LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbfirst conjugation

expiō

expiō (present infinitive expiāre, perfect active expiāvī, supine expiātum)
Classical[ˈɛk.spi.oː]Ecclesiastical[ˈɛk.spi.o]

Meaning

  1. to make amends or atonement for a crime or a criminal; atone for, expiate, purge by sacrifice; repair, appease
  2. to punish, avenge
  3. to avert

Latīnē defined in Latin in our graded readers

Conjugation conjugation 1

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.expiōexpiābamexpiābōexpiāvīexpiāveramexpiāverō
expiārō
2nd sg.expiāsexpiābāsexpiābisexpiāvistī
expiāstī
expiāverās
expiārās
expiāveris
3rd sg.expiatexpiābatexpiābitexpiāvitexpiāverat
expiārat
expiāverit
expiārit
1st pl.expiāmusexpiābāmusexpiābimusexpiāvimusexpiāverāmusexpiāverimus
expiārimus
2nd pl.expiātisexpiābātisexpiābitisexpiāvistis
expiāstis
expiāverātis
expiārātis
expiāveritis
expiāritis
3rd pl.expiantexpiābantexpiābuntexpiāvērunt
expiāvēre, expiārunt
expiāverant
expiārant
expiāverint
expiārint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.expiemexpiāremexpiāverim
expiārim
expiāvissem
expiāssem
2nd sg.expiēsexpiārēsexpiāverīsexpiāvissēs
expiāssēs
3rd sg.expietexpiāretexpiāverit
expiārit
expiāvisset
expiāsset
1st pl.expiēmusexpiārēmusexpiāverīmus
expiārīmus
expiāvissēmus
expiāssēmus
2nd pl.expiētisexpiārētisexpiāverītis
expiārītis
expiāvissētis
expiāssētis
3rd pl.expientexpiārentexpiāverint
expiārint
expiāvissent
expiāssent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.expiorexpiābarexpiābor
2nd sg.expiāris
expiāre
expiābāris
expiābāre
expiāberis
expiābere
3rd sg.expiāturexpiābāturexpiābitur
1st pl.expiāmurexpiābāmurexpiābimur
2nd pl.expiāminīexpiābāminīexpiābiminī
3rd pl.expianturexpiābanturexpiābuntur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.expierexpiārer
2nd sg.expiēris
expiēre
expiārēris
expiārēre
3rd sg.expiēturexpiārētur
1st pl.expiēmurexpiārēmur
2nd pl.expiēminīexpiārēminī
3rd pl.expienturexpiārentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.expiāexpiāre
pres. 2nd pl.expiāteexpiāminī
fut. 2nd sg.expiātōexpiātor
fut. 3rd sg.expiātōexpiātor
fut. 2nd pl.expiātōte—
fut. 3rd pl.expiantōexpiantor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitiveexpiāreexpiārī
perfect infinitiveexpiāvisse
expiāsse
expiātum esse
future infinitiveexpiātūrum esseexpiātum īrī
present participleexpiāns—
perfect participle—expiātus
expiāta, expiātā, expiātae, expiātam, expiātārum, expiātās, expiātī, expiātōrum, expiātōs
future participleexpiātūrus
expiātūra, expiātūrā, expiātūrae, expiātūram, expiātūrārum, expiātūrās, expiātūre, expiātūrī, expiātūrīs, expiātūrō, expiātūrōrum, expiātūrōs, expiātūrum
expiandus
expianda, expiandā, expiandae, expiandam, expiandārum, expiandās, expiande, expiandīs, expiandōrum, expiandōs
gerundexpiandī, expiandō, expiandumsupineexpiātum, expiātū

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

scelus supplicio expiare
to expiate a crime by punishment.
manes expiare (Pis. 7. 16)
to appease the manes, make sacrifice for departed souls.

ex-pĭo, āvi, ātum, 1, v. a.,
I. to make satisfaction, amends, atonement for a crime or a criminal; to purify any thing defiled with crime; to atone for, to expiate, purge by sacrifice (freq. and class.; syn.: pio, lustro, placo, paco).
I. Relig. t. t.
A. Lit.: SACRVM COMMISSVM QVOD NEQVE EXPIARI POTERIT, IMPIE COMMISSVM ESTO: QVOD EXPIARI POTERIT, PVBLICI SACERDOTES EXPIANTO, Cic. Leg. 2, 9, 21: scelus, Hor. C. 1, 2, 29; cf.: tua scelera di immortales in nostros milites expiaverunt, i. e. have avenged, Cic. Pis. 35, 85: in iis sine illius suffimentis expiati sumus, id. Leg. 1, 14, 40; cf.: imperatum patri, ut filium expiaret pecunia publica, Liv. 1, 26, 12: aliquem, Plaut. Most. 2, 2, 34: puerum lustralibus salivis, Pers. 2, 33: quae violata sunt, expiabuntur, Cic. Att. 1, 17, 7; cf.: expiandum forum Romanum a nefarii sceleris vestigiis, id. Rab. Perd. 4, 11; id. Phil. 1, 12, 30.—
B. To avert an omen or sign, i. e. to prevent the evil indicated by it: quae di significent, quemadmodum ea procurentur atque expientur, Cic. Div. 2, 63, 139: prodigia quae neque hostiis neque votis piare fas habet gens superstitioni obnoxia, Tac. H. 5, 13 init.: arma nondum expiatis uncta cruoribus, Hor. C. 2, 1, 5: dira detestatio nulla expiatur victima, id. Epod. 5, 90 et saep.—
II. Transf., beyond the relig. sphere.
A. To atone for, make amends for, repair, make good: haec superioris aetatis exempla expiata Saturnini atque Gracchorum casibus docet, Caes. B. C. 1, 7, 5: malam potentiam servili supplicio, Tac. H. 4, 11: legatorum injurias regisque caedem, Liv. 1, 14, 3: errorem, Plin. Ep. 8, 10, 1 et saep.: incommodum virtute, Caes. B. G. 5, 52 fin.: cladem victoriis, Flor. 1, 12.—
B. To appease (very rare): a me etiam poenas expetistis, quibus conjuratorum manes mortuorum expiaretis, Cic. Pis. 7, 16: tutelam navis, Petr. 105: iram, Sen. Oet. 857.

Origins

  1. Proto-Indo-European*h₁éǵʰ
  2. Proto-Indo-European*h₁éǵʰs
  3. Proto-Italic*eks
  4. Latinexpiō

Latin ex- Proto-Indo-European *pewH- Proto-Italic *pīos Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Proto-Italic *pīāō Latin piō Latin expiō From ex- (“out of, from”) + piō (“appease; expiate; avenge”).

Descendants
  • Catalanexpiar
  • Englishexpiate
  • Frenchexpier
  • Italianespiare
  • Spanishexpiar

Quick answers

What does expiō mean in Latin?
expiō, a verb, means “to make amends or atonement for a crime or a criminal; atone for, expiate, purge by sacrifice; repair, appease”.
What are the principal parts of expiō?
expiō, expiāre, expiāvī, expiātum (first conjugation).
How do you pronounce expiō?
In classical Latin, [ˈɛk.spi.oː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈɛk.spi.o].
Where does expiō come from?
Proto-Indo-European *h₁éǵʰ → Proto-Indo-European *h₁éǵʰs → Proto-Italic *eks → Latin expiō.