LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
adjectivefirst/second-declension adjective

lū̆xus1

lū̆xus (feminine lū̆xa, neuter lū̆xum)
Classical[ˈɫuːk.sʊs]Ecclesiastical[ˈluk.sus]

Meaning

  1. adjectivedislocated

Latīnē defined in Latin in our graded readers

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Luxus · Luxuria

Luxus denotes luxury as an act or as a condition, and sometimes even objectively, as an object of luxury; whereas luxuria, always subjectively, as a propensity and disposition, as the desiderative of luxus. Sen. Ir. i. 11. Animis delicias, luxus, opes ignorantibus: and further on; Opinionem luxuriæ segnitiæque. Sall. Cat. 13. Romani famem aut sitim . . . . luxu antecapere; that is, by the arts of luxury: compare with Jug. 90. Luxuria atque ignavia pessimæ artes: that is, as proceeding from voluptuousness. (ii. 23.)

Declension

singular
formmasculinefeminineneuter
nominativelū̆xuslū̆xalū̆xum
genitivelū̆xīlū̆xaelū̆xī
dativelū̆xōlū̆xaelū̆xō
accusativelū̆xumlū̆xamlū̆xum
ablativelū̆xōlū̆xālū̆xō
vocativelū̆xelū̆xalū̆xum
plural
formmasculinefeminineneuter
nominativelū̆xīlū̆xaelū̆xa
genitivelū̆xōrumlū̆xārumlū̆xōrum
dativelū̆xīslū̆xīslū̆xīs
accusativelū̆xōslū̆xāslū̆xa
ablativelū̆xīslū̆xīslū̆xīs
vocativelū̆xīlū̆xaelū̆xa

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

per luxum et ignaviam aetatem agere
to pass one's life in luxury and idleness.

luxus, a, um, adj. = Gr. λοξός; v. luxo,
I. dislocated: luxum si quod est, Cato, R. R. 160: luxo pede, Sall. Fragm. ap. Prob. p. 1476 P. (Hist. 5, 2); cf.: luxa membra e suis locis mota et soluta, Paul. ex Fest. p. 119, 17 Müll.—Subst.: luxum, i, n., a dislocation: emplastrum utile ad luxa, vel fracta, Marc. Emp. 36.
luxus, ūs (dat. luxu, Sall. J. 6; Tac. A. 3, 34; id. H. 2, 71) [root luc-; cf. pol-luceo, pol-lucte; v. Corss. Ausspr. 1, 368 sq.].
I. Excess, extravagance in eating and drinking, luxury, debauchery: adulescens luxu perditus, Ter. Ad. 4, 7, 42: in vino ac luxu, Cic. Verr. 2, 3, 25, § 62: aliquid luxu antecapere, Sall. C. 13: luxu atque desidiā corrupta civitas, id. ib. 57: luxu et saginae mancipatus, Tac. H. 2, 71; 4, 14: per luxum et ignaviam aetatem agere, i. e. luxuriously and slothfully, Sall. J. 2: flagitiosus, Mos. et Rom. Leg. Coll. 5, 3, 2: turpi fregerunt saecula luxu divitiae molles, Juv. 6, 299.— In plur.: nondum translatos Romana in saecula luxus, Luc. 10, 109: combibat illapsos ductor per viscera luxus, Sil. 11, 402.—
II. Splendor, pomp, magnificence, state: at domus interior regali splendida luxu Instruitur, Verg. A. 1, 637: epulaeque ante ora paratae Regifico luxu, id. ib. 6, 604: eruditus luxus, Tac. A. 16, 18.

Origins

Perhaps from Proto-Italic *luksos, from Proto-Indo-European *lug-sό-s, from Proto-Indo-European *léwg-os ~ *léwg-es-os (“bend, twist”), from *lewg- (“to bend”), whence also luctor (“to wrestle”). If this theory is accepted, then the term is cognate with Sanskrit rugṇá (“bent, broken”), Ancient Greek λύγος (lúgos, “twig, withe”), Lithuanian lugnas, and Old Norse lykna (“to bend, close”).

noun · masculinefourth declension
lū̆xus2
lū̆xus m (genitive lū̆xūs)
Classical[ˈɫuːk.sʊs]Ecclesiastical[ˈluk.sus]

Meaning

  1. extravagance, luxury, excess, debauchery
  2. pomp, splendor
  3. rarea dislocation
    Ferrum insuper iactato. Ubi coierint et altera alteram tetigerint, id manu prehende et dextera sinistra praecide; ad luxum aut ad fracturam alliga: sanum fiet.234 BCE – 149 BCE, Marcus Porcius Cato, De agri cultura 160 (Ambiguous; could instead be a form of the synonymous second-declension noun luxum, luxī n)
    Nam, ut meministis profecto, cum impedita esset imbri recitatio, in propinquum diem vobis volentibus protuli, et quidem Philemonis exemplo paenissime; quippe eodem die in palaestra adeo vehementer talum inverti, ut minimum afuerim, quin articulum etiam a crure defringerem. Tamen articulus loco concessit exque eo luxu adhuc fluxus est.c. 125 CE – 180 CE, Apuleius, Florida 16.70

Declension

declension
formsingularplural
nominativelū̆xuslū̆xūs
genitivelū̆xūslū̆xuum
dativelū̆xuīlū̆xibus
accusativelū̆xumlū̆xūs
ablativelū̆xūlū̆xibus
vocativelū̆xuslū̆xūs

luxus, ūs, m. 1. luxus,
I. a dislocation (ante- and post-class.): ad luxum aut fracturam alliga: sanum fiet, Cato, R. R. 160; App. Flor. p. 354 med.; Plin. Val. 2, 49.

Origins

Disputed. *The rare sense 'dislocation' is presumably an abstract u-stem noun (see -tus) formed on the same stem as the adjective luxus (see above). *The more common sense 'luxury, extravagance' may be a metaphorical extension from "bending" to "lack of restraint". Alternatively, it may have a separate etymology from Proto-Indo-European *dluk-s-u-, a u-stem adjective built to *dluk-s-ό (“sweet”), itself perhaps from *dléwk-es- (“sweetness”), whence perhaps Ancient Greek γλεῦκος (gleûkos, “sweet wine”). However, the etymology of the Greek term is highly contentious, and it may derive from a non-IE substrate. For a semantic association between "sweetness" and "luxury," compare Italian dolce vita.

Elsewhere
  • Catalanluxe
  • Frenchluxe
  • Englishluxefrom French luxe
  • Romanianluxfrom French luxe
  • GermanLuxus
  • Alemannic GermanLuxus
  • Czechluxus
  • Danishluksus
  • Finnishluksus
  • Dutchluxefrom French luxe
Ibero-Romance
  • Portugueseluxofrom Old Galician-Portuguese luxo
  • Spanishlujofrom Old Spanish luxo
  • Galicianluxofrom Old Galician-Portuguese luxo
  • Tagalogluhofrom Old Spanish luxo
Insular Romance
  • Sardinianluscu
Italo-Romance
  • Italianlusso
  • Sicilianlussu
Gallo-Italic
  • Piedmonteseluss
  • Piedmonteselusso
Serbo-Croatian
  • Cyrillic scriptлуксуз
  • Cyrillic scriptлуксус
  • Latin scriptluksuz
  • Latin scriptluksus

Quick answers

What does lū̆xus mean in Latin?
lū̆xus, a adjective, means “dislocated”.
How do you pronounce lū̆xus?
In classical Latin, [ˈɫuːk.sʊs]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈluk.sus].