proper noun · masculinethird declension
Dīs1
Dīs m sg (genitive Dītis)
Classical[ˈdiːs]Ecclesiastical[ˈdis]
Meaning
- RomanPlūtō (god of the underworld)
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | Dīs | — |
| genitive | Dītis | — |
| dative | Dītī | — |
| accusative | Dītem | — |
| ablative | Dīte | — |
| vocative | Dīs | — |
dīs, dītis,
I. adj., rich, v. dives.
Dīs, ītis (nom. Dītis, Petr. Poët. 120, 76; Quint. 1, 6, 34; cf. Serv. Verg. A. 6, 273; the nom. Dis very rare in the poets; Aus. Idyl. 12: de deis, 3), m. cf.: dīus, divus, deus, orig. denoting
I. godhead, deity, in general, and of Jupiter in partic.; cf.: Diespiter and Diovis = Juppiter; afterwards exclusively as the designation of the god of the infernal regions, the Greek Pluto, connected with pater, Varr. L. L. 5, § 66 Müll.; identified by Caesar with the Celtic god of night, cf. Caes. B. G. 6, 18, 1 sq.; Cic. N. D. 2, 26; Tac. H. 4, 84 fin.; Suet. Oth. 8; Inscr. Orell. 1465-1470 and 4967;
without pater, Verg. G. 4, 519; id. A. 4, 702; 5, 731; 6, 127 al.: pallida Ditis aqua, Tib. 3, 1, 28: Ditis ignava aqua, id. 3, 3, 38; Ov. M. 4, 438; 511; id. F. 4, 449 al.: domina Ditis = Proserpina, Verg. A. 6, 397.dīs,
I. neutr. dite (mostly poet.;
in prose very rare before the Aug. per.): dis quidem esses, Ter. Ad. 5, 1, 8: dite solum, Val. Fl. 2, 296: hujus ditis aedes, Ter. Ad. 4, 2, 42; so, ditis domus, Hor. Epod. 2, 65: diti placitura magistro, Tib. 2, 5, 35: ditem hostem, Liv. 9, 40: ditem, Ter. Heaut. 3, 3, 48; id. Phorm. 4, 3, 48; Suet. Galb. 3: diti de pectore, Lucr. 1, 414: in diti domo, Liv. 42, 34, 3: patre diti, Nep. Att. 1, 2: quam estis maxume potentes, dites, fortunati, etc., Ter. Ad. 3, 4, 57; so, dites, Tib. 1, 1, 78; 3, 6, 13; Hor. C. 1, 7, 9; Sil. 3, 673: Persarum campi, Curt. 3, 25, 10: terrae, Tac. A. 4, 55: delubra ditia donis, Ov. M. 2, 77; so, opulenta ac ditia stipendia, Liv. 21, 43: pectora ditum, Sen. Herc. Oet. 649; for which: regem ditium Mycenarum, Aus. Grat. Act. 59: ditibus indulgent epulis, Stat. Th. 5, 187: ditibus promissis, Sil. 3, 512.—b. Comp.
(a). dīvĭ-tior (most freq. in prose and poetry, except Hor., v. seq. β), Plaut. Aul. 5, 2; id. Ps. 5, 2, 24; Ter. Ph. 1, 1, 8; Lucr. 5, 1114; Cic. Rep. 1, 17, 28; 1, 32; id. Lael. 16, 58; id. de Or. 3, 48, 185; id. Par. 6, 3, 49; Ov. H. 16, 34; id. M. 6, 452 al.—
(b). dītior, Liv. Praef. § 11; Hor. S. 1, 1, 40; 1, 5, 91; 1, 9, 51; 2, 7, 52; Sil. 13, 684; Stat. Th. 3, 481; Gell. 4, 1, 1.—
c. Sup.
(a). dīvĭtissi-mus (good prose), Cic. Off. 2, 17; id. Div. 1, 36; id. Par. 6, 2, 48; Nep. Alcib. 2; id. Phoc. 1, 2; Sen. Contr. 2, 9, 7; Curt. 4, 4, 24.—
(b). dītissimus (mostly poet. and in post-Aug. prose), Verg. G. 2, 136; id. A. 1, 343; 7, 537; 9, 360; 10, 563; Ov. M. 5, 129; Val. Fl. 5, 123; Sil. 3, 397; Aus. Epigr. 54 (twice); * Caes. B. G. 1, 2, 1; Nep. Alcib. 2, 1; Liv. 9, 31; 17, 14; 10, 46; Suet. Ner. 9. —Adv.: dītĭus, more richly or splendidly (post-Aug. and very rare):
ditius habitare, Stat. S. 1, 5, 31.—Sup.: ditissime domos exornare, App. de Deo Socr. p. 54, 14.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
dīs dītis, neut. dīte, adj. with comp. dītior and sup. dītissimus
DIV-, rich, wealthy, opulent, provided, abounding : dis quidem esses, T.: Cratini huius ditis aedes, T.: domus, H.: patre diti, N.: Mycenae, H.: delubra donis, O.: stipendia, L.: res p. bonis exemplis ditior, L.: dum ne sit te ditior alter, H.: apud Helvetios ditissimus, Cs.: terra, V.: Bovianum armis, L.
Dīs ītis, m
DIV-, orig. deity ; hence, Jupiter of the infernal regions , C., V., O., Ta.—Of the Celtic god of night, Cs.: atri ianua Ditis, i. e. of the underworld , V.: domina Ditis, i. e. Proserpina, V.
dīs see deus.
Origins
From dīs (“rich, wealthy”)