verbfirst conjugation
triumphō
triumphō (present infinitive triumphāre, perfect active triumphāvī, supine triumphātum)
Classical[triˈʊm.pʰoː]Ecclesiastical[triˈum.fo]
Meaning
- to triumph (over)
- to hold or celebrate a triumph, to make a triumphal procession
Ergō in hāc vītā M. Curius, cum dē Samnītibus, dē Sabīnīs, dē Pyrrhō triumphāsset, cōnsūmpsit extrēmum tempus aetātis. Therefore, it was in this [rural] life that Manius Curius [Dentatus] spent his final years, after he had celebrated triumphs over the Samnites, the Sabines, and Pyrrhus. (A syncopated or shortened form of triumphāvisset. See: Manius Curius Dentatus.)
106 BCE – 43 BCE, Cicero, Cato Maior de Senectute 16.55illa corōnātīs alta triumphat equīs
she celebrates a triumph, [standing] high, with horses having been wreathed with garlands (Refers to the goddess Maiestas, Majestas, or Majesty, attending a victorious general as he rides in a chariot drawn by decorated horses.)8 CE, Ovidius, Fasti 5.52 - to exult, rejoice, celebrate
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | triumphō | triumphābam | triumphābō | triumphāvī | triumphāveram | triumphāverō triumphārō |
| 2nd sg. | triumphās | triumphābās | triumphābis | triumphāvistī triumphāstī | triumphāverās triumphārās | triumphāveris |
| 3rd sg. | triumphat | triumphābat | triumphābit | triumphāvit | triumphāverat triumphārat | triumphāverit triumphārit |
| 1st pl. | triumphāmus | triumphābāmus | triumphābimus | triumphāvimus | triumphāverāmus | triumphāverimus triumphārimus |
| 2nd pl. | triumphātis | triumphābātis | triumphābitis | triumphāvistis triumphāstis | triumphāverātis triumphārātis | triumphāveritis triumphāritis |
| 3rd pl. | triumphant | triumphābant | triumphābunt | triumphāvērunt triumphāvēre, triumphārunt | triumphāverant triumphārant | triumphāverint triumphārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | triumphem | triumphārem | triumphāverim triumphārim | triumphāvissem triumphāssem |
| 2nd sg. | triumphēs | triumphārēs | triumphāverīs | triumphāvissēs triumphāssēs |
| 3rd sg. | triumphet | triumphāret | triumphāverit triumphārit | triumphāvisset triumphāsset |
| 1st pl. | triumphēmus | triumphārēmus | triumphāverīmus triumphārīmus | triumphāvissēmus triumphāssēmus |
| 2nd pl. | triumphētis | triumphārētis | triumphāverītis triumphārītis | triumphāvissētis triumphāssētis |
| 3rd pl. | triumphent | triumphārent | triumphāverint triumphārint | triumphāvissent triumphāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | triumphor | triumphābar | triumphābor |
| 2nd sg. | triumphāris triumphāre | triumphābāris triumphābāre | triumphāberis triumphābere |
| 3rd sg. | triumphātur | triumphābātur | triumphābitur |
| 1st pl. | triumphāmur | triumphābāmur | triumphābimur |
| 2nd pl. | triumphāminī | triumphābāminī | triumphābiminī |
| 3rd pl. | triumphantur | triumphābantur | triumphābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | triumpher | triumphārer |
| 2nd sg. | triumphēris triumphēre | triumphārēris triumphārēre |
| 3rd sg. | triumphētur | triumphārētur |
| 1st pl. | triumphēmur | triumphārēmur |
| 2nd pl. | triumphēminī | triumphārēminī |
| 3rd pl. | triumphentur | triumphārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | triumphā | triumphāre |
| pres. 2nd pl. | triumphāte | triumphāminī |
| fut. 2nd sg. | triumphātō | triumphātor |
| fut. 3rd sg. | triumphātō | triumphātor |
| fut. 2nd pl. | triumphātōte | — |
| fut. 3rd pl. | triumphantō | triumphantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | triumphāre | triumphārī |
| perfect infinitive | triumphāvisse triumphāsse | triumphātum esse |
| future infinitive | triumphātūrum esse | triumphātum īrī |
| present participle | triumphāns | — |
| perfect participle | — | triumphātus triumphāta, triumphātā, triumphātae, triumphātam, triumphātārum, triumphātās, triumphātī, triumphātōrum, triumphātōs |
| future participle | triumphātūrus triumphātūra, triumphātūrā, triumphātūrae, triumphātūram, triumphātūrārum, triumphātūrās, triumphātūre, triumphātūrī, triumphātūrīs, triumphātūrō, triumphātūrōrum, triumphātūrōs, triumphātūrum | triumphandus triumphanda, triumphandā, triumphandae, triumphandam, triumphandārum, triumphandās, triumphande, triumphandīs, triumphandōrum, triumphandōs |
gerundtriumphandī, triumphandō, triumphandumsupinetriumphātum, triumphātū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- triumphare de aliquo (ex bellis)
- to triumph over some one.
- per triumphum (in triumpho) aliquem ducere
- to lead some one in triumph.
trĭumpho, āvi, ātum, 1, v. n. and a.
I. [triumphus].
I. Neutr., to make a triumphal procession, to hold or celebrate a triumph, to triumph (cf. ovo).
A. Lit.: triumphare appellatum, quod cum imperatore milites redeuntes clamitant per urbem in Capitolium eunti Io triumphe: id a θριάμβῳ Graeco Liberi cognomento potest dictum, Varr. L. L. 6, § 68 Müll.:
ex praeturā triumphare, Cic. Mur. 7, 15: commissi sunt iis magistratus, in quibus re bene gestā triumpharent, id. Planc. 25, 61: Africanus, qui de Numantinis triumpharat, id. Phil. 11, 8, 18; for which: ex Transalpinis gentibus triumpharunt, id. ib. 8, 6, 18: ex Macedoniā, id. Pis. 23, 55; id. Mur. 5, 11: ex Transalpinis bellis, id. Off. 2, 8, 28: cum triumphantem (Camillum) albi per urbem vexerant equi, Liv. 5, 28, 1: ut triumphanti urbem inire liceret, id. 26, 21, 2: quasi debellato triumphare, id. 26, 21, 4: neminem ad eam diem triumphasse, qui, etc., id. 28, 38, 4: quid tam inauditum quam equitem Romanum triumphare? at Pompeius triumphavit, Cic. Imp. Pomp. 21, 61: nisi meo in rem publicam beneficio ubi triumpharet esset habiturus, id. Off. 1, 22, 78; cf. Auct. B. Afr. 22, 3: Nero ovans triumphavit, i. e. held or celebrated an ovation, Vell. 2, 96, 3. —Poet., transf.: ut sit mulsum, qui triumphent milites, Plaut. Bacch. 4, 9, 48: mirum, si de me jure triumphat Amor, Prop. 2, 8 (8, b), 40 (24): deque cothurnato vate triumphat Amor, Ov. Am. 2, 18, 18.— Impers. pass.: ex eā urbe triumphari vidimus, Cic. Off. 2, 8, 28: aliquis est Romae, qui triumphari de Macedonibus nolit? Liv. 45, 38, 2: populi jussu triumphatum est, id. 3, 63, 11: de parvis oppidis, Flor. 1, 11, 6: ex civilibus bellis, id. 3, 22, 10.—B. Trop., to triumph, exult, be glad, rejoice exceedingly:
exsultare laetitiā, triumphare gaudio, Cic. Clu. 5, 14; cf.: laetaris tu in omnium gemitu et triumphas, Cic. Verr. 2, 5, 46, § 121: in quo exsultat et triumphat oratio mea, id. Cat. 2, 2, 3: triumpho, si licet me, etc., Ter. Heaut. 4, 2, 5: meum factum probari abs te, triumpho gaudio, Caes. ap. Cic. Att. 9, 16, 2.—II. Act. (only poet. and in post-Aug. prose).
(a). With a homogeneous object:
triumphavit cum imperatoribus suis triumphos novem, Gell. 2, 11, 4.—More freq., (b). With other objects, to triumph over, to lead in triumph; or, in gen., to conquer:
aliquem, Treb. XXX. Tyr. 24: hic terram triumphabit, Lact. 6, 23 fin.: mortem Cum suis terroribus, id. 4, 26, 28; id. Mort. Pers. 16.—More freq. in pass.: bisque triumphatas utroque ab litore gentes, Verg. G. 3, 33: triumphatis dare jura Medis, Hor. C. 3, 3, 43: Zenobia victa et triumphata, Vop. Aur. 33: triumphati magis quam victi sunt, Tac. G. 37: triumphata Capitolia, Verg. A. 6, 836; cf.: omnia superata et triumphata, Plin. 5, 5, 5, § 36: ne triumpharetur (Mithridates), Tac. A. 12, 19: Roma triumphati caput orbis, Ov. Am. 1, 15, 26: triumphatus bos, i. e. obtained by victory, got or won as booty, id. F. 3, 732; so, triumphatum aurum, id. P. 2, 1, 41: Achaeos triumphandos Mummio tradidit, Aur. Vict. Vir. Ill. 61.—Hence, p. a.: trĭ-umphans, antis, = triumphalis, triumphal, belonging to a triumph: equi, Ov. P. 2, 8, 40.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
triumphō āvī, ātus, āre
triumphus, to march in triumphal procession, celebrate a triumph, triumph : cupiditas triumphandi: ex praetura: de Numantinis: cum triumphantem (Camillum) albi per urbem vexerant equi, L.: quasi debellato triumphare, L.: vidimus ex eā urbe triumphari: populi iussu triumphatum est, L.—Pass, to be led in triumph, be conquered, be subdued, be the subjects of a triumph : Bisque triumphatas utroque ab litore gentes, V.: triumphatis dare iura Medis, H.: triumphatus bos, i. e. obtained as booty , O.— Fig., to triumph, exult, be glad, rejoice exceedingly : gaudio: in quo triumphat oratio mea: triumpho, si licet me, etc., T.
Origins
Ancient Greek θρῐ́ᾰμβος (thrĭ́ămbos)der. Etruscan *𐌈𐌓𐌉𐌀𐌌𐌐𐌄 (*θriampe)der. Old Latin triumpusder. Latin triumphus Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -o Latin triumphō From triumphus (“a triumphal procession”) + -o.
Descendants
- Catalantriomfar
- Englishtriumph
- Frenchtriompher
- Italiantrionfare
- Portuguesetriunfar
- Romaniantriumfa
- Spanishtriunfar
- Asturiantrunfar
- Galiciantriunfar
- Piedmontesetrionfé