impius
Meaning
- adjectivedisloyal, undutiful
[...] et arma virī thalamō quae fīxa relīquit impius, exuviāsque omnīs, lectumque iugālem quō periī: superimpōnās [...].
“And the man’s weapons that he left hanging in our bedchamber — [so] disloyal! — and all his clothes, and the bridal bed on which I was ruined: pile [everything] on top [of the pyre].” (Dido alludes with disdain to the epic’s recurrent epithet for its hero — e.g.: “Sum pius Aeneas,” 1.378 — now that this so-called dutiful man has abandoned her.)29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 4.495–497 - adjectivegodless, impious, unpatriotic
- adjectivedamned, accursed
- adjectivewicked
leō rugiēns et ursus ēsuriēns prīnceps impius super populum pauperem
As a roaring lion, and a hungry bear, so is a wicked prince over the poor people. (trans.: Douay-Rheims Bible)c. 347 CE – 420 CE, Hieronymus, Vulgate Proverbs.28.15
In the readers how our graded readers gloss it
Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Scelestus · Sceleratus · Nefarius · Nefandus · Impius
Scelestus (from scelus, σκληρός) has reference to the mind, like ad scelera pronus and promptus; whereas sceleratus, to actions, like sceleribus pollutus atque opertus. Hence the epithet sceleratus is applied to things, to porta, campus, vicus; and, in general, things can be called scelesta only by personification. In the like manner nefarius and impius as applied to the impiety of the person who acts, only with this distinction, that the impius is impious only in mind, the nefarius in his actions also; whereas nefandus refers to the horrible enormity of an action. (ii. 149.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | impius | impia | impium |
| genitive | impiī | impiae | impiī |
| dative | impiō | impiae | impiō |
| accusative | impium | impiam | impium |
| ablative | impiō | impiā | impiō |
| vocative | impie | impia | impium |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | impiī | impiae | impia |
| genitive | impiōrum | impiārum | impiōrum |
| dative | impiīs | impiīs | impiīs |
| accusative | impiōs | impiās | impia |
| ablative | impiīs | impiīs | impiīs |
| vocative | impiī | impiae | impia |
me fugerat, deorum immortalium has esse in impios et consceleratos poenas certissimas constitutas, Cic. Pis. 20, 46: numero impiorum et sceleratorum haberi, Caes. B. G. 6, 13, 7; cf.: scelerosus atque impius, Ter. Eun. 4, 3, 1: (deos) piorum et impiorum habere rationem, Cic. Leg. 2, 7, 15: impius ne audeto placare donis iram deorum, id. ib. 2, 9, 22: dixerunt impium pro parricida, Quint. 8, 6, 30; 7, 1, 52: impius erga parentes, Suet. Rhet. 6: impium, qui dividere nolit cum fratre, Quint. 7, 1, 45: necesse est, iste, qui affinem fortunis spoliare conatus est, impium se esse fateatur, Cic. Quint. 6, 26: (Danaides) Impiae sponsos potuere duro Perdere ferro! Hor. C. 3, 11, 31: Titanes, id. ib. 3, 4, 42; cf.: cohors Gigantum, id. ib. 2, 19, 22: Saturnus, id. ib. 2, 17, 22: miles, Verg. E. 1, 71: Carthago, Hor. C. 4, 8, 17: gens, Verg. G. 2, 537: di, invoked in imprecations, Tac. A. 16, 31: poëtae, i. e. accursed, Cat. 14, 7: expiari impium non posse, Varr. L. L. 6, § 30 Müll.—Sup.: impiissimus filius, Dig. 28, 5, 46, § 1; Aus. Grat. Act. 17.— si impias propinquorum manus effugeris, Cic. Rep. 6, 12; so, manus, Hor. Epod. 3, 1: cervix, id. C. 3, 1, 17: pectora Thracum, id. Epod. 5, 13: ratis, id. C. 1, 3, 23; id. Epod. 10, 14: ensis, Ov. M. 14, 802: tura, id. H. 14, 26: Tartara, Verg. A. 5, 733: bellum injustum atque impium, Cic. Rep. 2, 17: caedes, Hor. C. 3, 24, 25: proelia, id. ib. 2, 1, 30: furor, Verg. A. 1, 294: facta, Ov. H. 10, 100: verba, Tib. 1, 3, 52: tumultus, Hor. C. 4, 4, 46: clamor, id. ib. 1, 27, 6: fama, Verg. A. 4, 298: vivacitas, Quint. 6 praef. § 3. — Prov.: Impia sub dulci melle venena latent, Ov. Am. 1, 8, 104.— Plur. as substt. quae (astra) qui videat, non solum indocte, sed etiam impie faciat, si deos esse neget, Cic. N. D. 2, 16, 44: impie commissum, id. Leg. 2, 9, 22: impie ingratus esse, id. Tusc. 5, 2, 6: fecisti, Quint. 7, 1, 53: loqui, i. e. treasonably, Suet. Dom. 10: deserere regem, Curt. 5, 12.—Sup.: impiissime, Salv. de Avar. 3.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*né
- Proto-Indo-European*n̥-
- Proto-Italic*n̥-
- Latinimpius
Proto-Indo-European *pewH- Proto-Italic *pīosder. Latin pius Latin impius From in- + pius.
- Catalanimpiu
- Englishimpious
- Frenchimpie
- Italianimpio
- Italianempio
- Portugueseímpio
- Spanishimpío
- Galicianimpío