adjectivefirst/second-declension adjective
lūbricus
lūbricus (feminine lūbrica, neuter lūbricum)
Classical[ˈɫuː.brɪ.kʊs]Ecclesiastical[ˈluː.bri.kus]
Meaning
- adjectiveslippery, slimy
Nōn hercle tam istōc validē cassābant cadī; sed in cellā erat paulum nimis loculī lūbricī
No, that’s not why the jars tottered so much; rather, in the cellar there was a small and very slippery spotc. 206 BCE, Plautus, Miles Gloriosus 852 - adjectivefleeting
mandantem amplectī cupiunt et bracchia tendunt: / lūbrica prēnsantēs effugit umbra manūs
[As he is] entrusting [his request to them], they long to embrace [him] and extend their arms: the fleeting shade eludes their grasping hands.8 CE, Ovidius, Fasti 5.475–476 - adjectiveinconstant
- adjectivedeceitful
4th century CE, Jerome of Stridon (St. Jerome), Vulgate, 26:28 (trans.: Douay-Rheims Bible)
A deceitful tongue loveth not truth: and a slippery mouth worketh ruin. - adjectivehazardous, unsteady
- adjectivetricky
Latīnē defined in Latin in our graded readers
in quō pēs nōn stat, lēvislūbricus -a -um — in Metamorphoses I, ch. 10
quod ē manibus ēlābiturlūbricus -a -um — in Aeneis, ch. 18
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | lūbricus | lūbrica | lūbricum |
| genitive | lūbricī | lūbricae | lūbricī |
| dative | lūbricō | lūbricae | lūbricō |
| accusative | lūbricum | lūbricam | lūbricum |
| ablative | lūbricō | lūbricā | lūbricō |
| vocative | lūbrice | lūbrica | lūbricum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | lūbricī | lūbricae | lūbrica |
| genitive | lūbricōrum | lūbricārum | lūbricōrum |
| dative | lūbricīs | lūbricīs | lūbricīs |
| accusative | lūbricōs | lūbricās | lūbrica |
| ablative | lūbricīs | lūbricīs | lūbricīs |
| vocative | lūbricī | lūbricae | lūbrica |
lūbrĭcus, a, um, adj. Gr. λιτός, λισσός, smooth; from root γλιτ; cf. γλίσχρος, glittus, and ὀλιβρός, slippery,
I. slippery.
I. Lit.:
loculi, Plaut. Mil. 3, 2, 38: testudini injecta imbris in modum lubrico fastigio innoxia ad imum labebantur, Liv. 44, 9, 9: assiduo lubricus imbre lapis, Mart. 4, 18, 2.— Subst.: lūbrĭcum, i, n., a slippery place, Cels. 8, 3: in lubrico atque instabili fundamenta, Plin. 36, 14, 21, § 95.—With gen.: equi lubrico paludum lapsantes, on the slippery morass, Tac. A. 1, 65.—B. Transf.
1. Slippery, smooth, Mart. 9, 58, 3.—
2. That easily slips, glides, or moves away, slippery, slimy, lubricous:
natura lubricos oculos fecit, Cic. N. D. 2, 57, 142: anguis, Verg. A. 5, 84: exta, Tib. 2, 5, 14: amnis, Ov. Am. 3, 6, 81: pisces, Plin. 9, 20, 37, § 73: conchylia, slimy, Hor. S. 2, 4, 30: corpus, Plin. 2, 3, 3, § 7: lubrica prensantes effugit umbra manus, Ov. F. 5, 476: amnis, gliding, id. Am. 3, 6, 81.—II. Trop.
A. Slippery, uncertain, hazardous, dangerous, critical (class.):
via vitae praeceps et lubrica, Cic. Fl. 42, 105; cf. id. Rep. 1, 28: viae lubricae adulescentiae, id. Cael. 17, 41: aetas puerilis maxime lubrica atque incerta, Cic. Verr. 2, 5, 52, § 137: cupiditas dominandi praeceps et lubrica, id. Phil. 5, 18, 50: lubrica defensionis ratio, id. Planc. 2, 5: observatio, Quint. 1, 5, 5: locus, Plin. Ep. 1, 8, 35: geometriam dico ... et si qua alia propter subtilitatem lubrica sunt, Sen. Ben. 3, 5, 1.—Poet., with inf.: vultus nimium lubricus aspici, seductive, Hor. C. 1, 19, 8. —Subst.: lūbrĭcum, i, n., a slippery or hazardous state, period, or season: in lubrico versari, Cic. Or. 28, 98: lubricum aetatis, Plin. Ep. 3, 3, 4: lubricum linguae, Dig. 48, 4, 7, § 3.—B. Gliding, fleeting:
historia lubrica est hac atque illac fluit, ut homines, qui manibus invicem adprehensis gradum firmant, continent et continentur, passing from one subject to another, Quint. 9, 4, 129: annus, fleeting, Ov. A. A. 3, 364. —C. Slippery, deceitful:
nequiquam patrias tentasti lubricus artes, Verg. A. 11, 716.—D. Prone, inclined, ready:
flore capi juvenum lubrica mentem nympha, Sil. 5, 18: aetas ad vitium, Ambros. de Interp. Job et Dav. 1, 7, 21.—E. Unsteady, unsettled, easily going astray:
si qua in parte lubricum adulescentiae nostrae declinat, Tac. A. 14, 56: lubricam principis aetatem retinere, id. ib. 13, 2.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
lūbricus adj.
GLA-, slippery : fastigium, L.: terga (colubri), V.: conchylia, slimy , H.—Plur n . as subst: per lubrica surgens, slippery ground , V. — Easily moved, sliding, gliding : (natura) lubricos oculos fecit: anguis, V.: amnis, gliding , O.—Fig., slippery, uncertain, hazardous, dangerous, critical : via (vitae): cupiditas dominandi: defensionis ratio: annus, fleeting , O.: patrias tentasti lubricus artīs, tricky , V.: Voltus nimium lubricus adspici, seductive , H.—As subst n. : in lubrico versari, in danger .
Origins
- Proto-Indo-European*slewbʰ-?
- Proto-Indo-European*slubʰ-ró-
- Proto-Italic*slouβr(e/o)kos?
- Latinlūbricus
Perhaps from Proto-Italic *slouβr(e/o)kos, from Proto-Indo-European *slubʰ-ró- (“gliding”), itself perhaps from a root *slewbʰ- (“to slide, glide”). Possibly related to Proto-Germanic *sleupaną, though Kroonen prefers to connect the Germanic forms with a root *slewp-. If the connection between the Latin and Germanic forms is accepted, then the root may have only belonged to a late western Indo-European dialect.
Learned borrowings
- Catalanlúbric
- Englishlubric
- Frenchlubrique
- Italianlubrico
- Occitanlubric
- Portugueselúbrico
- Spanishlúbrico
- Galicianlúbrico
Ibero-Romance
- Portugueselôbrego
- Spanishlóbrego
- Catalanllòbrecfrom Spanish lóbrego