram dispertieram | dispertīverō dispertierō |
| 2nd sg. | dispertīs | dispertiēbās | dispertiēs | dispertīvistī dispertiistī | dispertīverās dispertierās | dispertīveris dispertieris |
| 3rd sg. | dispertit | dispertiēbat | dispertiet | dispertīvit dispertiit | dispertīverat dispertierat | dispertīverit dispertierit |
| 1st pl. | dispertīmus | dispertiēbāmus | dispertiēmus | dispertīvimus dispertiimus | dispertīverāmus dispertierāmus | dispertīverimus dispertierimus |
| 2nd pl. | dispertītis | dispertiēbātis | dispertiētis | dispertīvistis dispertiistis | dispertīverātis dispertierātis | dispertīveritis dispertieritis |
| 3rd pl. | dispertiunt | dispertiēbant | dispertient | dispertīvērunt dispertīvēre, dispertiērunt, dispertiēre | dispertīverant dispertierant | dispertīverint dispertierint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | dispertiam | dispertīrem | dispertīverim dispertierim | dispertīvissem dispertiissem |
| 2nd sg. | dispertiās | dispertīrēs | dispertīverīs dispertierīs | dispertīvissēs dispertiissēs |
| 3rd sg. | dispertiat | dispertīret | dispertīverit dispertierit | dispertīvisset dispertiisset |
| 1st pl. | dispertiāmus | dispertīrēmus | dispertīverīmus dispertierīmus | dispertīvissēmus dispertiissēmus |
| 2nd pl. | dispertiātis | dispertīrētis | dispertīverītis dispertierītis | dispertīvissētis dispertiissētis |
| 3rd pl. | dispertiant | dispertīrent | dispertīverint dispertierint | dispertīvissent dispertiissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | dispertior | dispertiēbar | dispertiar |
| 2nd sg. | dispertīris dispertīre | dispertiēbāris dispertiēbāre | dispertiēris dispertiēre |
| 3rd sg. | dispertītur | dispertiēbātur | dispertiētur |
| 1st pl. | dispertīmur | dispertiēbāmur | dispertiēmur |
| 2nd pl. | dispertīminī | dispertiēbāminī | dispertiēminī |
| 3rd pl. | dispertiuntur | dispertiēbantur | dispertientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | dispertiar | dispertīrer |
| 2nd sg. | dispertiāris dispertiāre | dispertīrēris dispertīrēre |
| 3rd sg. | dispertiātur | dispertīrētur |
| 1st pl. | dispertiāmur | dispertīrēmur |
| 2nd pl. | dispertiāminī | dispertīrēminī |
| 3rd pl. | dispertiantur | dispertīrentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | dispertī | dispertīre |
| pres. 2nd pl. | dispertīte | dispertīminī |
| fut. 2nd sg. | dispertītō | dispertītor |
| fut. 3rd sg. | dispertītō | dispertītor |
| fut. 2nd pl. | dispertītōte | — |
| fut. 3rd pl. | dispertiuntō | dispertiuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | dispertīre | dispertīrī |
| perfect infinitive | dispertīvisse dispertiisse | dispertītum esse |
| future infinitive | dispertītūrum esse | dispertītum īrī |
| present participle | dispertiēns | — |
| perfect participle | — | dispertītus dispertīta, dispertītā, dispertītae, dispertītam, dispertītārum, dispertītās, dispertītī, dispertītōrum, dispertītōs |
| future participle | dispertītūrus dispertītūra, dispertītūrā, dispertītūrae, dispertītūram, dispertītūrārum, dispertītūrās, dispertītūre, dispertītūrī, dispertītūrīs, dispertītūrō, dispertītūrōrum, dispertītūrōs, dispertītūrum | dispertiendus dispertiundus, dispertienda, dispertiendā, dispertiendae, dispertiendam, dispertiendārum, dispertiendās, dispertiende, dispertiendīs, dispertiendōrum, dispertiendōs |
dispertirier, Plaut. Ps. 1, 5, 26), v. a. partio, to distribute, divide (class.). dispertiti viri, dispertiti ordines, Plaut. Am. 1, 1, 65: funditores inter manipulos, Sall. J. 49 fin.: auxiliarios equites tribunis legionum in utrumque latus, id. ib. 46, 7: (conjuratos) municipiis, Cic. Cat. 4, 4, 7: exercitum per oppida, Liv. 29, 1 et saep.: opsonium hic bifariam, Plaut. Aul. 2, 4, 3; cf. id. ib. 2, 5, 5: secundam mensam servis, Nep. Ages. 8, 4: epulas trifariam, in jentacula et prandia, etc., Suet. Vit. 13: pecuniam judicibus, Cic. Clu. 25, 69: dispartiantur patris bona pari ter, Afran. ap. Non. 374, 33: portas et proxuma loca tribunis, to assign as posts to be guarded, Sall. J. 59, 1 et saep.—Pass., with mid. force: Etiam dispertimini? won't you part yet? Plaut. Curc. 1, 3, 33.— cum aliquo dispertitum officium est in aliqua re, id. Fam. 5, 2: Ceres et Libera, a quibus initia vitae atque victus, hominibus et civitatibus data ac dispertita esse dicuntur, Cic. Verr. 2, 5, 72: tot in curas dispertiti eorum animi erant, Liv. 22, 7, 10.— Also deponent form, dis-pertion (-partior), īri: jurisconsulti saepe quod positum est in una cognitione, id in infinita dispertiuntur, Cic. Leg. 2, 19, 47: administrationem inter se, Liv. 3, 10, 9.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
From dis- + partiō.