verbthird conjugation, deponent
amplector
amplector (present infinitive amplectī, perfect active amplexus sum)
Classical[amˈpɫɛk.tɔr]Ecclesiastical[amˈplɛk.tor]
Meaning
- deponentto surround, encircle or entwine
- deponentto embrace, hug, clasp or grasp
- deponentto include, comprise, contain
- deponentto esteem
- deponentto cherish
Latīnē defined in Latin in our graded readers
bracchiīs circumdōamplector -ī — in Epistulae, ch. 17
bracchiīs cingō et teneōamplector -ī — in Metamorphoses I, ch. 22
Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Amplecti · Complecti
Amplecti denotes embracing, often with one arm only, as a sign of calm affection and protection; complecti, clasping and surrounding with both arms, as a sign of passionate love, or familiar confidence. Amplecti means, figuratively, to lay hold of something, in opp. to slighting and disdaining; complecti, to take fully in one’s grasp, in opp. to a half and superficial possession. (v. 281.)
Conjugation conjugation 3 deponent
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | amplector | amplectēbar | amplectar | — | — | — |
| 2nd sg. | amplecteris amplectere | amplectēbāris amplectēbāre | amplectēris amplectēre | — | — | — |
| 3rd sg. | amplectitur | amplectēbātur | amplectētur | — | — | — |
| 1st pl. | amplectimur | amplectēbāmur | amplectēmur | — | — | — |
| 2nd pl. | amplectiminī | amplectēbāminī | amplectēminī | — | — | — |
| 3rd pl. | amplectuntur | amplectēbantur | amplectentur | — | — | — |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | amplectar | amplecterer | — | — |
| 2nd sg. | amplectāris amplectāre | amplecterēris amplecterēre | — | — |
| 3rd sg. | amplectātur | amplecterētur | — | — |
| 1st pl. | amplectāmur | amplecterēmur | — | — |
| 2nd pl. | amplectāminī | amplecterēminī | — | — |
| 3rd pl. | amplectantur | amplecterentur | — | — |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | amplectere | — |
| pres. 2nd pl. | amplectiminī | — |
| fut. 2nd sg. | amplectitor | — |
| fut. 3rd sg. | amplectitor | — |
| fut. 3rd pl. | amplectuntor | — |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | amplectī | — |
| perfect infinitive | amplexum esse | — |
| future infinitive | amplexūrum esse | — |
| present participle | amplectēns | — |
| perfect participle | amplexus amplexa, amplexā, amplexae, amplexam, amplexārum, amplexās, amplexe, amplexī, amplexīs, amplexō, amplexōrum, amplexōs | — |
| future participle | amplexūrus amplexūra, amplexūrā, amplexūrae, amplexūram, amplexūrārum, amplexūrās, amplexūre, amplexūrī, amplexūrīs, amplexūrō, amplexūrōrum, amplexūrōs, amplexūrum | amplectendus amplectundus, amplectenda, amplectendā, amplectendae, amplectendam, amplectendārum, amplectendās, amplectende, amplectendīs, amplectendōrum, amplectendōs |
gerundamplectendī, amplectendō, amplectendumsupineamplexum, amplexū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- litteras amplecti
- to be an enthusiastic devotee of letters.
- amore prosequi, amplecti aliquem
- to feel affection for a person.
am-plector (old form amploctor, Prisc. p. 552, 39 P.), exus, 3, v. dep. (
I. act. form amplecto, Liv. And. Od. ap. Diom. p. 379 P.; cf. Prisc. p. 797 P.; Struve, 114.—In pass., Plaut. Mil. 2, 6, 27; Lucil. ap. Prisc. p. 791 P.).
I. A.. Lit., to wind or twine round a person or thing (aliquem, πλέκεσθαι ἀμφίτινα; hence with reference to the other object; cf. adimo), to surround, encompass, encircle; of living beings, to embrace (class. in prose and poetry): genua amplectens, Liv. And. Od. ap. Diom. p. 379 P. (as transl. of Hom. Od. 6, 142: γούνων λαβών):
amplectimur tibi genua, Plaut. Rud. 1, 5, 16; so id. Cist. 2, 3, 25: exsanguem (patrem) amplexus, Tac. H. 3, 25: effigiem Augusti amplecti, id. A. 4, 67: magnam Herculis aram, id. ib. 12, 24: serpens arboris amplectens stirpem, Lucr. 5, 34: quorum tellus amplectitur ossa, id. 1, 135: manibus saxa, to grasp, Liv. 5, 47: munimento amplecti, id. 35, 28; so id. 41, 5 et saep.: amplectitur intra se insulam, Plin. 5, 1, 1, § 3: amplexa jugerum soli quercus, id. 16, 31, 56, § 130: et molli circum est ansas amplexus acantho, Verg. E. 3, 45: urbes amplecti muro, Hor. A. P. 209 et saep.: visne ego te ac tute me amplectare? Plaut. Most. 1, 4, 9; * Ter. And. 2, 5, 19: ille me amplexus atque osculans flere prohibebat, Cic. Somn. Scip. 3 (id. Rep. 6, 14, where Orell. reads complexus).—B. Of space, to embrace:
spatium amplexus ad vim remigii, Tac. A. 12, 56: quattuor milia passuum ambitu amplexus est, id. ib. 4, 49: domus naturae amplectens pontum terrasque jacentes, Manil. 1, 536.—II. Trop.
A. To embrace in mind or knowledge, i. e. to comprehend, to understand:
animo rei magnitudinem amplecti, Cic. de Or. 1, 5, 19: Quas (artes) si quis unus complexus omnes, id. ib. 1, 17, 76: quae si judex non amplectetur omnia consilio, non animo ac mente circumspiciet, id. Font. 7; also simply to reflect upon, to consider: cogitationem toto pectore amplecti, id. Att. 12, 35.—B. In discourse, to comprehend, i.e. to discuss, to handle, treat:
quod ego argumentum pluribus verbis amplecterer, Cic. Rosc. Com. 12: actio verbis causam et rationem juris amplectitur, id. Caecin. 14, 40: omnes res per scripturam amplecti, id. Inv. 2, 50: non ego cuncta meis amplecti versibus opto, Verg. G. 2, 42: totius Ponti forma breviter amplectenda est, ut facilius partes noscantur, Plin. 4, 12, 24, § 75.—Also of a name, to comprehend under: quod idem interdum virtutis nomine amplectimur, Cic. Tusc. 2, 13, 30; cf.: si quis universam et propriam oratoris vim definire complectique vult, to define the peculiar function of the orator and include the whole of it, id. de Or. 1, 15, 64; so of a law, to include: sed neque haec (verba) in principem aut principis parentem, quos lex majestatis amplectitur, Tac. A. 4, 34.—C. Of study, learning, to include, embrace: neque eam tamen scientiam, quam adjungis oratori, complexus es, but yet have notincluded in your attainments that knowledge which, etc., Cic. de Or. 1, 17, 77:
Quod si tantam rerum maximarum arte suā rhetorici illi doctores complecterentur, id. ib. 1, 19, 86.—D. To embrace in heart, i.e. to love, favor, cherish:
quem mihi videtur amplecti res publica, Cic. Cat. 4, 3: nimis amplecti plebem videbatur, id. Mil. 72: aliquem amicissime, id. Fam. 6, 6 fin.; Sall. J. 7, 6: hoc se amplectitur uno, i. e. se amat, esteems himself, Hor. S. 1, 2, 53: qui tanto amore possessiones suas amplexi tenebant, Cic. Sull. 20; opp. repudiare, id. de Or. 1, 24; opp. removere, id. Cat. 4, 7: amplecti virtutem, id. Phil. 10, 4: nobilitatem et dignitates hominum amplecti, id. Fam. 4, 8: mens hominis amplectitur maxime cognitionem, delights in understanding, id. Ac. pr. 2, 10, 31: (episcopum) amplectentem eum fidelem sermonem, * Vulg. Tit. 1, 9: amplexus civitates (sc. animo), having fixed his mind on, i. e. intending to attack, seize, Tac. Agr. 25: causam rei publicae amplecti, Cic. Sest. 93; and so playfully of one who robs the State treasury: rem publicam nimium amplecti, id. Fl. 18.—E. In circumlocution: magnam Brigantium partem aut victoriā amplexus est aut bello, embraced in conquest, i. e. conquered, Tac. Agr. 17.
Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
amplector exus, ī, dep.
am- + plecto, to twine around, encircle, encompass, embrace: manibus saxa, to grasp, L.: ansas acantho, V.: urbes muro, H.: illam in somnis, T.: me: Nox tellurem amplectitur alis, overshadows, V.—Fig., of the mind, to embrace, understand, comprehend, see through: omnia consilio.—In speech, to comprehend in discussion, discuss particularly, handle, treat: quod (argumentum) verbis: res per scripturam: cuncta meis versibus, V.—To sum up, treat summarily: omnis oratores: omnia communiter, L.—To comprehend under a name: alqd virtutis nomine.—To embrace with love, esteem, value, honor, cling to: quem (filium) mihi videtur amplecti res p.: amore possessiones: hoc se amplectitur uno, piques himself on, H.: rem p. nimium (of one who robs the treasury).—Of military operations, to cover, occupy: quindecim milia passuum circuitu, Cs.: Brigantium partem victoriā, Ta.
Origins
From ambi- + plecto(r). (to embrace, to hug): Compare typologically Turkish sarılmak (akin to sarmak).