ambō̆1
Meaning
- both (of objects occurring in pairs)
Hic locus est, partēs ubi sē via findit in ambās: dextera quae[…]
This is the place where the way parts in both directions: the right one […]29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis VI.540
Latīnē defined in Latin in our graded readers
uterque, duo simulChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Uterque · Ambo · Utervis · Uterlibet
1. Uterque denotes ‘both,’ as two unities, like ἑκάτερος; ambo, as the halves of a pair, like ἄμφω. Cic. Fin. ii. 7. Hic, qui utramque probat, ambobus debuit uti. Orat. 6, 21. Terent. Ad. i. 2, 50. Curemus æquam uterque partem; tu alterum, ego alterum; nam ambos curare propemodum reposcere illum est quem dedisti. Plin. Pan. 90, 4. Vell. P. ii. 66. This difference is palpable from Cic. Mur. 18, 37. Duæ res vehementer in prætura desideratæ sunt, quæ ambæ in consulatu Murenæ profuerunt . . . . Horum utrumque ei fortuna ad consulatus petitionem reservavit. And Orat. iii. 26. A quibus utrisque submittitur aliquid. 2. Uterque and ambo are copulative, and may be resolved into unus et alter, and have their predicate actually in common; whereas utervis and uterlibet are disjunctive, and may be resolved into unus vel alter, and have their predicate in common only by possibility. Ter. Andr. prol. 10. Qui utramvis recte norit, ambos noverit. (iv. 349.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | ambō | ambae | ambō |
| genitive | ambōrum | ambārum | ambōrum |
| dative | ambōbus | ambābus | ambōbus |
| accusative | ambōs ambō | ambās | ambō |
| ablative | ambōbus | ambābus | ambōbus |
| vocative | ambō | ambae | ambō |
manusque ambas, Verg. A. 6, 496; 10, 868: ambas palmas, id. ib. 5, 425; 10, 844: tinnient ambae aures ejus, Vulg. 1 Reg. 3, 11; ib. 4 Reg. 21, 12: circum unum ambove genua, Plin. 28, 6, 17, § 59 (but even here we find duo: sumes duos renes (vituli) et adipem, Vulg. Exod. 29, 13; 29, 22: duas manus, ib. Matt. 18, 8 bis; 18, 9: duae palmae manuum ejus, ib. 1 Reg. 5, 4: duorum luminum, of both eyes, ib. Jud. 16, 28; so Shaksp., her two eyes, Love's Lab. Lost, iv. 3; Haml. i. 4).—So of other things: Tristior illā Terra sub ambobus non jacet ulla polis, Ov. P. 2, 7, 64: Atridas Priamumque, et saevum ambobus Achillen, angry with both parties, id. ib. 1, 458.—consules, alter ambove, si eis videretur, Cic. Phil. 5, 19, 53: ambo accusandi estis, Ter. Heaut. 1, 1, 67: jam hisce ambo, et servos et era, frustra sunt duo, Plaut. Am. 3, 3, 19: erroris ambo complebo, id. ib. 1, 2, 8: emit hosce ambos, id. Capt. prol. 34: ut eos ambos fallam, Ter. Heaut. 4, 3, 33; so Vulg. Tob. 3, 25: hic, qui utrumque probat, ambobus debuit uti, Cic. Fin. 2, 7, 20: una salus ambobus erit, Verg. A. 2, 710: plebiscitis cautum, ne quis duos magistratus uno anno gereret, utique liceret consules ambos plebeios creari, Liv. 7, 42: Caesar atque Pompeius diversa sibi ambo consilia capiunt ... eodemque die uterque eorum ex castris exercitum educunt, Caes. B. C. 3, 30: amborum verba, Tac. A. 3, 35: civitate Romanā ambos donavit, id. ib. 13, 54: ambo occisi, Suet. Aug. 11: errant autem ambo senes, Vulg. Gen. 18, 11; ib. Matt. 15, 14: applicuit ambos ad eum, ib. Gen. 48, 13; ib. Eph. 2, 16.—Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
From Proto-Italic *amβō, cognate to Ancient Greek ἄμφω (ámphō, “both”), ultimately from Proto-Indo-European *bʰóh₁, possibly prefixed with the root noun *h₂ent- (“front, front side”) (whence ante). Often considered related to ambi-, but according to Dunkel this only applies to the first syllable.
- Englishambi-
- Italianambo
- Frenchambi-
- Occitanambedós
- Portugueseambos
- Romanianambii
- Romanianîmbi
- Spanishambosfrom Old Spanish amos
- Spanishambofrom Old Spanish amos
- Esperantoambaŭ
In English words that came into English from ambō̆
- ambigenousambō̆
- ancipitalanceps
- ancepsanceps
- ambsaceambō̆