adjectivefirst/second-declension adjective
perītus
perītus (feminine perīta, neuter perītum, comparative perītior, superlative perītissimus, adverb perītē)
Classical[pɛˈriː.tʊs]Ecclesiastical[peˈriː.tus]
Meaning
- adjectiveskillful, skilled, expert, experienced, practised (+ genitive or in + ablative or ad + accusative)
- adjectiveclever, skilfully constructed
Latīnē defined in Latin in our graded readers
artis sciēnsperītus -a -um — in IVLIANVS I: Gallia, ch. 9
scientiā doctusperītus -a -um — in IVLIANVS II: Imperium, ch. 3
homō artis sciēnsperītus -ī (m) — in IVLIANVS III: Persia, ch. 2
doctus ūsūperītus -a -um — in Epistulae, ch. 19
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | perītus | perīta | perītum |
| genitive | perītī | perītae | perītī |
| dative | perītō | perītae | perītō |
| accusative | perītum | perītam | perītum |
| ablative | perītō | perītā | perītō |
| vocative | perīte | perīta | perītum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | perītī | perītae | perīta |
| genitive | perītōrum | perītārum | perītōrum |
| dative | perītīs | perītīs | perītīs |
| accusative | perītōs | perītās | perīta |
| ablative | perītīs | perītīs | perītīs |
| vocative | perītī | perītae | perīta |
pĕrītus, a, um, adj. prop. Part. of perior (in ex-perior); root par-, per-; Gr. περάω; v. periculum,
I. experienced, practised, practically acquainted, skilled, skilful, expert (cf.: gnarus, consultus).
I. Lit.
(a). Absol.:
nil iam mihi novi Offerri pote, quin sim peritus, Plaut. Pers. 2, 3, 19: doctos homines vel usu peritos, Cic. Off. 1, 41, 147: docti a peritis, id. ib. 3, 3, 15: ab hominibus callidis ac peritis animadversa, id. de Or. 1, 23, 109: decede peritis, Hor. Ep. 2, 2, 213: me peritus discet Iber, id. C. 2, 20, 19: homo peritissimus, Cic. de Or. 1, 15, 66: hominem peritissimum in eis ipsis rebus, superare, quas, etc., id. ib. 1, 15, 66: peritissimi duces, Caes. B. C. 3, 73; Prop. 1, 10, 7. —(b). With gen.:
multarum rerum peritus, Cic. Font. 7, 15: antiquitatis nostrae et scriptorum veterum litterate peritus, id. Brut. 56, 205: earum regionum, Caes. B. C. 1, 48: caelestium prodigiorum, Liv. 1, 34: peritiores rei militaris, id. 3, 61: bellorum omnium peritissimus, Cic. Imp. Pomp. 23, 68: peritissimi caeli ac siderum vates, Curt. 4, 10, 4: juris, Juv. 1, 128: vir movendarum lacrimarum peritissimus, Plin. Ep. 2, 11, 3: definiendi, Cic. Off. 3, 14, 60.—(g). With abl.: jure peritus, Lucil. ap. Charis. p. 62 P.:
jure peritissimus, Aur. Vict. Epit. 19: quis jure peritior? Cic. Clu. 38, 107: peritus bello, Vell. 2, 29, 3: peritus disciplinā militari, Gell. 4, 8, 2: arte fabricā peritus, Dig. 33, 7, 19.—(d). With ad:
ad usum et disciplinam peritus, Cic. Font. 15, 43: et ad respondendum et ad cavendum peritus, id. de Or. 1, 48, 212: ad prospicienda cavendaque pericula, Just. 31, 2, 2.—(ε) With in and abl.: sive in amore rudis, sive peritus erit, Prop. 2, 34 (3, 32), 82.—(ζ) With de: de agriculturā peritissimus, Varr. R. R. 1, 2, 10.—(η) With acc. (poet.): arma virumque peritus, Aus. Epigr. 137.—(θ) With inf. or object-clause (poet. and in post-Aug. prose): soli cantare periti Arcades, Verg. E. 10, 32: peritus obsequi, Tac. Agr. 8: urentes oculos inhibere perita, Pers. 2, 34: rex peritus, fortius adversus Romanos aurum esse quam ferrum, Flor. 3, 1, 7.—Hence, subst.: pĕrītissĭ-mus, i, m., a man of extraordinary skill: cum discendi causā duobus peritissimis operam dedisset, etc., Cic. Brut. 42, 154.— II. Transf., of abstract things, skilfully constructed, clever:
peritae fabulae, Aus. Ep. 16, 92.—Hence, adv.: pĕrītē, in an experienced manner, skilfully, expertly, cleverly: quod institutum perite a Numa, Cic. Leg. 2, 12, 29: perite et ornate dicere, id. de Or. 2, 2, 5; Gell. 17, 5 fin.: callide et perite versari in aliquā re, Cic. de Or. 1, 11, 48: distributa perite, id. ib. 2, 19, 81.— Comp.: peritius fit aliquid ab aliquo, Sen. Ep. 90, 33.—Sup.: aliquid peritissime et callidissime venditare, Cic. Verr. 2, 2, 54, § 135: disputare, Val. Max. 8, 11, 1: suavissime et peritissime legere, Plin. Ep. 3, 15, 3.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
perītus adj. with comp. and sup.
1 PAR-, experienced, practised, trained, skilled, skilful, expert : imperator: homines usu: Iber, H.: homo peritissimus in eis rebus: peritissimi duces, Cs.: multarum rerum: prodigiorum, L.: peritiores rei militaris, Cs.: bellorum omnium peritissimus: iuris, Iu.: quis iure peritior?: milites usu periti, experienced , Cs.: ad usum et disciplinam peritus: cantare, V.: obsequi, Ta.—Plur m . as subst: duobus peritissimis operam dare, eminent experts : decede peritis, H.
Origins
Proto-Indo-European *perh₃-der. Latin *perior Proto-Indo-European *-tósder. Latin -ītus ? Latin peritus Uncertain. Perhaps the perfect active participle of an unattested fourth conjugation verb *perior, a root found in experior (“try, test, experience”). De Vaan connects the word to pariō (“to prepare”), from Proto-Indo-European *perh₃-. Compare perīculum.
Descendants
- Catalanperit
- Catalanpèrit
- Englishperite
- Spanishperito
- Italianperito
- Portugueseperito
- Asturianpéritu
- Galicianperito
- Piedmonteseperì
- Sicilianpiritu